Polonyum

Polonyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Polonyum
Polonyum
Theodore Gray
Dilan Emektar Editör Dilan Emektar
2 dakika
44 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 85. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

Polonyum
  • İngilizce İsim Polonium
  • Sembol Po
  • Atom Numarası 84
  • Grup 16
  • Periyot 6
  • Oda Sıcaklığında Faz Katı
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f14 5d10 6p4
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p4
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 209 Da ( Da)
  • Blok p
  • Kategori Geçiş sonrası metali
  • Görünüm Gümüşümsü
  • Atomik Yarıçap 190 pm
  • Kaynama Sıcaklığı 1235 K
  • Erime Sıcaklığı 527 K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 9.196 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda 2×10−16 kg/kg
  • Şehir Toprağında kg/kg
  • Meteoritlerde N/A %
  • Deniz Suyunda 1.5×10−20 kg/L
  • İnsan Vücudunda %
  • Güneş'te silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü GPa
  • Poisson Oranı
  • Young Modülü GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke Fransa
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı Pierre ve Marie Curie,
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı W. Marckwald, 1902
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Özellikler

Polonyum, "Po" sembolü ile gösterilen ve atom numarası 84 olan kimyasal bir elementtir. Stabil izotopları olmayan; nadir ve oldukça radyoaktif bir metal olan polonyum, kimyasal olarak selenyum ve tellüre benzer; ancak metalik karakteri periyodik tablodaki yatay komşuları talyum, kurşun ve bizmuta benzemektedir. Polonyum, kalkojen ailesindeki en ağır elementtir. Periyodik tabloda 16. grupta yer almaktadır. Diğer kalkojen elementler oksijen, kükürt, selenyum ve tellürdür.

Fiziksel Özellikler

Polonyum metalinin erime noktası 254 °C (489 °F), kaynama noktası 962 °C (1,764 °F) ve yoğunluğu santimetre küp başına 9.4 gramdır.

Kimyasal Özellikler

Polonyum, periyodik tabloda üst satırında bulunan elementler ile (özellikle selenyum ve tellür) benzer kimyasal özelliklere sahiptir. Polonyumun kimyasal özellikleri, özellikle araştırma kimyagerleri için ilgi çekicidir. Çoğu durumda, bilim insanları radyoaktif malzeme olarak polonyumu tercih etmektedirler.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Polonyum, çok nadir bulunan bir elementtir. Uranyum cevherlerinde bulunur; ancak çıkarılma maliyeti oldukça yüksektir. Bizmut-209 nötron bombardımanı ile bizmut-210 elde edilir ve daha sonra bizmut-210 bozunarak polonyumu oluşturur. Dünyada ticari olarak gerçekleştirilen polonyum üretiminin tamamı Rusya'da yapılmaktadır.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Polonyum bir alfa yayıcıdır ve paslanmaz çelik bir disk üzerinde ince bir film şeklinde bir alfa parçacık kaynağı olarak kullanılır. Bunlar antistatik cihazlarda ve araştırma amaçlı kullanılır. Tek bir gram polonyumun yaydığı alfa radyasyonu sonucunda 500°C sıcaklığa ulaşacaktır. Bu, onu uzay ekipmanı için bir ısı kaynağı olarak yararlı kılar.

Tarihi

Mendeleev, periyodik tabloda yer alan bizmutu takip eden bir elementin olabileceği ve 212 atom ağırlığına sahip olacağı tahmin etmiştir. Ancak polonyuma ulaşmak çok zor olmuştur; çünkü uranyum cevherleri, milyarda bir düzeyinde polonyum içerir. Buna rağmen, 1898'de Marie Curie ve eşi Pierre Curie, aylarca süren özenli çalışmalardan sonra bir miktar ziftblendin (uranyum oksit, U3O8) elde etmeyi başarmıştır.

Etimolojisi

Polonyum adını, elementi ilk izole eden Marie Curie'nin anavatanı Polonya'dan almıştır.

Önlem ve Güven

Polonyumun Sağlığa Etkileri

Polonyum, alfa yayıcı olarak yüksek radyoaktivitesi sebebiyle özel işleme teknikleri ve önlemler gerektirdiği için birkaç nükleer araştırma laboratuvarında inceleme için kullanılmıştır. Polonyum-210, laboratuvar hayvanlarında inhalasyon yoluyla kendi kendine kanser üreten tek sigara dumanı bileşenidir. Polonyum-210 kanserojen olduğu bilinen bir izotoptur. Solunduğunda akciğer kanserine neden olur. Yutulduğunda kırmızı kan hücrelerinde yoğunlaşarak; karaciğere, böbreklere, kemik iliğine, gastrointestinal sisteme, testislere ve yumurtalıklara yayılır. Polonyum vücuda yayıldığı esnada "karşısına çıkan" moleküllerden elektron aldığı için reaktif radikal izi bırakır.

Alfa parçacık radyasyonu sonucu ise DNA hasarı, apoptoza yani "hücre intiharına" neden olabilir. Düşük seviyeli DNA hasarı bile, hücrelerin üreme yeteneğini etkileyen genetik değişikliklere neden olabilir. Farklı organ ve dokular, alfa radyasyon hasarına duyarlılıkları açısından farklılık gösterir. Kemik iliği dokusu özellikle hassastır çünkü kan hücrelerini ve ayrıca bağırsağın astarını oluşturur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Polonyumun Çevresel Etkileri

Bu toksik maddeleri, canlı hücrelerde yeniden yoğunlaştırma eğiliminde olabilecek çevresel ve biyokimyasal kuvvetler iyi bilinmemektedir. Polonyum doğal olarak oluşmasına rağmen, İkinci Dünya Savaşı'ndan kısa bir süre sonra başlayan "madencilik patlamasından" bu yana; suya, yiyeceğe, canlı hücrelere ve dokulara girme için ihtimali artmıştır.

İlginç Bilgiler ve Diğer

Marie Curie ve Pierre Curie araştırma yaptıkları sırada not defterlerine şöyle aktarmışlardır:

Zift blendinden çıkardığımız maddenin analitik özelliklerinde bizmut gibi daha önce hiç bilinmeyen bir metal içerdiğine inanıyoruz. Bu yeni metalin varlığı doğrulanırsa, bizden birinin menşe ülkesinin adından sonra buna polonyum olarak anılmasını öneriyoruz.

Curie'lerin istekleri doğrultusunda polonyum, adını Marie Curie'nin doğup büyüdüğü Polonya'dan almıştır. Curie'ler keşiflerini yaptıklarında radyoaktif elementlerle çalışmanın tehlikeleri bilinmiyordu. Bu zamandan kalma laboratuvar defterleri o kadar radyoaktiftir ki, şu anda kurşun kaplı kutuda saklanmaktadır.[1]

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/04/2021 01:50:11 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10058

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Mit
Bebek Doğumu
Uzay Görevleri
Ara Geçiş Türleri
İhtiyoloji
Obezite
Etoloji
Genetik
Hayvanlar Alemi
Evrim
Atmosfer
Sars Mers
Mantar
Nükleotit
Sinir
Enfeksiyon
Enerji
Savaş
Astronomi
Kimyasal
Genel Halk
Tür
Hastalık Kataloğu
Yayılım
Zihin
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku