Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Richard Dawkins'in Meşhur WEASEL Kodu ile Evrimi Öğrenin!

Bilim Karşıtlarınca Evrime Yöneltilen Hatalı "Rastgelelik" Benzetmeleri, Evrimi Öğrenmenize Yardımcı Olabilir!

Richard Dawkins'in Meşhur WEASEL Kodu ile Evrimi Öğrenin!
4 dakika
6,219
Tüm Reklamları Kapat

Ana menümüzdeki Projeler altında Gelincik Evrim Algoritması adıyla bulabileceğiniz veya buraya tıklayarak erişebileceğiniz Weasel Programı, Richard Dawkins'in Kör Saatçi kitabında yer alan, çok kereler incelenmiş, benzerleri türetilmiş, tartışılmış deneysel bir bilgisayar programıdır. 

Dawkins bu kodu “bir maymunun daktiloda rastgele tuşlara basarak Shakespeare’in herhangi bir eserini yazması ihtimali” üzerinde tartıştığı yerde gündeme getirir. Konuyla ilgili tartışmaları ve evrim karşıtları tarafından ileri sürülen bu tür benzetmelerin (analojilerin) neden hatalı olduğunu buradaki yazımızdan öğrenebilirsiniz.

Rastgele Evrim?!

Dawkins, "rastgele tuşlara basan maymun" analojisini, evrimi doğru bir şekilde yansıtan bir forma sokmak için, Shakespeare’in sadece bir cümlesini ele alır ve bunu rastgele yazdırma ihimalleri üzerinde durur. Shakespeare’den seçtiği örnek cümle “Bir gelinciğe benziyor.” şeklinde çevrilebilecek olan 28 harfli “METHINKS IT IS LIKE A WEASEL” cümlesidir (METHINKS veya me-thinks, "beni düşündürüyor", "andırıyor ki bu bir..." anlamında kullanılagelen eski bir İngilizce kalıptır). 

Tüm Reklamları Kapat

Bunun için de bir maymun değil, 3 yaşındaki kızını kullanır. Kızı daktilonun tuşlarına rastgele basar. Elbette kızının bu şekilde bu cümleyi yazması imkânsıza yakın bir olasılıktır.

Dawkins bu noktada bilgisayarı, doğadaki evrim yasasını daha doğru yansıtacak biçimde kullanmaya başlar ve ilk iş olarak tamamen rastlantısal bir kod yazar ve bekler. İmkânsızlık yine ortadadır. Program 28 harften oluşan tamamen rastlantısal binlerce satır üretir ama amaçtan çok uzaktadır. Bunu yukarıda bağlantısını verdiğimiz sayfamızda Yöntem kutusundan Maymun Modu'nu seçerek siz de görebilirsiniz. Olasılık hesabı olarak bir değer isteyenler için belirtelim ki bu şekilde bir yaklaşım ile o cümleyi rastgele yazma ihtimali yaklaşık 10 milyar kere milyon kere milyon kere milyon kere milyonda birdir. Bu nedenle bilgisayarınız ya da işlemciniz kilitlenebilir, ekrandaki deneme sayısı 100 bini geçince sayfayı yenileyerek buna engel olmanızı tavsiye ederiz.

Ama zaten yaratılışçı evrim karşıtları tarafından ileri sürülen bu model, “faydalı mutasyonların kalıcı olması", yani birikimli doğal seçilimin gerçekçi bir modeli değildir. Dawkins bunu modellemek için başka bir kod yazar. Bu koda geçmeden önce, Dawkins'in denemediği üçüncü bir metot ortaya atarak onu incelemek istiyoruz. Sonrasında da Dawkins'in kullandığı “birikimli” metoda geçeceğiz.

Hedeflenmiş Evrim?

Kendi geliştirdiğimiz bu ikinci metot için “hedefli” kelimesini kullanacağız. Bu fikre aslında DAWKINS’in metodundan daha da hızlı biçimde hedef cümleye ulaşmak için bir alternatif ararken ulaşmıştık; ama denemelerimiz şaşırtıcı (hatta akla aykırı) biçimde bizim "akıllı tasarım" ürünü olan “hedefli evrim” metodumuzun Dawkins'in “birikimli evrim” metodundan daha geç sonuca ulaştığını gösterdi. İşte bir noktadan durup bir olayın nasıl olabileceğine sadece “aklederek” varmak ile deney yaparak anlamak arasındaki farka iyi bir örnek! Ancak yine de deneysel açıdan iyi bir zihin jimnastiği olduğu için hedefli evrim metodunu da metot seçenekleri arasından kaldırmadık.

Tüm Reklamları Kapat

Hedefli evrim metodunda bilgisayar rastgele 28 harf üretir. Sonra bunu hedef cümlenin 28 harfi ile karşılaştırır. Hedef cümledeki nn'inci harf ile o an denenen cümledeki nn'inci harf aynı ise, artık o harfe dokunmaz. Diğer harfler için rastgele harfler üretmeye devam eder. Bu metot ile ulaşabildiğimiz en erken sonuç 56. deneme oldu. Ancak “faydalı mutasyon / sonraki nesile aktarma / doğal seçilim” yaklaşımını tam anlamıyla modellemeyen bir yaklaşım olmadığını da tekrar belirtelim.

Birikimli Evrim!

Üçüncü yaklaşım ise Dawkins’in “birikimli seçilim” olarak ifade ettiği metot. Bu metotta yaptığımız, basitçe, ilk baştaki cümleyi "yavrulatmak". Dawkins'in anlatımıyla:

Şimdi bu gelişigüzel cümle ‘yavrulasın’, bilgisayar cümleyi durmadan tekrarlasın, ama kopyalarken gelişigüzel hata -mutasyon- yapma olasılığı olsun. Sonra da mutasyon geçirmiş anlamsız cümleleri yani asıl cümlenin yavrularını incelesin ve hedef cümleye en çok benzeyenini (bu benzerlik ne kadar az olursa olsun) seçsin.

Bu metodu denemek isteyenler yukarıdaki bağlantıda yer alan sayfamızda metot kutusunda “birikimli” seçeneğini seçerek deneyebilirler. 

Sayfanın alt kısmında yer alan Geçmiş kutusunda ise tüm denemelerin listesini görebilirsiniz. “Bekleme” (İng: "Delay") kutusu ile denemeler arası beklenecek süreyi (10 ile 999 arası) ayarlayabilirsiniz.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Umarız “Bir DNA birdenbire nasıl tesadüfen oluştu.” manipülasyonuna yıllardır açıkladığımız “Birdenbire olmadı. Faydalı mutasyonların korunması ile birikimli bir şekilde ulaşıldı.” açıklaması için iyi bir örnek sergilemişizdir.

Tabii ki Shakespeare’in bir cümlesi ile DNA aynı şey değil. Ama 40-60 nesil arasında tamamen anlamlı bir cümleye nasıl ulaşıldığını görünce; on milyonlarca yılda, milyarlarca nükleotite sahip trilyonlarca hücreyi barındıran milyonlarca bireyden oluşan yüz binlerce neslin kademeli olarak nasıl evrimleştiğini biraz daha iyi anlayabilirsiniz.

Kod Hakkında Ek Bilgi

Kod, sadece HTML + JavaScript kullanılarak yazılmıştır. İnceleyen amatör yazılımcıların ya da alan dışı ilgi duyan insanların da anlayabilmesi için karmaşık ya da hazır fonksiyonlar kullanılmamış, if / then satırları görsel olarak da bir if bloğu oluşturacak şekilde düzenlenmiş, her bir satırın üstüne o an hangi işlemi yaptığı, neden böyle bir satıra gerek duyduğu // (yeşil) açıklama satırları ile açıklanarak algoritmanın da anlaşılması sağlanmıştır. Stiller hiç kullanılmamıştır. Görünümün basit, kodun kolayca okunabilir olması amaçlanmıştır. Dileyen herkes sayfada sağ tıklayıp “Kaynağı göster” seçerek sayfanın içerdiği kodları görebilir.

Sayfa tüm tarayıcılarda çalışmakta; ancak en iyi görüntü performansını Google Chrome tarayıcı ile vermektedir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
73
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 25
  • Muhteşem! 10
  • Bilim Budur! 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • Güldürdü 6
  • İnanılmaz 6
  • Grrr... *@$# 5
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Umut Verici! 2
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/06/2024 14:25:22 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8141

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Wuhan Koronavirüsü
Mutasyon
Toprak
Albert Einstein
Diş Hekimi
Adaptasyon
Büyük
Evrim Kuramı
Aşılar
Okyanus
Semptom
Test
Tutarlılık
Genler
Retrovirüs
Mühendislik
Yaşamın Başlangıcı
Doğal Seçilim
Buzul
Uzun
Hekim
Astrofotoğrafçılık
Yılan
Kültür
Kuşlar
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Karakoyuncu, et al. Richard Dawkins'in Meşhur WEASEL Kodu ile Evrimi Öğrenin!. (20 Aralık 2019). Alındığı Tarih: 25 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8141
Karakoyuncu, S., Bakırcı, Ç. M. (2019, December 20). Richard Dawkins'in Meşhur WEASEL Kodu ile Evrimi Öğrenin!. Evrim Ağacı. Retrieved June 25, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8141
S. Karakoyuncu, et al. “Richard Dawkins'in Meşhur WEASEL Kodu ile Evrimi Öğrenin!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 20 Dec. 2019, https://evrimagaci.org/s/8141.
Karakoyuncu, Sedat. Bakırcı, Çağrı Mert. “Richard Dawkins'in Meşhur WEASEL Kodu ile Evrimi Öğrenin!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, December 20, 2019. https://evrimagaci.org/s/8141.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close