Spor Yapmanın, DNA'nızı Değiştirerek Sağlığınızı İyileştirme Mekanizması İlk Kez Tespit Edildi!

Spor Yapmanın, DNA'nızı Değiştirerek Sağlığınızı İyileştirme Mekanizması İlk Kez Tespit Edildi! Rejuvage
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
2,838 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Her ne kadar düzenli egzersiz yapmanın neredeyse tüm kronik hastalık risklerini azalttığı gerçeği geniş çapta bilinse de bu süreçte görevli mekanizmalar tam anlamıyla aydınlatılmış değildi. Şimdiye kadar... Copenhagen Üniversitesi’ndeki bilim insanları, yayınladıkları bir makalede fiziksel egzersizin sağladığı yararlı etkilerin, DNA yapımızda meydana gelen değişiklerden kaynaklanabileceğini keşfettiler![1]

Genlerin fonksiyonunda meydana gelen ve DNA dizilimindeki farklılaşmalarla (örneğin mutasyonlarla) açıklanamayan değişimlere epigenetik modifikasyonlar denir. Epigenetik modifikasyonlarda DNA dizilimi değişmez, ancak DNA diziliminin nasıl okunacağı değişebilir. Bu tip modifikasyonlar kalıtsaldır, ancak geri döndürülme potansiyelleri vardır. Epigenetik cevap oldukça dinamiktir, biyolojik ve çevresel faktörlerden etkilenir. Bunlardan biri de fiziksel aktivitedir.

Unsplash

DNA, tüm hücrelerimizde bulunan moleküler talimat kitapçığıdır. DNA’mızın bazı bölümleri genlerdir - ki genler, vücudun yapı taşlarından proteinlerin yapımındaki talimat vericilerdir. Diğer bölümleri ise hangi dokuda, ne zaman, hangi genlerin devreye sokulup sokulmayacağını düzenleyen pekiştiricilerdir (İng: "enhancer").

Reklamı Kapat

Son 20 yıldır genom-çapında yapılan çalışmalar, kompleks insan hastalıklarıyla ilişkili binlerce gen varyantlarının belirlenmesini sağlamıştır. Bu varyantların çok büyük çoğunluğu kodlama yapmayan DNA bölgelerinde bulunmaktadır. Bunlar, özellikle de pekiştiricilerle kesişen bölgelerdir. Pekiştiriciler, promotörlerle fiziksel iletişim kurarak, gen anlatımını sağlayan distal düzenleyici elementlerdir. Çeşitli teknikler, insan hücrelerinde 1,5 milyondan daha fazla pekiştirici olduğunu göstermiştir.

Bilim insanları, tarihte ilk kez egzersiz yapmanın, DNA’mızda hastalık oluşturma riskiyle bağlantılı bölgelerde bulunan pekiştiricileri yeniden yapılandırdığını buldu! Molecular Metabolism dergisinde yayınlanan bu çalışmanın kıdemli yazarı olan ve Temel Metabolik Araştırmaları Novo Nordisk Vakfı’ndan Profesör Romain Barrès şöyle diyor:

Bizim bulgularımız, egzersizin bilinen yaralı etkilerini açıklayacak bir mekanizma sağlamaktadır. Bir pekiştirici ile bir gen arasında bağlantı kurdukça, bu etkiye aracılık edebilecek direkt hedeflerden oluşan bir liste sağlıyoruz.

Spor, Beyin ve Diğer Organların Sağlığını Geliştiriyor!

Araştırmacılar dayanıklılık antrenmanlarının, iskelet kaslarındaki gen pekiştiricilerine ait aktivitelerde bir değişime neden olabileceği hipotezini kurdular. Süreci gözlemlemek için 8 genç ve sağlıklı erkek deneye katıldı. Bu erkekler 6 haftalık bir dayanıklılık egzersiz programına sokuldu. Haftada 5 gün, birer saatlik antrenmanlar denetim altında gerçekleştirildi.

Bilim insanları, egzersiz öncesinde ve sonrasında erkeklerin DNA’larında epigenetik herhangi bir değişiklik olup olmadığını gözlemlemek için uyluk kaslarından biyopsi örnekleri topladılar. Katılımcılar süreç tamamlandıktan sonra 4 gün beklediler ve biyopsi işlemi o zaman gerçekleştirildi. Deney öncesinde ve sonrasında elde edilen biyopsi örnekleri aynı şekilde, aynı iğneyle yapıldı ve örnekler gelecekte gerçekleştirilecek çalışmalar için -80˚C’de muhafaza edildi. Alınan örneklerde histon proteini yapısında meydana gelen modifikasyonlar ve Tek Nükleotid Polimorfizmlerine (SNPs) bakıldı.

