Sözlüğe Başvurma Safsatası: Sözcükleri Tanımlarken Nasıl Safsata Yaratıyoruz?

Sözlüğe Başvurma Safsatası: Sözcükleri Tanımlarken Nasıl Safsata Yaratıyoruz? Pixabay
Yazar Itamar Shatz Arsel Berkat Acar Editör Arsel Berkat Acar
14 dakika
626 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar Yazı Dizisi

Bu yazı, Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar yazı dizisinin 18. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Tartışma Nedir? Münazara Yapmanın Önemi Nedir? Tartışmalarda Bilimsel Argümanlar Nasıl Üretilir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Sözlüğe başvurma safsatası (veya tanıma başvurma safsatası), bir argümanda kullanılan bir terimin sözlükteki tanımının eğilip bükülerek kullanılmasıyla meydana gelen bir mantık safsatasıdır. Burada en büyük problem, sözlüklerin betimleyici değil, tanımlayıcı olmasıdır. Sonuçta sözlüklerin doğası budur. Sözlükler, insanlara dili nasıl kullanmaları gerektiğini öğretmekten ziyade, toplumun kullandığı dili tanımlamayı amaçlar.

Ancak sözlük tanımları (İng: "dictionary definitions"), toplumun gündelik hayatta kullandığı kelime anlamlarını her zaman doğru yansıtmayabilir. Buna birçok farklı sebep gösterilebilir; mesela bir kelimenin sözlükteki tanımı, o kelimenin bütün anlamlarını kapsamıyor olabilir. Veya son zamanlarda hakaret olarak kullanılmaya başlanan bir kelimenin kazandığı bu yeni anlam, sözlük tanımında yer almıyor olabilir. Sebepler uzar gider.

Fakat sözlüğe başvurma safsatasının sözlüklerden kaynaklanan bir büyük problemi daha vardır: Farklı sözlükler, aynı terim için, farklı tanımlamalar yapar - en azından yapabilir... Hatta tek bir sözlük bile, bir terim için birden fazla tanım içerebilir. Bu yüzden onca tanımın arasında tek bir tanımın doğru olduğunu iddia etmek yanıltıcıdır. Üstelik çoğu durumda bu iddiaların ardında bir cımbızlama süreci bulunur; insanlar kendi vermek istedikleri anlama en çok uyan tanımı seçer ve geri kalanları görmezden gelir.

Reklamı Kapat

Sözlüğe başvurma safsatasını doğru anlamak önemlidir, çünkü bu oldukça sıkıntı yaratan bir süreçtir ve bu safsatalar sık sık çeşitli tartışmalara konu olur. Bu yazıda sözlüğe başvurma safsatasını daha iyi kavrayacak ve sorunlu tanım yapan insanlara nasıl yanıt vermeniz gerektiğini öğreneceksiniz.

Sözlüğe Başvurma Safsatası Örnekleri

Öncelikle sözlüğe başvurma safsatasının ne olduğunu örnek bir diyalog üzerinden görelim:

  • Ayşe: "Bu restoran donuyor."
  • Furkan: "Sözlükte 'donmak' fiili "suyun buza dönüştüğü sıcaklıkta veya daha aşağısında olmak" anlamına geliyor ve buranın o kadar soğuk olmadığı çok açık."

Burada Furkan, "donmak" fiilinin sözlük tanımını vererek, Ayşe'nin cümlesinin hatalı olduğunu ve bu terimin Ayşe'nin iletmeye çalıştığı anlamı yansıtmadığını iddia ederken sözlüğe başvurma safsatası yapıyor. Bu, aynı zamanda bir cımbızlama örneğidir; birçok sözlük aslında "donmak" fiilinin Ayşe'nin iletmek istediği anlamını da içerir.

TDK'nin sözlüğünde Ayşe'nin kullandığı anlam da bulunuyor.
TDK'nin sözlüğünde Ayşe'nin kullandığı anlam da bulunuyor.
TDK

Bir başka örnek:

Evrim teorisini kabul etmiyorum çünkü sözlük tanımına göre teori, kanıtlanamayan bir hipotezden ibarettir.

Bu cümlenin sahibi, evrim teorisine karşı bir argüman sunmak için "teori" kelimesinin sözlükteki spesifik bir tanımını baz almaktadır. Bu argüman bir safsatadan ibarettir çünkü "teori" kelimesinin diğer anlamlarını yok sayar - ki bu anlamlar, bilimsel içeriklerde iletilen mesajı çok daha iyi ifade eden anlamlardır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Mesela Merriam-Webster Sözlüğü, "teori" kelimesini, diğer anlamlarının yanı sıra, "olguları açıklamak için sunulan mantığa uygun ya da bilimsel olarak kabul edilebilir bir genel ilke veya ilkeler bütünü" olarak tanımlıyor. Ya da Türkçe bir kaynak olarak Türk Dil Kurumu’nun tanımlarına bakalım: TDK, "teori" kelimesi için üçüncü bir tanım olarak "sistemli bir biçimde düzenlenmiş birçok olayı açıklayan ve bir bilime temel olan kurallar, yasalar bütünü" diyor.

Sözlüğe Başvurma Safsatasına Nasıl Yanıt Verilir?

Sorunlu bir tanıma karşılık verirken, bir tanımın her kullanımının illaki yanıltıcı olmayacağını hatırlamak gerekir. Aksine, tanımın kullanımı düzgün bir şekilde gerekçelendirildiği sürece tanım kullanımı, genellikle yanıltıcı değildir.

Bir argümanda sözlük tanımı veya herhangi bir tanım kullanmak, şu koşullardan en az biri mevcut olduğunda yanıltıcı olur:

  1. Tanım kullanmak için hiçbir geçerli sebep olmadığında. Örneğin bir terimin sözlük tanımının o terimin bütün yan anlamlarını kapsamasının beklenmemesi bir sebeptir.
  2. Tanım kusurlu olduğunda veya güvenilir olmayan bir şekilde seçildiğinde. Örneğin mevcut tanımlar içinde kişinin yalnızca kendi istediği tanımı cımbızlaması bir sebeptir.

Şayet, bu koşullara bağlı olarak, bir argümanda yanıltıcı bir sözlüğe başvurma safsatası olduğunu düşünüyorsanız, o zaman şu iki temel yaklaşımı sergileyebilirsiniz:

Reklamı Kapat

  • Mevcut durumda tanım kullanımının neden uygunsuz olduğunu açıklayın. Mesela bir sözlük tanımının bir kelimenin tüm anlamlarını kapsamasını neden beklemememiz gerektiğini anlatabilirsiniz.
  • Sunulan tanımın neden hatalı olduğunu açıklayın. Örneğin diğer sözlüklerin, karşınızdaki kişinin argümanında kullanmak üzere seçtiği tanımdan farklı tanımlamalar yaptığını gösterebilirsiniz.

Ek olarak bazen konuyla ilgili bazı spesifik örneklerden faydalanarak böyle bir argümanın neden sorunlu olduğunu açıklayabilirsiniz. Hatta safsatayı öne süren kişiden eleştirileriniz ışığında tanımını mantıklı bir şekilde gerekçelendirmesini isteyebilirsiniz. Bu, bazen onların argümanlarındaki mantık hatalarını fark etmelerini sağlar.

Son olarak bazı durumlarda insanların, onlara kullandıkları tanımın yanıltıcı olduğunu gösterdiğinizde bile kendi seçtikleri tanımı kullanmakta ısrarcı olabileceğini unutmayın. Böyle durumlarda sonucu aynı olan iki seçeneğiniz vardır: Birincisi, tanımın kullanımı o kadar sorunludur ki üzerine iki çift laf etmeyi bile imkansız kılar, uzlaşmaya giden tüm yollar kapanmıştır. İkincisi, tartışmanın uzamaması için karşı tarafın safsatalı argümanını duymazdan gelir ve konuyu kapatırsınız. Ne çare...

Her şeyi şöyle bir toparlarsak, bir sözlüğe başvurma safsatasına düzgünce cevap vermek için, önce söz konusu tanım kullanımının hatalı olduğundan emin olmanız gerekir. Sonrasında da ya bu durumdaki tanım kullanımının uygunsuzluğunun sebebini açıklarsınız ya da öne sürülen tanımın neden hatalı olduğunu anlatırsınız. Elbette başka yöntemler de kullanabilirsiniz; örneğin bu tür bir argümandaki problemi göstermek için ilgili birtakım örneklerden faydalanabilirsiniz.

Sözlüğe başvurma safsatasına yanıt verirken, hepimizin ilkokulda öğrendiği şu iki terimi aklınızın bir köşesinde tutun: gerçek anlam ve mecaz anlam. Biliyorsunuzdur ama da yine de ufak bir hatırlatma olsun: Gerçek anlam, bir kelimenin en temel ve akla ilk gelen anlamıdır. Mecaz anlam ise gerçek anlamın ötesinde bir fikir veya duygu uyandıran çağrışımdır.

Reklamı Kapat

Sözlükte Bulunmayan Tanımlar ve Sözlüğe Başvurma Safsatası

Genellikle sözlüğe başvurma safsatası, sözlükteki tanımın doğrudan alınmasını içerir. Fakat durum her zaman böyle değildir. Aksine, insanlar kullandıkları terimin o alanda önde gelen bir kaynakta benzer bir şekilde tanımlandığını iddia ettiklerinde bu yanılgıya düşebiliyor. Böyle durumlarda safsatanın sahibi, muğlak bir dil kullanıp, söz konusu terimin aslında böyle tanımlandığını iddia edebilir; fakat açık bir kaynak göstermez, "Bu kelimenin şu anlama geldiği söyleniyor..." gibi içi boş cümleler kullanır.

Ancak unutmamak gerekir ki insanlar argümanlarında sözlük tanımlarının yanı sıra sözlük-dışı tanımları da gayet mantıklı bir şekilde kullanabilir. Bu bakımdan bir insanın argümanında sözlükte bulunmayan bir tanım kullanması, o argümanın hatalı olduğu anlamına gelmez.

Modern Sözlükler ve Sözlüğe Başvurma Safsatası

Teknolojinin gelişmesiyle beraber sözlüklerin yapısı ve kullanım şekli değişti. Bu durum, sözlüğe başvurma safsatasının nasıl ortaya çıktığını ve onlara nasıl cevap verebileceğiniz hakkında ipuçları içeriyor.

Öncelikle, geçmiştekine kıyasla artık sözlük tanımlarını bulmak bir hayli daha kolay, çünkü artık her an elimizin altında olan online sözlükler var. Bu durum hem sözlük tanımlarını argümanlarımızda kullanmamızı kolaylaştırıyor hem de karşımıza çıkan onlarca tanım arasından işimize geleni cımbızlamamıza olanak sağlıyor. Öte yandan bu sözlüğe başvurma safsatalarına yanıt vermek de artık çok daha kolay; örneğin artık bir argümanda kullanılan tanımdaki sorunlar kolayca saptanabilir ve söz konusu tanımın diğer sözlüklerdeki tanımlarla çeliştiği ortaya konabilir.

Tüm bunların yanı sıra teknolojik gelişmeler sayesinde artık sözlükler çabucak güncellenebiliyor, yeni kelimeler ve yeni anlamlar sözlüklere kolaylıkla eklenebiliyor. Üstelik online sözlükler, geleneksel sözlüklerdeki kağıt sınırı problemini de ortadan kaldırdı. Artık kelimeler ve tanımlamalar birkaç sayfaya sığdırılmak zorunda değil, ki bu da sözlüklerin bol bol tanıma yer vermesini mümkün kılıyor. Yani sözlükler kullanılan dili artık kat kat daha iyi tanımlayabiliyor, bu sayede gittikçe daha güvenilir kaynaklar haline geliyorlar.

Sözlüğe Başvurma Safsatasından Nasıl Kaçınılır?

Yukarıda da belirtildiği üzere, bazen argümanlarda sözlük tanımlarına yer vermek mantıklıdır. Diyelim ki bir kişi evrim teorisine "yalnızca bir teori" olduğu gerekçesiyle saldırıyorsa, bilimsel bağlamda "teori" kelimesinin daha farklı bir anlamının olduğunu, gündelik dildekinden farklı bir şey ifade ettiğini açıklayabilir ve bu argümanınızı desteklemek için kelimenin sözlük tanımını kullanabilirsiniz. Şayet argümanınızın bir parçası olarak sözlük tanımı kullanmaya karar verirseniz, kullandığınız tanımda safsataya yol açmadığınızdan emin olmanız gerekir. Bunun için de şunları kesinleştirmelisiniz:

Agora Bilim Pazarı
Lucas Led Aydınlatmalı Kablosuz Şarj Standı

 

Sadece akıllı telefonunuzu şarj cihazın üzerine yerleştirin, telefonunuz kendiliğinden şarj olmaya başlayacak. Kablosuz şarj teknolojisini destekleyen cep telefonları ile uyumludur.

 

Hızlı kablosuz şarj için 10W yüksek güç çıkışına sahiptir.

Samsung Galaxy S7, S8, S9 gibi kablosuz şarj teknolojisi destekleyen telefonlar 10W yüksek güç ile, iPhone 8 ve X modelleri ise 7.5W güçte hızlı şarj edebilir.

Devamını Göster
₺108.00 ₺132.00
Lucas Led Aydınlatmalı Kablosuz Şarj Standı

  • Argümanınızda tanıma yer vermeniz için geçerli bir sebep var mı?
  • Tanımınızı mantık süzgecinden geçirerek mi seçtiniz yoksa cımbızlama mı yaptınız?

Genel olarak, argümanınızda neden bu tanımı kullandığınızı ve onu nasıl seçtiğinizi açık bir şekilde belirtmeniz beklenir. Bu hem sizin tanımınızı makul bir şekilde kullandığınızdan emin olmanıza, hem de konu üzerine fikir tartışması yaptığınız insanların kullandığınız tanımın arkasındaki mantığı kavramasına yardımcı olur.

Tanım Türleri

Kullanabileceğiniz farklı türlerde tanımlar vardır. Her ne kadar bu türleri bilmek hayati bir önem arz etmese de, konu hakkında daha çok fikir edinmenizi ve insanların argümanlarında kullandığı tanımlardaki safsataları daha kolay görmenizi sağlar.

Safsatayla İlişkilendirilebilecek Başlıca Tanım Örnekleri

Özellikle tanım başvurusunu daha iyi anlamanızı sağlayacak birkaç tanım türü vardır.

Sözlük Tanımları

İlk olarak, sözlük tanımları vardır. Sözlük tanımı, bir terimin en genel kullanımdaki anlamını doğru ve net bir şekilde ifade etmeyi amaçlayan tanımdır. Örneğin "buzluk" kelimesinin sözlük tanımı, "yiyecekleri çok düşük sıcaklıklarda korumak için kullanılan soğuk dolap" olabilir. Sözlük tanımları genellikle terimlerin gerçek anlamlarına odaklanır ve yan anlam ya da mecazi anlamları es geçer.

Kesinleştirici Tanımlar

İkinci olarak, kesinleştirici tanımlar vardır. Kesinleştirici tanımlar, sözlüksel tanımları spesifik bir amaç doğrultusunda daha kesin kılmak için konuyla ilgili bir kriterin tanıma eklenmesiyle oluşturulur. Örneğin "yerli" kelimesinin sözlük tanımı "bir bölgede ikamet eden kimse" şeklinde yapılıyorsa, hukuki amaçlar için kullanılan kesinleştirici tanımı "senenin en az 180 gününü belli bir bölgede geçiren kimse" şeklinde olabilir.

Koşullu Tanımlar

Üçüncü olarak, koşullu tanımlar vardır. Koşullu tanım, kişinin özel bir amaç doğrultusunda oluşturduğu tanımdır. Örneğin şöyle oluşturulabilir: "mevcut belgenin amacı gereği, 'sözleşme' kelimesi burada şu anlamda kullanılacaktır..."

Ancak koşullu tanımların varlığı, kişinin var olan terimler için herhangi bir durumda canının istediği yeni bir anlam uydurabileceği anlamına gelmez. Alice Harikalar Diyarı'ndaki Yumurta Adam isimli karaktere ithafen buna Yumurta Adam Teorisi de denir. Hikayede sözcükler, Yumurta Adam'ın hangi anlama gelmesini istiyorsa o anlama gelir - ki iletişimde ciddi sıkıntılara yol açabileceği için bu, çok problemli bir durumdur.

Reklamı Kapat

Bu yaklaşım özellikle de insanların argümanlarını destekleyen koşullu tanımlar kullanarak tartışmayı kazanma girişiminde bulunduklarında sorun olur. Bu gibi durumlarda hiçbir mantık ve kanıt olmadan "tanımdan gelen zafer" diye bilinen safsatalı bir teknik kullanılır.

İkna Edici Tanımlar

Son olarak, ikna edici tanımlar vardır. İkna edici tanım, koşullu tanımın bir kişinin bir terim için 'tercih edilen' tanımı sanki 'kabul edilen' bir gerçekmiş gibi göstermek amacıyla sözlük tanımı olarak gizlediği tanımdır.

İkna edici tanımlar genellikle duygu yüklü sözler söz konusu olduğunda kullanılır. Bu tanımların kullanımı sırasında sıklıkla bir kelimenin esas anlamı değiştirilirken duygusal çağrışımları elde tutulur. Ayrıca ikna edici tanımlar genelde "gerçek" veya "doğru" gibi sıfatlarla öne sürülür; tıpkı "gerçek sosyalizm şu anlama gelir..." cümlesinde olduğu gibi. İkna edici tanım kullanımı bazen "kandırıcı tanım safsatası", "tanımcı safsata" veya "yeniden tanımlama" olarak da ifade edilir.

Küçük bir not: Çeşitli tanım türleri üzerine genel bir değerlendirme, filozof Trudy Govier'in "Argümanın Pratik Çalışması" isimli kitabında mevcut. Özelinde ikna edici tanım kavramı, filozof Charles Stevenson'ın 1938'de bu konu üzerine yazdığı makalesinden gelir.[1]

Diğer Tanım Türleri

Yukarıda açıklanan, sözlüğe başvurma safsatasında başlıca rolü oynayan tanım türlerinin haricinde hem sözlüğe başvurma safsatasıyla alakalı hem de genel başka tanım türleri de vardır. Bunlar, en belirgin halleriyle, şunlardan oluşur:

Gösterimsel Tanımlar

Gösterimsel tanım, kullanılan kelimenin örneklerine dayanan tanımdır. Örneğin "sıvı" kelimesinin gösterimsel tanımı "su ve yağ gibi şeyler" şeklinde olabilir. Gerçekte bu tanımdaki örneklerin işaret edildiği durumlarda buna, işaret ederek tanımlama da denebilir. Bu türde bir tanım, koşullu tanımdaki gibi safsatalı bir şekilde kullanılabilir.

Reklamı Kapat

Yanıltıcı Tanımlar

Yanıltıcı tanım, yanlış kullanılan dile dayanır; kişinin o kelimeyi kullanarak iletmek istediği anlam, çoğu insanın o kelimeye yükleyeceği anlamdan farklıdır. Örneğin bir satış sunumunda, insanların söz konusu kelimeyi duyunca akıllarına tek bir şey gelmesini amaçlayarak, gerçekte farklı bir şey ifade etmesine rağmen yanıltıcı bir tanım kullanılabilir. Bile isteye yanıltıcı tanımlar kullanılabilir yani, amaca göre.

Operasyonel Tanımlar

Operasyonel tanım, "sıcaklık" veya "zeka" gibi belli bir ölçüyü genellikle özel bir bağlamda onu belirlemek için kullanılan prosedüre dayalı olarak tanımlamak için kullanılan tanımdır. Operasyonel tanımlar koşullu tanımların bir alt türüdür ve çoğunlukla kesin, tekrarlanabilir tanımlara gerek duyulduğunda kullanılır: bilimsel araştırmalarda olduğu gibi. Fakat söz konusu işlemin ölçmesi gereken şeyi doğru bir şekilde ölçmemesi gibi durumlarda, bu tür tanımların hatalı olabileceğini de unutmamak gerekir.

Kelimelerle Oynama Kavramı

Mantıksal açıdan bakıldığında kelimelerle oynama, kişinin karşısındakinin argümanında kullanırken aslında ifade etmek istenilen anlamdan başka bir anlama dayanarak ona saldırmasıyla gerçekleşir. Beardsley'in 2013 tarihli Thinking Straight kitabında bu durum çok güzel açıklanmıştır:

İki insan arasındaki çekişme, birinin argümanı savunarak, diğerinin ise argümanı çürüterek ulaşmak istediği bir sonuç için yaptıkları sohbettir. Varsayalım ki A kişisi, bir beyana sebep göstermek için belli bir terimi bir anlamda kullanıyor; B kişisi de aynı terimi farklı anlamda kullanarak söz konusu beyana karşıt bir sebep gösteriyor. Bu durumda B kişisi kelimelerle oynuyor.

Kelime oyunu genelde sözlüğe başvurma safsatasıyla bağlantılıdır, kişiler rakiplerinin argümanındaki bir terimle ilgili kelime oyunu yaparken sözlüğe başvurma safsatasını ortaya çıkar.

Özet ve Sonuç

Sözlüğe başvurma safsatası, kişinin argümanını bir terimin sözlükteki veya benzer bir kaynaktaki tanımına problemli bir şekilde dayandırmasıyla ortaya çıkar.

Sözgelimi eğer bir insan "Bu restoran donuyor." derse ve bir başkası da bunu "Sözlükte 'donmak' fiili 'suyun buza dönüştüğü sıcaklıkta veya daha aşağısında olmak' olarak tanımlanıyor, buranın o kadar soğuk olmadığını biliyoruz." diye cevaplarsa, bu kişi tanımlama sorunu yapmış olur. Bu gibi argümanların başlıca problemi, sözlüklerin ille de günlük dildeki kullanımları yansıtma amacının olmamasıdır. Toplumun gerçekte konuştuğu dil ile sözlükteki tanımlar birbirinden farklı olabilir; sözlük tanımlarının kelimelere ait tüm yan/mecaz anlamları içermiyor olması bunun bir kanıtıdır.

Diğer bir problem ise bir terimin birden çok tanımının yapılabilmesidir, dolayısıyla bu tanımlardan herhangi birinin tek doğru tanım olduğunu varsaymak safsataya yol açar. Bu tarz argümanlarda genelde yanıltıcı bir cımbızlama vardır.

Reklamı Kapat

Bir sözlüğe başvurma safsatasına yanıt verirken öncelikle söz konusu tanım kullanımının hatalı olduğundan emin olun. Sonra tanım kullanımın neden uygunsuz olduğunu veya verilen tanımın neden kusurlu olduğunu açıklayın. Argümandaki sorunu göstermek için benzer örneklerden faydalanabilir, rakibinizin tanım kullanımlarını mantıklı bir şekilde gerekçelendirmesini isteyebilirsiniz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Effectiviology | Arşiv Bağlantısı
  • ^ C. L. Stevenson. (1938). Persuasive Definitions. Mind, sf: 331-350. doi: 10.1093/mind/XLVII.187.331. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar Yazı Dizisi

Bu yazı, Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar yazı dizisinin 18. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Tartışma Nedir? Münazara Yapmanın Önemi Nedir? Tartışmalarda Bilimsel Argümanlar Nasıl Üretilir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/09/2021 20:22:58 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10864

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Gaz
Kuyrukluyıldız
Alan
Maske Takmak
Ortak Ata
İnsanın Evrimi
Transkripsiyon
Cinsel Yönelim
Göğüs Hastalığı
Robot
Evrenin Genişlemesi
Duygu
Element
Beyin
Nasa
Carl Sagan
Homo Sapiens
İnfografik
Besin Değeri
Etik
Balina
Çekirdek
Viral Enfeksiyon
Kadın Sağlığı
Odontoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın