Bu Reklamı Kapat

Tiktaalik Fosil Analizleri Omurgalı Bacaklarının Evrimine Işık Tutuyor!

Tiktaalik Fosil Analizleri Omurgalı Bacaklarının Evrimine Işık Tutuyor!
Bu Reklamı Kapat
Yazar -- Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
1,543 Okunma Sayısı
Notlarım
Bu Reklamı Kapat

Balık ve ilk ayaklı hayvanlar arasındaki geçiş türü olan 375 milyon yıllık Tiktaalik roseae'nın iyi korunmuş pelvis ve pelvik yüzgecinin bir kısmının keşfi, arka ayakların evriminin aslında gelişmiş arka yüzgeçler olarak başladığını açığa çıkardı. Bu buluş, büyük ve hareketli arka uzantıların omurgalıların karaya geçişinden sonra var olduğunu öne süren teoriye meydan okumaktadır. Fosiller, bilim insanları tarafından Ocak 2014'te Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde tanımlandı. Chicago Üniversitesi, Anatomi Departmanı Robert R. Bensley Üstün Hizmet Profesörü, PhD ve National Academy of Sciences'ın üyesi olarak onun açılış makalesine dikkat çeken çalışmanın eş yazarı Neil Shubin şöyle diyor: 

Şimdiye kadar elimizdeki en iyi bilgiler üzerine kurulmuş olan önceki teoriler, balıklardaki 'önden çekişli' hareketten tetrapodların (dört ayaklılar) 'dört tekerli çekiş' hareketine bir değişim oluştuğunu ileri sürüyor. Ama bu değişim gerçekte uzuvlu hayvanlarda değil balıklarda oluşmaya başlamış gibi görünüyor.

2004'te Shubin ve eş yazarlar Edward Daeschler (PhD, Drexel Üniversitesi Doğa Bilimleri Akademisi Omurgalı Zoolijisi Yardımcı Küratörü) ile Farish A. Jenkins, Jr. (Harvard Üniversitesi, PhD) Tiktaalik roseae'nın balık ve karada yaşayan hayvanlar arasında bilinen en iyi geçiş türünü temsil ettiğini keşfettiler. 

Geniş düz bir kafası ve keskin dişleri ile loplu-yüzgeçli bir balık olan Tiktaalik bir balık ve sığı tatlı su ortamlarında avlandığında 9 feet (2.74 m) uzunluğa kadar büyüyen timsah arasında bir geçişmiş gibi görünüyor. Solungaçları, pulları ve yüzgeçleri var. Aynı zamanda dört ayaklılar gibi hareketli kafa, güçlü göğüs kafesi ve ilkel akciğerlere sahip. Bilhassa, onun büyük ön yüzgeçleri karada kendini desteklemesine izin veren omuz, dirsek ve kısmi bileklere sahip. 

Bu Reklamı Kapat

Chicago Üniversitesinden Neil Shubin son buluşunu sunuyor. Balık ve ilk ayaklı hayvanlar arasındaki geçiş türü olan 375 milyon yıllık Tiktaalik roseae'nın iyi korunmuş pelvis ve pelvik yüzgecinin bir kısmının keşfi, arka ayakların evriminin aslında gelişmiş arka yüzgeçler olarak başladığını açığa çıkardı. Bu buluş, büyük ve hareketli arka uzantıların omurgalıların karaya geçişinden sonra var olduğunu öne süren teori ile çelişmektedir. Fosiller, bilim insanları tarafından ocak 2013'de Proceedings of the National Academy of Sciences'da online olarak tanımlandı.
Chicago Üniversitesinden Neil Shubin son buluşunu sunuyor. Balık ve ilk ayaklı hayvanlar arasındaki geçiş türü olan 375 milyon yıllık Tiktaalik roseae'nın iyi korunmuş pelvis ve pelvik yüzgecinin bir kısmının keşfi, arka ayakların evriminin aslında gelişmiş arka yüzgeçler olarak başladığını açığa çıkardı. Bu buluş, büyük ve hareketli arka uzantıların omurgalıların karaya geçişinden sonra var olduğunu öne süren teori ile çelişmektedir. Fosiller, bilim insanları tarafından ocak 2013'de Proceedings of the National Academy of Sciences'da online olarak tanımlandı.

Şimdiye kadar ancak Tiktaalik'in ön kısımlarını içeren blok örnekleri tanımlanmıştı. Araştırmacılar Kanada'nın kuzeyindeki kazı alanında yaptığı orijinal ve ikincil keşiflerden çıkan ek blokları incelediklerinde, Tiktaalik pelvisinin yanı sıra pelvik yüzgecinin bir kısmını da içeren arka kısmını buldular. Bu fosil, orijinal 'tip' te örneğin pelvisinin tamamını içeriyor ve tek bir hayvanın ön ve arka uzantılarının doğrudan kıyaslanmasını mümkün kılıyor. 

Bilim insanları bu bazı ilkel dört ayaklılarla kıyaslanabilen pelvis karşısında o anda hayrete düştüler. Tiktaalik leğen kemiği ile omuz kuşağının boyutu neredeyse aynıydı. Bu, dört ayaklı benzeri bir karakteristiktir. Bu leğen kemiği, gövdenin altında uzanabilen, son derecede hareketli, uyluk kemiğine bağlı önemli bir top ve yuvalı kalça eklemine sahipti. Kalça üzerinde bulunan, kas bağlantılarını sağlayan çıkıntılar güçlendirilmiş ve geliştirilmiş yüzgeç işlevine işaret ediyor. Hiç uyluk kemiği bulunmamasına rağmen, uzun solungaç ışınları içeren pelvik solungaç materyali arka yüzgecin en az ön yüzgeç kadar uzun ve karmaşık bir yapıda olduğunu gösteriyor. 

Tiktaalik roseae'nın yeni materyaller üzerine güncellenmiş rekonstrüksiyonu. Kaynak: John Westlund, Chicago Üniversitesi
Tiktaalik roseae'nın yeni materyaller üzerine güncellenmiş rekonstrüksiyonu. Kaynak: John Westlund, Chicago Üniversitesi

Daeschler şöyle diyor:

Bu Reklamı Kapat

Bu hayret verici pelvis, özellikle de kalça yuvası, uzuvlu omurgalılara öncülük yapan nesiller hakkında bildiğimiz her şeyden çok farklıdır. Tiktaalik ilkel ve gelişmiş özelliklerin bir kombinasyonuydu. Burada, özellikler sadece farklılaşmıyor, aynı zamanda gelişmiş fonksiyonları da akla getiriyor. Onlar yüzgeçlerini, bir uzvun kullanılışı bakımından daha anlamlı olacak bir yönde kullanmışlar gibi görünüyor.

Tiktaalik pelvisi, bölünmemiş iskelet yapısı gibi ilkel özellikleri ile açıkça balıksı; ilkel dört ayaklıların üç bölümlü pelvik kuşakları ile de buna zıttır. Buna rağmen Tiktaalik'in pelvik kuşağı, kalça eklemi ve yüzgecinin genişletilmiş boyutu, hareket kabiliyeti ve sağlamlığı geniş bir yelpazedeki motor davranışları mümkün kılıyor. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Tiktaalik roseae'nın kalça kemiği fotoğrafı.
Tiktaalik roseae'nın kalça kemiği fotoğrafı.
Kevin Jiang, Chicago Üniversitesi

Shubin şöyle diyor:

Tiktaalik'in büyük yüzgeç ışınlı arka yüzgeçlerini yüzerken bir kürek gibi kullandığını varsaymak mantıklı olur. Ama bunlarla yürüyebildiğini söylemek de mümkündür. Bugün yaşayan Afrika ciğer balığı da benzer şekilde büyük pelvise sahip, ve biz 2011'de onun su altında dipte yürüdüğünü gösterdik. Tiktaalik'in kullandığı yürüyüş biçimini dikkate almaksızın, arka uzantılar ve pelvis itmeli hareketteki vurgu balıklarda başlayan bir eğilim olduğu, ve sonrasında dört ayaklıların doğuşu sırasında ilerlediği açıktır.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Muhteşem! 2
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Phys.org | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/01/2022 16:23:07 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1926

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Adaptasyon
Depresyon
Etik
Cinsel Yönelim
Diş Hekimliği
Genel Görelilik
Nöron Hücresi
Atmosfer
Evrimsel Biyoloji
Doğa Olayları
Su Ayısı
Yapay Seçilim
Araştırma
Koronavirüs
Protein
Ağız Sağlığı
Ağaç
Coronavirus
Albert Einstein
İhtiyoloji
Enzim
Cinsiyet
Sinir Hücresi
Tarım
Canlı
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et