Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Tiktaalik Fosil Analizleri Omurgalı Bacaklarının Evrimine Işık Tutuyor!

Tiktaalik Fosil Analizleri Omurgalı Bacaklarının Evrimine Işık Tutuyor!
Reklamı Kapat

Bu yazı, Phys.org isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Balık ve ilk ayaklı hayvanlar arasındaki geçiş türü olan 375 milyon yıllık Tiktaalik roseae'nın iyi korunmuş pelvis ve pelvik yüzgecinin bir kısmının keşfi, arka ayakların evriminin aslında gelişmiş arka yüzgeçler olarak başladığını açığa çıkardı. Bu buluş, büyük ve hareketli arka uzantıların omurgalıların karaya geçişinden sonra var olduğunu öne süren teoriye meydan okumaktadır. Fosiller, bilim insanları tarafından Ocak 2014'te Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde tanımlandı. Chicago Üniversitesi, Anatomi Departmanı Robert R. Bensley Üstün Hizmet Profesörü, PhD ve National Academy of Sciences'ın üyesi olarak onun açılış makalesine dikkat çeken çalışmanın eş yazarı Neil Shubin şöyle diyor: 

Şimdiye kadar elimizdeki en iyi bilgiler üzerine kurulmuş olan önceki teoriler, balıklardaki 'önden çekişli' hareketten tetrapodların (dört ayaklılar) 'dört tekerli çekiş' hareketine bir değişim oluştuğunu ileri sürüyor. Ama bu değişim gerçekte uzuvlu hayvanlarda değil balıklarda oluşmaya başlamış gibi görünüyor.

2004'te Shubin ve eş yazarlar Edward Daeschler (PhD, Drexel Üniversitesi Doğa Bilimleri Akademisi Omurgalı Zoolijisi Yardımcı Küratörü) ile Farish A. Jenkins, Jr. (Harvard Üniversitesi, PhD) Tiktaalik roseae'nın balık ve karada yaşayan hayvanlar arasında bilinen en iyi geçiş türünü temsil ettiğini keşfettiler. 

Geniş düz bir kafası ve keskin dişleri ile loplu-yüzgeçli bir balık olan Tiktaalik bir balık ve sığı tatlı su ortamlarında avlandığında 9 feet (2.74 m) uzunluğa kadar büyüyen timsah arasında bir geçişmiş gibi görünüyor. Solungaçları, pulları ve yüzgeçleri var. Aynı zamanda dört ayaklılar gibi hareketli kafa, güçlü göğüs kafesi ve ilkel akciğerlere sahip. Bilhassa, onun büyük ön yüzgeçleri karada kendini desteklemesine izin veren omuz, dirsek ve kısmi bileklere sahip. 

Chicago Üniversitesinden Neil Shubin son buluşunu sunuyor. Balık ve ilk ayaklı hayvanlar arasındaki geçiş türü olan 375 milyon yıllık Tiktaalik roseae'nın iyi korunmuş pelvis ve pelvik yüzgecinin bir kısmının keşfi, arka ayakların evriminin aslında gelişmiş arka yüzgeçler olarak başladığını açığa çıkardı. Bu buluş, büyük ve hareketli arka uzantıların omurgalıların karaya geçişinden sonra var olduğunu öne süren teori ile çelişmektedir. Fosiller, bilim insanları tarafından ocak 2013'de Proceedings of the National Academy of Sciences'da online olarak tanımlandı.
Chicago Üniversitesinden Neil Shubin son buluşunu sunuyor. Balık ve ilk ayaklı hayvanlar arasındaki geçiş türü olan 375 milyon yıllık Tiktaalik roseae'nın iyi korunmuş pelvis ve pelvik yüzgecinin bir kısmının keşfi, arka ayakların evriminin aslında gelişmiş arka yüzgeçler olarak başladığını açığa çıkardı. Bu buluş, büyük ve hareketli arka uzantıların omurgalıların karaya geçişinden sonra var olduğunu öne süren teori ile çelişmektedir. Fosiller, bilim insanları tarafından ocak 2013'de Proceedings of the National Academy of Sciences'da online olarak tanımlandı.

