Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Şeker Hastalığı: Tip-2 Diyabet

Şeker Hastalığı: Tip-2 Diyabet
Obezite.
NIH
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Hastalık Kataloğu projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Hastalık Kataloğu projesinin amacı, başta nadir hastalıklar ve Türkiye'yi etkileyen hastalıklar olmak üzere Dünya'da görülen bütün hastalıkları bir katalog halinde biriktirmek ve bunlara yönelik halka açık bir bilgilendirme ve endeks sistemi sunmaktır.

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik, profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır. Daha fazla bilgi için buraya tıklayınız.

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Diyabet, kan dolaşımında normal aralığın üstünde kan şekeri bulunması ile seyreden kronik bir hastalıktır. Bu hastalığın temel nedeni, pankreas organının yeteri kadar insülin hormonu üretememesinden ya da organların veya hücrelerin insülin direncine sahip olmasından kaynaklanır.[1] Diyabet kendi içerisinde farklılıklara göre tiplere ayrılmaktadır ve diyabetin iki ana tipi ise %10 oran ile tip-1 diyabet ve %90 oran ile tip-2 diyabettir.

Kronik bir hastalık olan tip-2 diyabet, pankreas organında bulunan beta hücrelerinin, şeker (glikoz) metabolizmasında görevli olan insülin hormonunu salgılamaya devam etmesine rağmen hormonun salgılanma miktarının normale oranla azalması ya da vücuttaki hücrelerin insülin direnci kazanmasından ortaya çıkar. Tip-2 diyabet, “insüline bağımlı olmayan diyabet” olarak da isimlendirilir. Genellikle, tip-2 diyabet, yüksek beden kitle indeksine sahip hatta obez insanlarda yavaş yavaş, uzun bir süreçte ortaya çıkar ve bu yüzden obezite ile doğrudan bağlantısı bulunmaktadır.

Belirti ve Semptomlar

Diyabetin genel belirti ve semptomları, başlangıç düzeyindeki tip-2 diyabet için de geçerlidir. Bu yüzden, başlarda, mevcut belirtilere bakılarak diyabeti tiplerine göre ayırmak zordur. Genel belirtileri ve semptomları arasında:

  • Susuzluk hissinin artması
  • İdrara daha sık çıkma
  • Açlık hissinin artması ve sürekli hale gelmesi
  • Bulanık görme
  • Ağız kuruluğu
  • Kaşıntı
  • Cinsel organın etrafında kaşıntı
  • İstenmeyen kilo kaybı
  • Enerji eksikliği ve yorgunluk hissi
  • Yaraların yavaş iyileşmesi

Bunlara ek olarak, tip-2 diyabetin ilerledikçe belirtiler ve semptomlar şiddetini arttırır ya da değişiklik göstermeye başlar. Fakat, bu noktadan sonra hastalık daha tehlikeli bir seviyeye ulaşmış demektir, çünkü bazı belirtiler hayatı tehdit edebilir. [11]

  • Maya enfeksiyonları
  • Akantöz zencileri olarak bilinen ciltte koyu lekeler oluşması
  • Ayak ağrısı
  • Yaraların ve kesiklerin iyileşmemesi
  • Ekstremitelerinizde uyuşma hissi
  • Nöropatik hastalıkların oluşması

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Tip-2 diyabet hastalığını etkileyen çeşitli faktörler bulunsa da tam olarak hastalığın oluşma nedeni bilinmemektedir. Fakat, genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin hastalık ile ilişkisi araştırılmaktadır. Bulgulara göre, spesifik bir faktör yerine birçok etkenin kombinasyonu, tip-2 diyabete neden olduğu düşünülmektedir. Bunlar arasında insülin direnci, reseptör düzeyinde değişim bulunmaktadır.

Risk Faktörleri

Diğer diyabet türlerinden farklı olarak tip-2 diyabet, özellikle yaşam tarzı ile ilişkilendirilmektedir. Buna rağmen hastalığı tetikleyen bazı faktörler risk durumunu arttırdığı gözlemlenmiştir. İlk olarak, yaşam tarzı ile doğrudan ilişkili olduğu için beslenmenin ve egzersizin risk faktörünü etkilenmesinde önemli rol oynar. İkinci olarak, tip-2 diyabet herhangi bir yaş aralığında ortaya çıkabiliyor olsa bile yaşın ilerlemesi ile özellikle 45 yaşından sonra risk faktörlerinin arttığı tespit edilmiştir. Ayrıca, genetik açıdan incelendiği zaman hastalığa neden olabilecek genler hesaplanamamış olmasına rağmen çekirdek ailede tip-2 diyabetinin bulunması durumunda risk faktörünün arttığı bilinmektedir. Son olarak, polikistik over sendromu (PCOS) olarak isimlendirilen sendroma sahip olan kadınlar yüksek risk grubunda kabul edilmektedir. [11]

Diyabet Risk Faktörleri
Diyabet Risk Faktörleri
Pinterest

Teşhis Yöntemleri

Genel olarak diyabet teşhisinde kullanılan birçok kan testi geçerlidir. Günümüzde, teşhis testlerinden en yaygınları; hemoglobin A1C testi, açlık plazma glikoz testi ve oral glikoz tolerans (OGTT) testidir. Bu üç testin amacı da aynıdır ve kanda bulunan glikoz miktarını ölçmek için uygulanır. Test sonuçlarından elde edilen bulgular ile hekim tarafından nasıl bir yol izleneceği çizilir. OGTT genellikle tanı değil tarama testi amacıyla kullanılır.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Tip-2 diyabet için bariatrik (zayıflama) cerrahisi önemli bir değere sahiptir. Bariatrik cerrahinin temel amacı sindirim sisteminde değişiklikler yaparak ağırlığın azaltılmasını sağlamaktır. Ayrıca, operasyondan sonra düzenli takip ve kontroller çok önemlidir. Öte yandan bu tip ameliyatlar, diyabet ve kalp hastalıklarındaki iyileşmeler ve kanser riskinin azalması sayesinden yaşam ömrünü uzatabilir. Fakat, olumlu bir sonuç alınabilmesi için ameliyattan sonraki süreç de bir o kadar önemlidir. Bu neden ile hastanın yaşam koşullarını değiştirip daha sağlıklı bir şekilde hayatını sürdürmesi gerekir. Bariatrik cerrahisine ait olan ve %80’nini oluşturan; mide bandı (LAGB) ve laparoskopik Roux-en-Y gastrik baypass (LRGBY) en yaygın iki prosedür arasındadır. [3]

Diyabetin kronik komplikasyonlarının şeması.
Diyabetin kronik komplikasyonlarının şeması.
Evrim Ağacı

Tip-2 diyabet için birçok cerrahi işlem mümkündür, fakat bu cerrahi prosedürler kalıcı bir tedavi değildir. Bu türde tedavi yöntemleri için NICE (National Institute for Health and Care Excellence) Obezite Kılavuzunda bazı katı kurallar mevcuttur ve gerekli görüldüğü zaman cerrahi işlemler uygulanır. 2016 yılında, bir grup önde gelen uluslararası diyabet organizasyonu tarafından yeni uluslararası klinik kılavuzlar yayımlandı ve profesyoneller tarafından onaylandı. Yeni kılavuzda, "Başlangıçta kilo kaybına neden olmak için tasarlanan obezite cerrahisinin, tip-2 diyabet hastaları için belirli kategorilerdeki mevcut tedavi seçenekleri arasında yer alması gerektiği" belirtiliyor. Bariatrik cerrahi işlemi içerisinde mide boyutunu küçültmek, midenin bir kısmını çıkarmak ya da mideyi doğrudan atlayarak geçmek için sindirim sisteminin cerrahi işlemler ile yeniden yönlendirilmesi bulunmaktadır. Bu işlemler sayesinde iştah ve besin tüketimi kısıtlamak amaçlanır ayrıca vücudun insülin kullanma şeklinde de olumlu rol oynar. [6]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Önlem Yöntemleri

Yaş, genetik ve etnik köken gibi değiştirilemeyen risk faktörleri dışında yaşam tarzı yani beslenme ve hareketlilik ile kilo kontrolü sağlanması önlem yöntemleri arasındadır. Önlemler sayesinde tip-2 diyabet hastalığı geciktirilebilir hatta önlenebilir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 12
  • Muhteşem! 4
  • Bilim Budur! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • İnanılmaz 4
  • Umut Verici! 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/11/2020 03:11:45 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9167

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Sars
Darwin
Algı
Evrimsel Tarih
Genler
İklim Değişimi
Hekim
Botanik
Diş Hekimi
Mutasyon
Yaşam
Nörobiyoloji
Covid-19
Doğum
Uyku
Mikrobiyoloji
Devir
Kemik
Korku
Bilim İnsanları
Nöron
Uzay Görevleri
Hücre
Soru
Mistik
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanlar nadiren gerçeklerle yüz yüze gelirler; ancak birçoğu hemen pılını pırtını toplayıp hiçbir şey olmamış gibi oradan uzaklaşırlar.”
Winston Churchill
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol