Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
4
Puan Ver

Ne kadar değişimden sonra canlıyı yeni bir tür olarak adlandırırız?

Sürekli mutasyon geçiren bir canlı hangi seviyeden sonra evrimleştiği tür ile verimli döller oluşturamamaya başlıyor? Bu olay bir anda mı gerçekleşiyor? Mesela 3 farklı mutasyon gerçekleşti hala yeni bir tür değil, verimli döl oluşturabiliyor sonra 4. Gerçekleşince bir anda oluşturamamaya mı başlıyor?

1
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Bu birazcık türü nasıl tanımladığınıza bağlı ve günümüzde tür tanımı çiftleşebilirlik üzerine kurulmuyor artık pek. Daha ziyade genlerin bir kısmına veya tamamına bakarak, türe ait hiçbir ek bilgiye sahip olmaksızın bir genomu diğerinden ayırt edip edemediğimize bakarak yapılıyor. Birbirinden yeterince ayrışmış genomlar, haritalandırıldığında farklı şekillerde öbekleniyorlar ve bu öbekler genellikle ayrı türlere işaret ediyor. Sonradan genlerden gelen bu ayrışmanın fiziksel karakterlere etki edip etmediğine de bakarak sınamak mümkün oluyor. Kimi zaman fiziksel özelliklerde bariz farklılıklar olmasa da, sırf genlerden yola çıkarak ayrı tür iddiasında bulunulabiliyor. Çoğu zamansa genetik öbeklenme zaten fiziksel öbeklenme ile örtüşüyor. Bu durumda ayrı tür iddiamız daha da güçlü oluyor. 

Tabii ki bilimin her alanında olduğu gibi, tür tanımlarında ve iki canlının ayrı türler olduğu iddiasında da bolca tartışma yaşanıyor; ancak bu çatışmadan en doğru cevaplara ulaşmayı başarıyoruz. Çünkü taraflar kendi istek ve inançlarına göre değil, eldeki verinin nasıl okunmasının daha mantıklı olduğuna yönelik hakem denetiminden geçen makaleler yayınlıyorlar ve karşı tarafı ikna etmeye çalışıyorlar. Nihayetinde bilimsel bir konsensus oluşabiliyor. Tabii ki her tür iddiası da camiayı ikiye bölmüyor, bu tartışmalar genelde oldukça izole bir şekilde yaşanıyor ve kendi içinde çözüme kavuşuyor. Zaten artık birçok bilim insanı aynı veya ayrı tür tanımlamanın o kadar da önemli olmadığında hemfikir. Önemli olan incelenen genomda ne tip değişimler yaşanmış, bunlar ne anlama geliyor, vb. konular. Yoksa bir türün şu isimle mi yoksa bu isimle mi anılacağı sadece yüzeysel bir prestijden ibaret. Öyle ki, bazı bilim insanları tür tanımlarının komple kaldırılmasından yana.

Tüm bunlar bir yana, sorunun özüne gelecek olursak: Bunun evrensel ve tekil bir cevabı yok. Kimi zaman tek bir mutasyon bile yeni bir türden söz edebileceğimiz kadar bariz bir değişim yaratabilir, kimi zaman onlarca mutasyon birikse de halen aynı türün içindesinizdir.Dahası, bir araştırma grubunun aynı veya ayrı tür iddiası, bilimsel olarak nihai bir iddia değildir; meydan okunabilir, değiştirilebilir, geliştirilebilir. Bu süreçte çiftleşebilirliğe bakmak bariz ve kolay bir araçtır; ancak her zaman net cevaplar veremez.

Zaten genel olarak şöyle söyleriz: İki bireyin çiftleşemiyor olması ayrı türler olduklarına güçlü bir kanıttır; ancak çiftleşebiliyor olması, aynı türler olduklarına güçlü bir kanıt değildir. Çünkü bariz şekilde ayrı (genomik analiz sonucu farklı öbekler olduğu belirgin olan) türlerin bile çiftleşebildiğini ve verimli döller verebildiklerini biliyoruz. Bunu bitkilerden zaten biliyorduk; ancak Homo sapiens ve Homo neanderthalensis çiftleşmeleri gibi hayvan örnekleriyle son birkaç on yılda kesinleştirdik.

Fakat bunun çok da önemli olmadığını, önemli olanın popülasyon içi gen ve özellik dağılımlarının nesiller içinde değişmesinin evrim demek olduğunu ve bu bilgiden yola çıkarak canlıların nasıl ve ne yönlere doğru evrimleştiğini anlamak olduğunu hatırlamak gerekir.

Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
1

Kaynaklar

  1. Cell Reports Çok az sayıda mutasyonla türleşmenin yaşanabileceğini gösteren bir makale.
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanlar neden bilimle uğraşır? Neden sanat üretirler? Hayatta kalma başarımız ile ilgili en az öneme sahip olan şeyler, bizi tam da insan yapan şeylerdir.”
Savas Dimopoulos