Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Sürücü Teorisi Nedir? İnsan Davranışlarını Matematiksel Bir Formüle İndirgeyebilir miyiz?

Sürücü Teorisi Nedir? İnsan Davranışlarını Matematiksel Bir Formüle İndirgeyebilir miyiz? Pexels
7 dakika
3,225
  • Psikoloji

İnsanlar neden yaptıkları bazı şeyleri hep aynı şekilde tekrar ederler, hiç merak ettiniz mi? Özellikle de biyolojik bir ihtiyaç tarafından güdülendiğimizde neden hep belirli bir şekilde hareket ederiz? Bu davranışları tekrar etmemizde bizi motive eden şey nedir?

Örneğin, odanızda oturup bilgisayarınızda çalıştığınızı düşünün. Sonra kalkıp mutfağa gidiyor ve bir bardak su içerek kendinizi tatmin ediyorsunuz. Bunu yapmanızı sizden kimse istemedi, hatta belki kalkma ve su içme davranışlarınızın bilinçli olarak farkında bile değildiniz. Ama yine de işte buradasınız, kendinizi bir anda mutfakta buldunuz. Sürücü Teorisi (İng: "Driver Theory") olarak adlandırılan bir teori, insan davranışlarını ya da bir ihtiyacın ortaya çıktığı durumlarda insanların bu ihtiyaçlarla motive edildiğinde neden hep belirli davranışları uyguladığını açıklamayı amaçlar. Elbette bu teori, sadece az önce verdiğimiz örnek gibi basit olaylarla ilgilenmiyor.

Bu Reklamı Kapat

Sürücü Teorisi günümüzde çok ilgi toplamasa da 1940'larda ve 1950'lerde davranış, öğrenme ve motivasyonu açıklayan popüler bir teori olarak ortaya çıktı ve sonrasında birçok yeni teoriye katkıda bulundu. Şimdi gelin bu teoriyi yakından tanıyalım.

Sürücü Teorisi Nedir?

"Dürtü teorisi", "güdü teorisi", "dürtü indirgeme teorisi" ve "motivasyon teorisi" gibi isimlerle de bilinen Sürücü Teorisi, 1940'larda ABD'li psikolog Clark Hull tarafından insan davranışlarındaki öğrenme ve motivasyonu açıklamak için kavramlaştırıldı. Teori, Hull'ın iş arkadaşı Kenneth Spence tarafından katkı sağlanarak daha da geliştirildi.

Bu Reklamı Kapat

Teorinin ortaya çıkışı, Hull'ın tüm davranışları açıklamak için tasarlanan büyük bir teori yaratma isteğine uzanmaktadır. Hull, Yale Üniversitesi'nde bu teori üzerinde çalışmaya başladığında, Edward L. Thorndike ve B. Watson gibi birçok düşünürün çalışmalarından etkilendi; Charles Darwin'in evrim teorisi ve Ivan Pavlov'un koşullandırılma konusundaki araştırmalarından büyük ilham aldı.

Çalışmalarının sonrasında teorisini homeostazi kavramına dayandırdı. Homeostazi, genel olarak "denge" veya "iç denge" anlamına gelmektedir ve bir organizmanın zorlu koşullar altında hayatta kalmak için sürdürdüğü dengeyi, istikrarlı durumu ifade etmektedir. Örneğin, herkesin bildiği gibi çok sıcak havalarda insanlar terlemeye başlar. Bunun sebebi, vücudun kendini soğutmak istemesi ve denge durumuna dönmek için verdiği doğal bir tepkidir.

Hull, bu fikre dayanarak teorisi temellendirdi ve sahip olduğumuz motivasyonun biyolojik ihtiyaçların sonucu olarak ortaya çıktığını öne sürdü. Yani, vücutta herhangi bir ihtiyaç ortaya çıktığında, kişi bu ihtiyaçları gidermeye ve denge durumuna ulaşmaya yönelik davranmaya başlayacaktır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Teoriye adını veren "drive" terimi, biyolojik ve fizyolojik ihtiyaçların varlığında ortaya çıkan gerilim, rahatsızlık veya uyarılmayı ifade eder. Bu uyarılma, adeta zihinsel bir kaşıntı gibidir. Örneğin günlük hayatımızdaki susuzluk, açlık veya sıcaklık ihtiyacı bu dürtüler için basit örneklerdir. Benzer şekilde başka bir örnek, cinsel uyarılma sonrasında gerçekleştirilen bir cinsel ilişki kişiyi homeostazi durumundaki tarafsızlığa ulaştırabilir.

Aslında Hull'ın teorisinin temelinde, örneklerde de bahsettiğimiz gibi davranışların bir organizmadaki dengeyi koruma yollarından biri olduğu fikri yatıyordu. Yani herhangi bir davranış kişiyi homestazi durumuna geri getiriyorsa, gelecekte bu davranışı tekrar etmesi daha olasıdır.

Elbette bu teori açlık, susuzluk, seks ihtiyacı gibi günümüzde anlamlandırabildiğimiz basit dürtülere yeterli cevabı vermiyor gibi gözükse de insan dışındaki diğer canlıların davranışlarını ya da evrimsel süreçte hayatta kalma tehlikeye girdiğinde buna yönelik geliştirilen davranışları ve özellikle de bazı durumlarda neden o şekilde değil de bu şekilde davranıldığını anlamak için bir ipucu niteliği taşımaktadır.

Motivasyon ve davranışları anlamaya yönelik olarak Hull'ın öğrencilerinden Charles T. Perm ve Stanley B. Williams, sıçanlar üzerinde yaptığı birçok basit araştırma yapmıştı. Bunlardan birinde sıçanlar, yiyeceğe ulaşmak için düz bir sokaktan aşağı doğru koşmak üzere eğitildi. Daha sonra iki gruba ayrılarak bir grup 3 saat ve diğer grup 22 saat olmak üzere yiyecekten yoksun bırakıldı. Hull'ın buradaki düşüncesi, daha uzun süre yiyeceksiz bırakılan grubun daha fazla motivasyona sahip olacağı, bu yüzden yiyeceğe ulaşmak için daha yüksek bir dürtü seviyesine sahip olacağıydı. Aynı zamanda bir sıçanın koştuğu sokak boyunca ne kadar çok ödüllendirilirse koşma alışkanlığı geliştirme olasılığının o kadar yüksek olacağını varsaymıştı.

Beklendiği gibi, deneyin sonucunda yoksunluk süresinin ve ödüllendirilme sayısının, sıçanların ödüle doğru daha hızlı koşmasına sebep olduğunu görülmüştür. Ayrıca dürtü ve alışkanlıkların, dürtüyü azaltmayı sağlayan herhangi bir davranış ile eşit derecede katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu Reklamı Kapat

Bu deney dikkate alındığında, sürücü teorisinin öğrenme ve pekiştirmenin bir sonucu olarak alışkanlık edinmeyi anlama konusunda oldukça önemlidir. Örneğin uyuşturucu kullanımı gibi zarar verici alışkanlıklardan kurtulmak için, alışkanlıkların nasıl oluştuğunu kavramak oldukça faydalı olabilir.

Hull'ın İnsan Davranışlarına Yönelik Matematiksel Formülü

Hull, bu teoriyi kullanarak davranışları basit bir matematiksel formüle indirgeyebileceğini umdu. Bunun üzerine, Hull Formülü olarak da bilinen şu formülü geliştirdi:

sEr=V×D×K×J×sHr – sIr – Ir – sOr – sLrsEr = V \times D \times K \times J \times sHr \ – \ sIr \ – \ Ir \ – \ sOr \ – \ sLr

Bu formülde sol tarafta yer alan sER; uyarıcı potansiyel, organizmanın uyarıcıya yanıt verme olasılığını ifade etmektedir. Bu potansiyeli hesaplamak için, sağ taraftataki işlem yapılmalıdır. Sağ tarafta yer alan değişkenler şöyledir:

Bu Reklamı Kapat

  • VV: uyaran yoğunluğu dinamizmi, bazı uyarıcıların kişiyi diğerlerinden daha fazla harekete geçireceğini ifade eder.
  • DD: sürüş gücü, biyolojik ihtiyacın veya yoksunluğun ne kadar güçlü olduğunu ifade eder.
  • KK: dürtü veya ulaşılmak istenen hedefin büyüklüğünü ifade eder.
  • JJ: dürtüyü azaltan davranışın tekrar etmek için beklenecek zamanı ifade eder.
  • sHrsHr: alışkanlık gücü, davranışın kaç kez tekrar edildiğini ifade eder.
  • sIrsIr: davranışın istenen sonucu vermediği koşulları engellemeyi ifade eder.
  • IrIr: reaktif inhibisyon veya yorgunluk
  • sOrsOr: rastgele hata
  • sLrsLr: tepki eşiği, davranışı öğrenmek için gereken en az takviye (pekiştirme)

Çağdaş Eleştiriler

Sürücü teorisi, 1900'lü yılların ortalarında oldukça popüler olsa da yıllar içinde teorideki bazı kusurlara dikkat çekilmesi ve yeni çalışmalarla getirilen eleştiriler bu popülerliğe son verdi. Bu teoriye getirilen bazı eleştirilerin yerinde olduğunu kolaylıkla söyleyebiliriz.

Örneğin açlık, susuzluk veya cinsellik gibi birincil dürtülerin aksine para ve sosyal kabul gibi ikincil dürtüler biyolojik ihtiyaçları doğrudan azaltmak adına hiçbir şey yapmazlar. Elbette birincil dürtüleri karşılayacak pekiştiricileri satın alma gücü verse de dürtüler söz konusu olduğunda hiçbir etkileri yoktur. Buna rağmen para güçlü bir pekiştirici konumundadır. Netleştirmek gerekirse sürücü teorisi, açlık gibi birincil dürtüleri azaltmaya yönelik davranışlarımızı açıklıyorsa da daha neden daha iyi bir ücret için daha çok çalışacağımıza herhangi bir cevap sunamaz.

Sürücü teorisine yönelik getirilen büyük eleştirilerden bir diğeri de insanların dürtülerini azaltmayan davranışlara yönelmesini açıklamamasıdır. Örneğin insanlar yalnızca aç olduklarında yemek yemezler. Bazen herhangi bir açlık hissi oluşmamasına rağmen bir şeyler atıştırabilirler. Teorinin buna verecek herhangi bir cevabı yoktur.

Ayrıca teori davranışların homeostazi durumuna, yani denge durumuna ulaşmaya yönelik olduğunu ve güdüleri azaltmayı amaçladığını ifade ediyordu. Ama paraşütle atlama, bungee jumping gibi gerilimi daha da artırabilecek aktivitelere neden yöneldiğimiz konusunda herhangi bir açıklama sunamaz.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Celestron PowerSeeker 70AZ Teleskop (70x700)

PowerSeeker serisi, astronomi ve yeryüzü gözlemlerine ilk adım atmak isteyen çocuklar ve aileler için çok uygun giriş seviyesi teleskoplardır.

  • Celestron Türkiye distribütöründen direkt ve ücretsiz kargo
  • Hızlı ve kolay kurulum
  • Pürüzsüz izleme için yavaş hareket kontrolleri
  • Karasal ve astronomik kullanım için idealdir.
  • 3x Barlow lens, her bir göz merceğinin büyütme gücünü üçe katlar.
  • Aksesuarların rahatlıkla saklanması için aksesuar tepsisi
  • 10.000 nesne veritabanı, yazdırılabilir gökyüzü haritaları ve 75 gelişmiş görüntü ile BONUS Astronomi Yazılımı

Teknik Özellikler:

  • Ağırlık: 3.63 kg
  • Renk: Siyah
  • Açıklık – Mercek çapı: 70 mm (2.7”)
  • Odak uzaklığı: 700 mm
  • Odak oranı: f: 10
  • Gözmerceği: 20 mm
  • Kundak tipi: Altazimut

Ürün içerisinde tüp ve kundak dışında bulunan aksesuarlar :

  • 20 mm Göz merceği
  • 4 mm Göz merceği
  • 3x Barlow lens
  • 8×24 bulucu dürbün
  • 1,25” görüntü düzeltici
  • “TheSkyX – First Light Edition” astronomi yazılımı 10,000 gök cismi bilgisi
Devamını Göster
₺2,399.00
Celestron PowerSeeker 70AZ Teleskop (70x700)

Sürücü Teorisinin Katkıları ve Alternatif Teoriler

Sürücü teorisi şimdilerde gözden düşmüş olsa da ortaya çıktığı zamanda ve takip eden dönemde birçok araştırmacı ve psikolog üzerinde etkili olmuş ve yeni araştırmalara katkı sağlamıştır. Bir önceki bölümde bahsettiğimiz kusurlara ve eleştirilere rağmen Hull'ın teorisinin insan davranışı ve psikolojisine dair daha iyi çalışmaların temeli olmayı başarmıştır.

Aynı zamanda teorinin kusurlu yanları olsa dahi motivasyon ve davranışlar arasındaki ilişki göz önüne alındığında hayatımızı daha optimal yaşamamızı sağlayacak fikirler oluşturabilmek kolaylaşabilir. Çünkü uyarılmalar, hayatta bizi harekete geçmeye motive eden şeylerin bir parçasıdır. Bu açıdan uyarılma seviyesi düşük olan birinin bu seviyeyi yükseltmek için daha heyecan verici şeylere yönelmesi gerektiği çıkarımı yapılabilir. Tam tersi şekilde uyarılma seviyesi yüksek olan birinin daha basit aktiviteler yaparak veya biraz yalnız kalarak vakit geçirmesi daha olumlu sonuçlar verebilir.

Pexels

Bu bakımdan 1950'ler ve 1960'larda ortaya atılan motivasyon teorilerinin birçoğu Hull'ın teorisine dayanıyordu. Bazıları ise sürücü teorisine alternatif sağlamak için ortaya atılmıştır. Örneğin sürücü teorisi, fare deneyindeki gibi uyarıcılardaki artışların performansta artışa sebep olacağını iddia eder. Bu düşünceye bir eleştiri olarak 1988’de Fayez ve Hardy, spor aktivitelerindeki performanslara yönelik açıklamalar sunan Felaket Teorisi'ni ortaya koydular. Sürücü teorisinin aksine uyarıcılardaki artışın performansı belirli bir noktaya kadar artıracağını fakat daha çok uyarılmanın performansta keskin bir düşüşe sebep olabileceğini öne sürdüler. Bunun gibi birçok çalışmayı etkilediği düşünüldüğünde Clark Hull'ın sporda dürtü teorisinin öncüsü olarak görüldüğünü söylemek yanlış olmaz.

Bunlara ek olarak verilecek başka bir örnek ise Abraham Maslow'un, Hull'ın teorisine alternatif olarak sunduğu ve günümüzde de hala kullanılan ihtiyaçlar hiyerarşisidir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Umut Verici! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/08/2022 06:29:42 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11807

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Eşeyli Üreme
Kuyruksuz Maymun
Factchecking
Hücre
Sıvı
Depresyon
Nükleotit
Dilbilim
Ateş
Kadın Doğum
Kemik
Renk
Kan
Viral
Canlı Cansız
Klinik Mikrobiyoloji
Astrofotoğrafçılık
Dil
Balık
Dağılım
Sağlık Bakanlığı
Entropi
Yeşil
Periyodik Tablo
Uzay
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.