Şimdiye kadar ancak Tiktaalik'in ön kısımlarını içeren blok örnekleri tanımlanmıştı. Araştırmacılar Kanada'nın kuzeyindeki kazı alanında yaptığı orijinal ve ikincil keşiflerden çıkan ek blokları incelediklerinde, Tiktaalik pelvisinin yanı sıra pelvik yüzgecinin bir kısmını da içeren arka kısmını buldular. Bu fosil, orijinal 'tip' te örneğin pelvisinin tamamını içeriyor ve tek bir hayvanın ön ve arka uzantılarının doğrudan kıyaslanmasını mümkün kılıyor. 

Bilim insanları bu bazı ilkel dört ayaklılarla kıyaslanabilen pelvis karşısında o anda hayrete düştüler. Tiktaalik leğen kemiği ile omuz kuşağının boyutu neredeyse aynıydı. Bu, dört ayaklı benzeri bir karakteristiktir. Bu leğen kemiği, gövdenin altında uzanabilen, son derecede hareketli, uyluk kemiğine bağlı önemli bir top ve yuvalı kalça eklemine sahipti. Kalça üzerinde bulunan, kas bağlantılarını sağlayan çıkıntılar güçlendirilmiş ve geliştirilmiş yüzgeç işlevine işaret ediyor. Hiç uyluk kemiği bulunmamasına rağmen, uzun solungaç ışınları içeren pelvik solungaç materyali arka yüzgecin en az ön yüzgeç kadar uzun ve karmaşık bir yapıda olduğunu gösteriyor. 

Tiktaalik roseae'nın yeni materyaller üzerine güncellenmiş rekonstrüksiyonu. Kaynak: John Westlund, Chicago Üniversitesi
Tiktaalik roseae'nın yeni materyaller üzerine güncellenmiş rekonstrüksiyonu. Kaynak: John Westlund, Chicago Üniversitesi

Daeschler şöyle diyor:

Bu hayret verici pelvis, özellikle de kalça yuvası, uzuvlu omurgalılara öncülük yapan nesiller hakkında bildiğimiz her şeyden çok farklıdır. Tiktaalik ilkel ve gelişmiş özelliklerin bir kombinasyonuydu. Burada, özellikler sadece farklılaşmıyor, aynı zamanda gelişmiş fonksiyonları da akla getiriyor. Onlar yüzgeçlerini, bir uzvun kullanılışı bakımından daha anlamlı olacak bir yönde kullanmışlar gibi görünüyor.

Tiktaalik pelvisi, bölünmemiş iskelet yapısı gibi ilkel özellikleri ile açıkça balıksı; ilkel dört ayaklıların üç bölümlü pelvik kuşakları ile de buna zıttır. Buna rağmen Tiktaalik'in pelvik kuşağı, kalça eklemi ve yüzgecinin genişletilmiş boyutu, hareket kabiliyeti ve sağlamlığı geniş bir yelpazedeki motor davranışları mümkün kılıyor. 

Tiktaalik roseae'nın kalça kemiği fotoğrafı.
Tiktaalik roseae'nın kalça kemiği fotoğrafı.
Kevin Jiang, Chicago Üniversitesi

Shubin şöyle diyor:

Tiktaalik'in büyük yüzgeç ışınlı arka yüzgeçlerini yüzerken bir kürek gibi kullandığını varsaymak mantıklı olur. Ama bunlarla yürüyebildiğini söylemek de mümkündür. Bugün yaşayan Afrika ciğer balığı da benzer şekilde büyük pelvise sahip, ve biz 2011'de onun su altında dipte yürüdüğünü gösterdik. Tiktaalik'in kullandığı yürüyüş biçimini dikkate almaksızın, arka uzantılar ve pelvis itmeli hareketteki vurgu balıklarda başlayan bir eğilim olduğu, ve sonrasında dört ayaklıların doğuşu sırasında ilerlediği açıktır.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Muhteşem! 2
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Phys.org | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/12/2020 19:38:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1926

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Beslenme
Eczacılık
Viral
Enzim
Etoloji
Sağlık
Hidrotermal Baca
Kuş
Hasta
Richard Dawkins
Koaservat
Kimya
Avcı
Balıklar
Aşı
Darwin
Köpekler
İnsanlar
Primatlar
Mit
Veri
Molekül
Zaman
Hareket
Ses Kaydı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim ve fen nerede ise oradan alacağız ve her ulus kişisinin kafasına koyacağız. Bilim ve fen için kayıt ve şart yoktur.”
Mustafa Kemal Atatürk
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol