Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Telefonunuz, Sizi Ay'a Götürebilecek Kadar Güçlü mü?

Telefonunuz, Sizi Ay'a Götürebilecek Kadar Güçlü mü? The New York Times
5 dakika
9,467
Tüm Reklamları Kapat

Ay'a ilk çıkılan döneme şahit olanlar, Neil Armstrong'un o ünlü sözlerini iyi hatırlıyordur: "Bu, bir insan için küçük, insanlık için büyük bir adım." Üzerinden yarım asır geçmesine rağmen bu olay hala insanlığın en büyük başarılarından biridir. O dönemden beri büyük bir hızla gelişen teknolojiye rağmen, astronotlar 1972 yılından beri Ay'a geri gitmediler (16 Kasım 2022 günü Ay'a gönderilen Artemis görevlerinin ilk ayağı ile bu değişmeye başladı).

Bu kulağa şaşırtıcı geliyor olabilir. Sonuçta, bu tarihi olayı düşündüğümüzde, şimdi cebimizdeki telefonların bile Apollo 11'in bilgisayarından daha güçlü olduğu sıkça söyleniyor. Peki bu doğru mu? Eğer öyleyse, telefonlarımız o bilgisayarlardan ne kadar güçlü?

Apollo 11 Bilgisayarı

Apollo 11, Apollo Kılavuz Bilgisayarı (AGC) adlı bilgisayara sahipti.[1] "Geçici sonuçların" depolanması için kullanılan 2048 kelimelik hafızası vardı (bilgisayar çalışmadığında bu veriler kayboluyordu). Her kelime, 16 adet ikili sayıdan (bitlerden) oluşuyordu: 0 veya 1. Bu da Apollo bilgisayarının 32,768 bitlik RAM hafızasının olduğu anlamına gelmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Bilgisayar buna ek olarak, 589,824 bite denk olan, 72 KB'lık sadece okunabilir belleğe (ROM) sahipti.[2] Bu programlanmış hafızaydı ve bir kez yazıldıktan sonra bir daha değiştirilemezdi.

Bir harfin -örneğin a veya b- depolanması için normalde 8 bit gerekmektedir. Yani Apollo 11 bilgisayarı şu anda okuduğunuz bu makaleyi 32,768 bitlik RAM'inde depolayamazdı! Bunu cep telefonunuzla kıyasladığınızda, yüz binlerce email, binlerce şarkı ve binlerce fotoğraf dahil diğer birçok şeyi aynı anda depolayabilen bu cihazlarınızın değerini daha iyi bileceksiniz.

Telefonunuzun Hafızası ve İşlemci

Bunu daha da somutlaştırmak gerekirse, Apollo 11'in bilgisayarını, Apollo 11'in uçuşundan tam 50 sene sonra, 2019 yılında piyasaya sürülen iPhone 11 ile kıyaslayabiliriz. Apple'ın bu ürünü, 4 GB'lık RAM'e sahiptir. Bu da 34,359,738,368 bite eşittir. Günümüzdeki telefonların RAM'ı, Apollo bilgisayarının RAM hafızasından yaklaşık 1 milyon kat (tam olarak 1,048,576 kez) daha güçlüdür. iPhone 11'lerin 512 GB'a kadar ROM hafızası vardır. Bu da 4,398,046,511,104 bite eşittir ve Apollo Kılavuz Bilgisayarı'ndan 7 milyon kat daha güçlüdür.

Fakat hafıza tek önemli özellik değildir. Apollo 11 bilgisayarının 0.043 MHz'lik işlemcisi, yani dış veri kaynakları üzerinde işlemler gerçekleştiren bir elektrik devresi vardı.[3] Apple, işlemci hızını bildirmese de, dış kaynakları bunu hesaplamıştır:[4] iPhone 11 ise 2490 MHz'lik işlemciye sahiptir. Bu demek oluyor ki iPhone 11, insanları elli yıl önce Ay'a götüren bilgisayarın işlemcisinden 100.000 kat daha güçlü bir işlemciye sahiptir.

Tüm Reklamları Kapat

Ekran gibi daha spesifik görevlerle ilgilenen farklı işlemlerin de iPhone'a yükleneceğini düşündüğünüzde durum daha da netleşmektedir.

Apollo 11 Bilgisayarı, Modern Bir Hesap Makinesinden Daha Güçlü müydü?

Apollo 11 bilgisayarını son model telefonlarla kıyaslamak kolay, peki ya hesap makinelere kıyasla ne kadar güçlüydü? Texas Instruments (TI) adlı şirket, en ünlü hesap makinesi üreticilerindendi. 1998 yılında TI-73 modelini, 2004'te ise TI-84 modelini satışa sundu.

Aşağıdaki tablolar bu iki hesap makinesinin özelliklerini gösteriyor.

TI-73 ve TI-84 özellikleri.
TI-73 ve TI-84 özellikleri.
The Conversation

İki hesap makinesini Apollo kılavuz bilgisayarıyla kıyaslarsanız, TI-73'ün ROM kapasitesinin biraz daha düşük, RAM kapasitesinin ise sekiz kat daha büyük olduğunu fark edebilirsiniz. TI-84'ün satışa çıktığı dönem, RAM kapasitesi Apollo bilgisayarından 32 kat daha büyüktü, ROM ise şimdi 14,500 kat daha büyük kapasiteye sahiptir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

TI-73 ve TI-84'ün AGC'yle karşılaştırması.
TI-73 ve TI-84'ün AGC'yle karşılaştırması.
The Conversation

İşlem hızına bakılırsa, TI-73 Apollo bilgisayarından 140 kat daha hızlıyken, TI-84 neredeyse 350 kez daha hızlıdır.

Onlarca yıl önce öğrencilere sınavlarda yardım etmek için tasarlanmış bir hesap makinesinin, insanı Ay'a götüren bilgisayardan daha güçlü olduğunu düşünmek hayret edicidir.

Ya Apollo 11'in Modern Bilgisayarı Olsaydı?

Apollo, o dönemin son model bilgisayarına sahipti; peki günümüzdeki son model bilgisayarlardan birine sahip olsaydı neler değişirdi?

Öncelikle günümüzdeki yazılım geliştirme cihazlarından dolayı, yazılım geliştirme sürecinin çok daha hızlı olacağını düşünmek mümkündür. Programlar çok daha kısa sürede yazılabilecek ve onarılabilecekti, insanı Ay'a çıkaracak karmaşık kodlar da daha hızlı test edilebilecekti.

Apollo 11'deki ekran klavyesi (İng: "Display Keyboard" veya kısaca "DSKY"), komutların sayısal kodlar aracılığıyla girildiği hesap makinesine benzer bir kullanıcı arayüzüne sahipti.[5] Günümüzdeki arayüzleri kullanmak çok daha kolay olacaktı - ki bu, stresli anlar için çok önemli olabilirdi. Neredeyse kesin olarak bir klavyesi olmayacak, komutları dokunmatik ekran yoluyla alacaktı. Bu, eğer eldivenlerden dolayı mümkün olmasaydı, el ve göz hareketleriyle veya farklı duyularla komut alacak arayüzler de geliştirilebilirdi.

Şaşırtıcı bir şekilde, daha iyi olmayacak tek şey Dünya'yla iletişim hızı olurdu. İletişim için gerekli süre 1969'daki süreyle tamamen aynı (yani ışık hızında) olurdu; bu da bir mesajın Ay'dan Dünya'ya en fazla 1,26 saniyede ulaşabileceği anlamına gelmektedir. Öte yandan şimdi, gittikçe daha uzak mesafelerden gönderdiğimiz giderek daha büyük olan dosyalar nedeniyle, bir uzay aracından Dünya'ya fotoğraf göndermek 1969'a nispeten daha uzun sürecektir. Buna karşılık, kamera teknolojisindeki gelişmelerden dolayı bu fotoğraflar çok daha güzel görünecektir.

Tüm Reklamları Kapat

Belki de göreceğimiz en büyük fark, bilgisayarın daha gelişmiş bir yapay zekaya sahip olması olurdu. Muhtemelen uzay aracının uçuşu ve inişi tamamen bilgisayarın kontrolünde olmazdı, ama Apollo 11 bilgisayarının 1969'da yapabildiğinden çok daha fazla "karar" verebilecek ve hem daha ileri bir zekaya, hem de daha fazla bilgiye sahip olacaktı. Bu, astronotları çok rahatlatabilirdi. Bunun önemini, Armstrong'un şu sözlerinden düşünün:

Ay'da yürümenin verdiği endişe birle on arasında 1, son inişi gerçekleştirmenin endişesiyse 13'tü.

Bu yazıyı, 1969'da böyle sınırlı bir bilgisayar gücüyle insanları Ay'a çıkarmak için nelerle baş edildiğini tasdik ederek bitirelim. Bu, gerçekten de olağanüstü bir başarıydı.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
55
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 25
  • Muhteşem! 9
  • Tebrikler! 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • ^ NASA. The Apollo Guidance Computer: Hardware. Alındığı Tarih: 12 Kasım 2022. Alındığı Yer: NASA | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Computer History Museum. Apollo Guidance Computer Read-Only Rope Memory. Alındığı Tarih: 12 Kasım 2022. Alındığı Yer: Computer History | Arşiv Bağlantısı
  • ^ T. Puiu. Your Smartphone Is Millions Of Times More Powerful Than The Apollo 11 Guidance Computers. Alındığı Tarih: 12 Kasım 2022. Alındığı Yer: ZME Science | Arşiv Bağlantısı
  • ^ EveryMac. What Processor Or Processors Do The Iphone Models Use?. Alındığı Tarih: 12 Kasım 2022. Alındığı Yer: EveryMac | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Wikipedia. Apollo Guidance Computer. Alındığı Tarih: 12 Kasım 2022. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/07/2024 08:06:55 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13243

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Element
Venüs
Haber
Köpekgil
Doğru
Elementler
Evrim Ağacı
Elektrik
Diş Gelişimi
Nöronlar
Beyin
Abd
Yörünge
Kertenkele
Su
Gazetecilik
Müzik
Elektromanyetik
Evrimsel Süreç
Evrim Teorisi
Dünya Dışı Yaşam
Hücre
Aşı
Beslenme Davranışı
Kalıtım
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
G. Kendall, et al. Telefonunuz, Sizi Ay'a Götürebilecek Kadar Güçlü mü?. (18 Kasım 2022). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13243
Kendall, G., Recep, A., Bakırcı, Ç. M. (2022, November 18). Telefonunuz, Sizi Ay'a Götürebilecek Kadar Güçlü mü?. Evrim Ağacı. Retrieved July 23, 2024. from https://evrimagaci.org/s/13243
G. Kendall, et al. “Telefonunuz, Sizi Ay'a Götürebilecek Kadar Güçlü mü?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Arzu Recep, Evrim Ağacı, 18 Nov. 2022, https://evrimagaci.org/s/13243.
Kendall, Graham. Recep, Arzu. Bakırcı, Çağrı Mert. “Telefonunuz, Sizi Ay'a Götürebilecek Kadar Güçlü mü?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Arzu Recep. Evrim Ağacı, November 18, 2022. https://evrimagaci.org/s/13243.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close