Gece Modu

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Primatların insanın açık ara farkla en yakın akraba olduğunu görmek için tartışmaya yer bırakmayan genetik delillere, binlerce fizyolojik, anatomik, morfolojik, paleontolojik veriye gerek bile yok. Sadece basit, davranışsal gözlem yeterli. Bir hayvanat bahçesine gidip de, yasak olmasına rağmen hayvanlara taş atar gibi üzümler fırlatmayı ve "Hehehe şapşal maymun." gibi sığ klişeleri tekrar etmeyi bırakıp, gerçekten gözlemeye başladığınızda, gerçeğin suratınıza çarptığını göreceksiniz. Bütün büyük primatologlar, davranış bilimciler, hatta psikologlar bile bunu tüm öznel yargılarının ötesine geçerek görmeyi başarmışlardır. 

Gelmiş geçmiş en başarılı primatologlardan biri kabul edilen Jane Goodall bu deneyimi şöyle anlatır:

"Bir şempanzenin gözlerine baktığınızda, sadece bir hayvan görmezsiniz. Bir birey görürsünüz. Siz hiç bir şempanzenin gözlerinin içine baktınız mı? Onun gözlerine baktığınızda, muhakeme yeteneği olan bir kişiliğin size geri baktığını göreceksiniz."

İnsanların bu konudaki algıları oldukça güçlüdür. Çünkü evrimsel süreçte, kendi türümüze ait özellikleri doğada yakalamakta oldukça başarılıyızdır. Bu sebeple bulutlarda, kızarmış ekmeklerin üzerinde, duvardan akan kirli suların duvardığı bıraktığı tanıdık cisimler, özellikle yüzler görürüz. Bir maymunun gözlerine baktığımızda içimizin ürpermesi nedensiz değildir. Beynimiz, o varlığın "bizden biri" olmadığını bilir, çünkü diğer görsel verilerin hepsi, karşınızdakinin bir insan olmadığına işaret eder (ki değildir de). Ancak gözlerden gelen veriler, çok güçlü bir şekilde muhakeme ve zihinsel beceriye işaret eder. Bir kuş da zekidir, bir köpek de zekidir. Bir kuşun gözlerine (hatta kartal ya da akbaba gibi iri gözlere sahip olan bir kuşun gözlerine) baktığınızda bu hisse kapılmazsınız (ya da kapılma şansınız çok çok daha düşüktür). Bir köpekte bu ihtimal biraz daha yüksektir. Ancak bir maymunun gözlerine gerçekten bakıp da, içinizin ürpermeme şansı yok denecek kadar azdır. Çünkü beyniniz, karşınızdaki bilince karşı kendinizi hazırlamanızı ister. Çünkü onu bir "potansiyel tehdit" olarak görür. Çünkü o, sizden olmamasına rağmen zeki olduğu, kendi düşüncelerine sahip olduğu ve yeri geldiğinde potansiyel bir tehdit olabileceği bariz olan bir canlıdır.

Fotoğrafta sol tarafta Güney Afrika'daki Kruger Ulusal Parkı'nda Mariana de Klerk tarafından yakalanan bir fotoğrafı görüyorsunuz. Bir babun annesi, yavrusunu "uçak yapıyor". Sağ tarafta ise aynı şeyi bir insan babası yapıyor. Ne diyebiliriz ki? Sadece bir tesadüf...

 

Teşekkür: ÇÇ (Evrim Ağacı)

Kaynak: Frans de Waal

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/09/2019 01:05:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2837

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Medeniyetler düzenle başlar, özgürlüklerle büyür, kaos ile ölür.”
Will Durant
Geri Bildirim Gönder