Deney öncesi ve sonrası biyopsi
Deney öncesi ve sonrası biyopsi
ScienceDirect

Dayanıklılık antrenmanlarını tamamladıktan sonra, genç erkeklerin iskelet kas dokularında bulunan birçok pekiştiricinin yapısının değiştiği keşfedildi. Genetik veri tabanındaki girdilerle birleştirince, bireyler arasındaki genetik çeşitliliği ortaya koyan ve insan hastalıklarıyla korelasyon gösteren birçok düzenlenmiş pekiştirici olduğu gösterildi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Çalışmaya göre egzersize cevap veren pekiştiricilerle örtüşen Tek Nükleotid Polimorfizmlerinin çoğu trombositlerle ilgiliydi. Trombositlerin hacmi, dağılımı gibi ölçütler belirleyiciydi. Metabolik rahatsızlıklardan ötürü trombositlerin yapısında meydana gelen değişiklikler atardamar tıkanması gibi çeşitli riskli faktörlerin oluşmasına neden olmaktadır. Trombosit fonksiyonları, kardiyovasküler ve nörolojik hastalıklar gibi birçok hastalıkla ilişkilidir. Trombositler, çevresel değişikliklere cevap olarak protein ve sinyal moleküllerini ortama verirler ve moleküllerin taşıyıcılığını üstlenirler. Araştırmacılara göre, egzersiz sonrası trombosit fonksiyonlarının düzenlenmesi pek çok hastalıkla bağlantılı bir süreci işaret ediyor olabilir.

Katılımcıların spor yaparken kilo verebileceği gerçeği üzerinde de duran bilim insanları, kan/glikoz gibi özelliklere ait TNP’leri tespit edemediklerini, bunun sebebinin ise iskelet kaslarındaki lokal adaptasyonlardan mı yoksa karın bölgesindeki kilo kaybının ikincil etkilerinden mi gerçekleştiğini tam olarak bilememelerinden kaynaklandığını açıkladılar.

Spor yapmanın, büyük ölçüde iskelet kas faktörlerinin salgılanmasını düzenleyerek beyin gibi organlara yararlı etki sağladığı düşünülüyor. Özellikle, egzersizin bilişsel yetilerle bağlantılı olan iskelet kaslarındaki pekiştirici aktivitesini yeniden şekillendirdiğini bulgusu oldukça önemli. Bu durum, beyni hedef alan ve egzersizle uyarılan kas faktör salgısının saptanması anlamına geliyor. Çalışmanın diğer baş yazarı Yrd. Doç. Dr. Kristine Williams şöyle diyor:

Bizim verilerimiz, egzersiz sonrası kendi aktivitelerini kontrol edebilecek hızlandırıcıların epigenetik yenilenmesi ile insanlardaki hastalık oluşum riski arasında fonksiyonel bir kanıt sağlamaktadır.

2014’te Drug Discovery Today’de yayınlanan ve Copenhagen Üniversitesi’ndeki bilim insanlarını destekler nitelikteki bir başka çalışmaya göre, egzersiz yapmak birçok dokuda gen anlatım kalıbını değiştirmektedir.[2] Düzenli spor yapmanın, insan genomunun tamamında bir epigenetik modifikasyon kaynağı olan DNA metilasyonu kalıbını değiştirebileceği ve hastalık oluşumu riskini etkileyebileceği belirtilmektedir.

Okundu Olarak İşaretle

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 19
  • Muhteşem! 4
  • İnanılmaz 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Umut Verici! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/09/2021 22:38:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10863

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Elektrik
Tekillik
Doğa Olayları
Ekonomi
Yaşam
Ay Görevleri
Parazit
Doğa
Viroloji
Astrofotoğrafçılık
Hormon
Sağlık
Su
Aminoasit
Kimyasal
Gelişim
Özellikler
Davranış
Kitap
Bilim İnsanı
Ölüm
Depresyon
Işık Hızı
Elektromanyetizma
Hamilelik
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın