Bizmut

Bizmut Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Bizmut
Bizmut
Wikipedia
Dilan Emektar Editör Dilan Emektar
2 dakika
82 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 84. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

Bizmut
  • İngilizce İsim Bismuth
  • Sembol Bi
  • Atom Numarası 83
  • Grup 15
  • Periyot 6
  • Oda Sıcaklığında Faz Katı
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f14 5d10 6p3
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p3
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 208.980401 Da (0.00001000 Da)
  • Blok p
  • Kategori Geçiş sonrası metali
  • Görünüm Parlak silver
  • Atomik Yarıçap 160 pm
  • Kaynama Sıcaklığı 1837 K
  • Erime Sıcaklığı 544.7 K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 9.78 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda 8.5×10−9 kg/kg
  • Şehir Toprağında 0.0011 kg/kg
  • Meteoritlerde 0.0000069 %
  • