Rahip John Efsanesi: Orta Çağ'a Hareketlilik Getiren Dedikodu!

Rahip John Efsanesi: Orta Çağ'a Hareketlilik Getiren Dedikodu!
Rahip John bir atlasta Doğu Afrika haritasında tahtta oturuyor, 1558.
British Library
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
1,952 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Ben Rahip John, kralların kralı, erdem, zenginlik ve güçte göğün altındaki her şeyden en üstün olan... - Kral John tarafından Doğu Roma İmparatoru I. Manuel Komninos’a yazıldığı iddia edilen mektuptan.

12. yüzyıl Avrupası'nda Doğu Roma İmparatoru 1. Manuel Komninos’a yazıldığı iddia edilen bir mektup ve bu mektup etrafında gelişen söylenceler, başta Papalık Sarayı olmak üzere tüm Batı Avrupa kraliyet saraylarına ve halklarına yayılmıştır.

Mektupta Babil Kulesi, Gençlik Çeşmesi, altın ve gümüş dolu dereler ve tüm bu anlatılanlara sahip bir rahip kraldan söz edilmiştir. Mektubun yazarı ise, bizzat kralın kendisi Rahip John’du. Yine bu mektupta Kral John, Avrupa'daki dindaşlarına doğuda bulunan paganlara (Hristiyan olmayan topluluklar) karşı ittifak teklifinde bulunmuş ve yardım talep etmişti.

Mektup ve etrafında gelişen söylentiler, 1. ve 2. Haçlı Seferleri sırasında, doğudaki zenginliğin farkına varmış olan Avrupalı toplumlar ve kralları tarafında yeni bir heyecan ve beklenti yaratmıştır. Öyle ki bu mektubun kopyaları elden ele dolaşmış, halk arasında epik anlatılar büyük bir heyecana sebep olmuştur. Tüccar ve seyyahların, Uzak Doğu’da Müslüman orduları karşısında büyük bir zafer kazanmış Hristiyan bir kraldan bahsetmeleri de bu heyecanı fazlasıyla arttırmıştır. Bu Hristiyan kralın ordusuyla Kudüs’e ve kutsal topraklara yürüdüğü haberleri gelmişti.

Reklamı Kapat

Ne var ki 13. ve 14. yüzyılda İpek Yolu üzerinden Uzak Doğu’ya giden ve içlerinde ünlü seyyah Marco Polo’nunda olduğu Avrupalı misyoner ve gezginler, burada "pagan" bir halk olan Moğollar'ın hâkimiyeti ve küçük bir grup olan Keraitler dışında, bölgenin Hristiyanlıkla bağlantısının olmadığını görmüşlerdi. Bu durumda bu mektup, kimden geliyordu ve neyi anlatıyordu?

Kerait hükümdarı Toğrul’un Rahip John olarak tasviri
Kerait hükümdarı Toğrul’un Rahip John olarak tasviri
Wikimedia Commons

Mektup, Herkesin İşine Geliyordu!

Doğulu Hristiyan Kral fikrinden vazgeçmeyen Avrupalılar, bahsedilen ülkenin farklı bir yol güzergâhında olduğu düşüncesiyle Uzak Doğu’ya giden alternatif yolları denemişlerdi. Afrika kıyılarını tarayan gezginlerin rotası Etiyopya Krallığı'na düştüğünde, yaklaşık 1000 yıldır Hristiyan olan bu halkın doğudaki kadim krallık olduğu düşünülmüştü. Portekizli kâşifler vasıtasıyla Etiyopya Krallığı ile diplomatik ilişkiler kurulmaya başlanmıştı.

Tabii burada Portekiz’e ayrı bir parantez açmak gerekir: 15. yüzyıl, Avrupalı güçlerin dünyanın geri kalanına yaptığı askeri, ticari, diplomatik keşifler çağıydı. Özellikle Portekiz, denizcileri vasıtasıyla Afrika kıyılarını tarayarak buralarda keşfettikleri ticari zenginlikleri ülkelerine getirmek için çalışmalar yaptı. Bu gemi yolculuklarına Portekiz kralının oğlu Prens Henry (Gemici Henry) de bizzat katılmıştır.

1478 yılında Bartolomeu Dias, Ümit Burnu’nu keşfetmişti. Ardından 1498 yılında Vasco da Gama aynı rota üzerinden Hindistan’a ulaşmıştı. Yine bu dönemde Osmanlı Devleti'nin Kızıldeniz’deki varlığı Portekiz için ciddi bir tehdit oluşturmaktaydı. Keşif yolları üzerindeki Osmanlı deniz gücü Portekiz’in bulduğu yeni yolların güvenliğine zarar veriyor, ticaret yapılmasını güçleştiriyordu.

Portekizli denizciler anısına yapılmış olan Keşifler Anıtı, Lizbon.
Portekizli denizciler anısına yapılmış olan Keşifler Anıtı, Lizbon.
Wikimedia Commons

Aradan 400 yıl geçmesine rağmen Rahip Kral John mektubunun tekrar gündeme gelmesi, Portekiz’in denizcilerini ulvi bir amaca yönlendirmesinin yanı sıra, Habeş (Etiyopya) Krallığı ile Osmanlı Devleti’ne karşı bir ittifak oluşmasına katkıda bulunmuştu. Kadim Krallık fikri, o dönem tahtta kalma mücadelesi veren Habeş Kralı Lebna Dengel tarafından da sonuna kadar kullanılmıştı. Kral, bu mücadelesinde kullanmak için Portekiz’den ciddi miktarlarda asker ve silah yardımı almıştı.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İlerleyen dönemlerde savaşlarda beklenen etkiyi yaratmayan Habeş Krallığı, Avrupalı müttefiklerinin özellikle de Portekiz’in ilgisini kaybetmişti. Uzak Doğu coğrafyasının ardından Afrika Kıtası’nda da karşılık bulamayan bu hikaye, Avrupalı toplumlar üzerindeki etkisini zamanla kaybederek Hristiyan Mitolojisi'ne ait bir anlatı haline geldi.

Mektubu Yazan Kimdi?

Günümüzde bu efsanenin doğuşuna sebep olan söylentilerin ve mektupların batı toplumlarını doğudaki zenginliklere karşı harekete geçirmek amacıyla saray ve çevresi tarafından çıkarıldığı düşünülmektedir.

Rahip John efsanesinin yanı sıra Kutsal Kase, Kutsal Mızrak ve Torino Kefeni gibi Hristiyan mitolojisine ait figürler, yüzyıllar boyunca Batı toplumlarının doğu üzerine olan ilgisini diri tutmuş, dönem şartları incelendiğinde gerçekleştirilmesi gayet meşakkatli olan Haçlı Seferleri ve Coğrafi Keşifler gibi toplu insan hareketlerine manevi zemin hazırlamıştır. Bu toplu hareketler ise yeni kıtaların keşfine ve sömürgecilik faaliyetine neden olmuştur. Neticede zenginleşen Avrupa’da, Rönesans ve Reform hareketleri hızlanmıştır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Güldürdü 2
  • İnanılmaz 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Britannica. Prester John. (20 Temmuz 1998). Alındığı Tarih: 01 Temmuz 2021. Alındığı Yer: Britannica | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Prester John. (03 Temmuz 2021). Alındığı Tarih: 01 Temmuz 2021. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • M. Salvadore. (2016). The African Prester John And The Birth Of Ethiopian-European Relations, 1402-1555. ISBN: 9781472418913.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/12/2021 20:08:56 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10681

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Türleşme
Charles Darwin
Parazit
Öğrenme Alanı
Kilo
Yaşam
Etik
Doğa Yasaları
Dünya Sağlık Örgütü
Beslenme
Değişim
Beslenme Bilimi
Uzay
Atmosfer
Taksonomi
Aminoasit
Çağ
Kütleçekimi
Grip
Karanlık Enerji
Mit
Obezite
Büyük Patlama
Balıklar
Abd
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et