Radyum

Radyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Radyum
Radyum çubukları
Pixfeeds
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
243 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 89. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

Radyum
  • İngilizce İsim Radium
  • Sembol Ra
  • Atom Numarası 88
  • Grup 2
  • Periyot 7
  • Oda Sıcaklığında Faz Katı
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f14 5d10 6p6 7s2
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu [Rn] 7s2
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 226 Da ( Da)
  • Blok s
  • Kategori Toprak alkali metal
  • Görünüm Gümüşümsü beyaz metalik
  • Atomik Yarıçap 215 pm
  • Kaynama Sıcaklığı 2010 K
  • Erime Sıcaklığı 1233 K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 5.5 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda 9×10−13 kg/kg
  • Şehir Toprağında kg/kg
  • Meteoritlerde N/A %
  • Deniz Suyunda 8.9×10−17 kg/L
  • İnsan Vücudunda 0 %
  • Güneş'te silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü GPa
  • Poisson Oranı
  • Young Modülü GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke Fransa
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı Perrie ve Marie Curie, 1898
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı M. Curie, 1902
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Özellikler

Radyum elementi, "Ra" sembolü ile gösterilmektedir. Element, periyodik tablonun 2A grubunun altıncı periyodunda bulunmaktadır. Oda sıcaklığında katı fazda bulunur. Erime noktası 973 K (700°C yada 1292°F) ve kaynama noktası ise 1413 K (1140°C yada 2084°F) olarak ölçülmüştür.[1] Radyum atomları, dış kabukta 88 elektron ve 88 protona ve 2 değerlik elektronuna sahiptir.

Radyum; gümüş renkli, parlak, yumuşak ve ağır bir radyoaktiftir. Havayla temas ettiğinde kolayca oksitlenir ve neredeyse saf beyazdan, siyaha dönüşür. Radyum ışık yayar. Toprak alkali grubunun en ağır üyesi olmasına rağmen, en uçucudur.[2] Radyumun en kararlı izotopu olan radyum-226'nın yarılanma ömrü yaklaşık 1600 yıldır. Alfa bozunması yoluyla radon-222'ye veya bir karbon-14 çekirdeği çıkararak kurşun-212'ye bozunur.[3] Radyum, 25 yılda aktivitesinin yaklaşık %1'ini kaybeder ve daha düşük atom ağırlıklı elementlere dönüşür.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Radyum kimyasal elementi uranyum ve toryumun radyoaktif bozunması ile üretilir. Radyum, kayalarda ve toprakta çok düşük seviyelerde ve aynı zamanda havada da bulunmaktadır. Bazı bölgelerdeki sularda yüksek konsantrasyonlarda radyum bulunur.[2]

Radyum, ticari olarak bromür ve klorür olarak elde edilmektedir. Radyum tüm uranyum minerallerinde bulunur ve istenirse kapsamlı uranyum işleme atıklarından çıkarılabilir. Bu kapsamlı uranyum yatakları Ontario, New Mexico, Utah, Avustralya gibi bölgelerde bulunmaktadır.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Radyum; saatler, uçak göstergeleri ve diğer enstrümantasyon için kendinden aydınlatmalı boyalar yapmak için kullanılmıştır; ancak bu kullanım, zamanla daha az tehlikeli bir radyoaktif kaynak olan kobalt-60 ile değiştirilmiştir. Radyum ve berilyum karıştırıldığında nötron yayar ve nötron kaynağı olarak kullanılır. Radyum, bazı kanser türlerini tedavi etmek için kullanılan radyoaktif bir gaz olan radon üretmek için de kullanılmaktadır. Tek bir gram radyum-226, günde 0.0001 mililitre radon üretilebilmektedir.

Tarihi

Radyum, 1898'de Marie Curie ve Pierre Curie tarafından keşfedildi. 10 ton uranyum cevheri olan uranyum oksit den 1mg radyum çıkarmayı başardılar, bu da kendi laboratuvarlarında yaptıkları kimyasal ayırma yöntemlerinin basitliği göz önüne alındığında önemli bir başarı olmuştu.

Curieler, atomik spektrumu yeni çizgiler ortaya çıkardığı için, bunun yeni bir element olduğunu belirlediler. Elde ettikleri element, çevredeki hava karışan yoğun radyoaktivitenin neden olduğu karanlıkta soluk mavi bir ışıkla parlıyordu.

Metalin kendisi, 1911'de Marie Curie ve André Debierne tarafından radyum klorürün elektrolizi yoluyla izole edildi. Debierne'nin önerisi üzerine, serbest bırakılan radyumun çözündüğü bir cıva katodu kullandılar. Bu daha sonra radyumu geride bırakarak civayı damıtmak için ısıtıldı.[4]

Etimolojisi

Hollandalı bir tarihçi olan Peter van der Krogt'a göre , yeni keşfedilen elementten yayılan radyasyon uranyumdan gelen radyasyondan yaklaşık 3 milyon kat daha büyük olduğu için element, Latince "yarıçap" veya "ışın" olarak adlandırıldı.[5]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Önlem ve Güven

Doğada serbest olarak bulunan radyum seviyesinde radyuma maruz kalmanın insan sağlığı üzerinde zararlı etkileri olduğuna dair hiçbir kanıt yoktur. Bununla birlikte, daha yüksek seviyelerde radyuma maruz kalmak, diş kırılması, anemi ve katarakt gibi sağlık etkilerine neden olabilir. Maruz kalma süresi uzadığında radyum, kansere bile neden olabilir ve sonunda ölüme yol açabilir. Bu etkilerin ortaya çıkması yıllar alabilmektedir. Genellikle, havada oldukça uzun mesafelere seyahat edebilen radyumun gama radyasyonundan kaynaklanırlar. Bu nedenle, radyumun insan sağlığını tehdit etmesi için radyumla birebir bir temas gerekli değildir.

İlginç Bilgiler ve Diğer

  • Radyum en ağır toprak alkali metaldir.[6]
  • Radyumla yaptığı çalışmalar nedeniyle Marie Curie, fizikte Nobel Ödülü (1903) kazanan ilk kadın ve iki Nobel Ödülü (1911'de ikinci) kazanan ilk bilim insanı oldu.[7]
  • Radyum, saatlerdeki sayıları ve elleri karanlıkta görülebilecek şekilde boyamak için radyum kullanılmıştır. Bu uygulama, çok sayıda fabrika işçisi öldükten sonra sona erdi.[8]
  • Radyasyonun tehlikeleri anlaşılmadan önce, radyuma ısı ve ışık verdiği için "harika metal" deniyordu.
  • Radyum, yavaş yavaş önce radona, sonra polonyuma ve en sonunda ise kurşuna dönüşeceği bir bozunma zincirinin parçasıdır.
  • Radyoaktiviteyi ölçmek için kullanılan birim, bilim insanları Marie ve Pierre Curie şerefine "curie" olarak adlandırılmıştır.[9]
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/04/2021 23:15:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10103

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Uygulama
Yakınsak Evrim
Nobel Ödülü
Sperm
Foton
Periyodik Cetvel
Depresyon
İnsanlık
Enzim
Teknoloji
Covıd-19
Oksijen
Çin
Besin Değeri
Santigrat Derece
Avrupa
Eğitim
Uzay Görevleri
Yas
Psikoloji
Dalga
Toprak
Hayatta Kalma
Anatomi
Aminoasit
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku