Şeker Hastalığı: Tip-2 Diyabet

Şeker Hastalığı: Tip-2 Diyabet
Obezite.
NIH
Pedram Türkoğlu Editör Pedram Türkoğlu
4 dakika
2,582 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Diyabet, kan dolaşımında normal aralığın üstünde kan şekeri bulunması ile seyreden kronik bir hastalıktır. Bu hastalığın temel nedeni, pankreas organının yeteri kadar insülin hormonu üretememesinden ya da organların veya hücrelerin insülin direncine sahip olmasından kaynaklanır.[1] Diyabet kendi içerisinde farklılıklara göre tiplere ayrılmaktadır ve diyabetin iki ana tipi ise %10 oran ile tip-1 diyabet ve %90 oran ile tip-2 diyabettir.

Kronik bir hastalık olan tip-2 diyabet, pankreas organında bulunan beta hücrelerinin, şeker (glikoz) metabolizmasında görevli olan insülin hormonunu salgılamaya devam etmesine rağmen hormonun salgılanma miktarının normale oranla azalması ya da vücuttaki hücrelerin insülin direnci kazanmasından ortaya çıkar. Tip-2 diyabet, “insüline bağımlı olmayan diyabet” olarak da isimlendirilir. Genellikle, tip-2 diyabet, yüksek beden kitle indeksine sahip hatta obez insanlarda yavaş yavaş, uzun bir süreçte ortaya çıkar ve bu yüzden obezite ile doğrudan bağlantısı bulunmaktadır.

Belirti ve Semptomlar

Diyabetin genel belirti ve semptomları, başlangıç düzeyindeki tip-2 diyabet için de geçerlidir. Bu yüzden, başlarda, mevcut belirtilere bakılarak diyabeti tiplerine göre ayırmak zordur. Genel belirtileri ve semptomları arasında:

  • Susuzluk hissinin artması
  • İdrara daha sık çıkma
  • Açlık hissinin artması ve sürekli hale gelmesi
  • Bulanık görme
  • Ağız kuruluğu
  • Kaşıntı
  • Cinsel organın etrafında kaşıntı
  • İstenmeyen kilo kaybı
  • Enerji eksikliği ve yorgunluk hissi
  • Yaraların yavaş iyileşmesi

Bunlara ek olarak, tip-2 diyabetin ilerledikçe belirtiler ve semptomlar şiddetini arttırır ya da değişiklik göstermeye başlar. Fakat, bu noktadan sonra hastalık daha tehlikeli bir seviyeye ulaşmış demektir, çünkü bazı belirtiler hayatı tehdit edebilir. [11]

Reklamı Kapat

  • Maya enfeksiyonları
  • Akantöz zencileri olarak bilinen ciltte koyu lekeler oluşması
  • Ayak ağrısı
  • Yaraların ve kesiklerin iyileşmemesi
  • Ekstremitelerinizde uyuşma hissi
  • Nöropatik hastalıkların oluşması

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Tip-2 diyabet hastalığını etkileyen çeşitli faktörler bulunsa da tam olarak hastalığın oluşma nedeni bilinmemektedir. Fakat, genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin hastalık ile ilişkisi araştırılmaktadır. Bulgulara göre, spesifik bir faktör yerine birçok etkenin kombinasyonu, tip-2 diyabete neden olduğu düşünülmektedir. Bunlar arasında insülin direnci, reseptör düzeyinde değişim bulunmaktadır.

Risk Faktörleri

Diğer diyabet türlerinden farklı olarak tip-2 diyabet, özellikle yaşam tarzı ile ilişkilendirilmektedir. Buna rağmen hastalığı tetikleyen bazı faktörler risk durumunu arttırdığı gözlemlenmiştir. İlk olarak, yaşam tarzı ile doğrudan ilişkili olduğu için beslenmenin ve egzersizin risk faktörünü etkilenmesinde önemli rol oynar. İkinci olarak, tip-2 diyabet herhangi bir yaş aralığında ortaya çıkabiliyor olsa bile yaşın ilerlemesi ile özellikle 45 yaşından sonra risk faktörlerinin arttığı tespit edilmiştir. Ayrıca, genetik açıdan incelendiği zaman hastalığa neden olabilecek genler hesaplanamamış olmasına rağmen çekirdek ailede tip-2 diyabetinin bulunması durumunda risk faktörünün arttığı bilinmektedir. Son olarak, polikistik over sendromu (PCOS) olarak isimlendirilen sendroma sahip olan kadınlar yüksek risk grubunda kabul edilmektedir. [11]

Diyabet Risk Faktörleri
Diyabet Risk Faktörleri
Pinterest

Teşhis Yöntemleri

Genel olarak diyabet teşhisinde kullanılan birçok kan testi geçerlidir. Günümüzde, teşhis testlerinden en yaygınları; hemoglobin A1C testi, açlık plazma glikoz testi ve oral glikoz tolerans (OGTT) testidir. Bu üç testin amacı da aynıdır ve kanda bulunan glikoz miktarını ölçmek için uygulanır. Test sonuçlarından elde edilen bulgular ile hekim tarafından nasıl bir yol izleneceği çizilir. OGTT genellikle tanı değil tarama testi amacıyla kullanılır.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Tip-2 diyabet için bariatrik (zayıflama) cerrahisi önemli bir değere sahiptir. Bariatrik cerrahinin temel amacı sindirim sisteminde değişiklikler yaparak ağırlığın azaltılmasını sağlamaktır. Ayrıca, operasyondan sonra düzenli takip ve kontroller çok önemlidir. Öte yandan bu tip ameliyatlar, diyabet ve kalp hastalıklarındaki iyileşmeler ve kanser riskinin azalması sayesinden yaşam ömrünü uzatabilir. Fakat, olumlu bir sonuç alınabilmesi için ameliyattan sonraki süreç de bir o kadar önemlidir. Bu neden ile hastanın yaşam koşullarını değiştirip daha sağlıklı bir şekilde hayatını sürdürmesi gerekir. Bariatrik cerrahisine ait olan ve %80’nini oluşturan; mide bandı (LAGB) ve laparoskopik Roux-en-Y gastrik baypass (LRGBY) en yaygın iki prosedür arasındadır. [3]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Diyabetin kronik komplikasyonlarının şeması.
Diyabetin kronik komplikasyonlarının şeması.
Evrim Ağacı

Tip-2 diyabet için birçok cerrahi işlem mümkündür, fakat bu cerrahi prosedürler kalıcı bir tedavi değildir. Bu türde tedavi yöntemleri için NICE (National Institute for Health and Care Excellence) Obezite Kılavuzunda bazı katı kurallar mevcuttur ve gerekli görüldüğü zaman cerrahi işlemler uygulanır. 2016 yılında, bir grup önde gelen uluslararası diyabet organizasyonu tarafından yeni uluslararası klinik kılavuzlar yayımlandı ve profesyoneller tarafından onaylandı. Yeni kılavuzda, "Başlangıçta kilo kaybına neden olmak için tasarlanan obezite cerrahisinin, tip-2 diyabet hastaları için belirli kategorilerdeki mevcut tedavi seçenekleri arasında yer alması gerektiği" belirtiliyor. Bariatrik cerrahi işlemi içerisinde mide boyutunu küçültmek, midenin bir kısmını çıkarmak ya da mideyi doğrudan atlayarak geçmek için sindirim sisteminin cerrahi işlemler ile yeniden yönlendirilmesi bulunmaktadır. Bu işlemler sayesinde iştah ve besin tüketimi kısıtlamak amaçlanır ayrıca vücudun insülin kullanma şeklinde de olumlu rol oynar. [6]

Önlem Yöntemleri

Yaş, genetik ve etnik köken gibi değiştirilemeyen risk faktörleri dışında yaşam tarzı yani beslenme ve hareketlilik ile kilo kontrolü sağlanması önlem yöntemleri arasındadır. Önlemler sayesinde tip-2 diyabet hastalığı geciktirilebilir hatta önlenebilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 17
  • Muhteşem! 5
  • Bilim Budur! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Umut Verici! 5
  • İnanılmaz 4
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/07/2021 14:00:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9167

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Ahlak
Teknoloji
Onkoloji
Balıkçılık
Uterus
Popülasyon
Entropi
Okyanus
Vaka
Eczacılık
Uyku
Değişim
Doğal
Vücut
Balık Çeşitliliği
Çağ
Retrovirüs
Maske
Normal Doğum
İletişim
Yapay
Kitap
Sosyal
Viroloji
Wuhan
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın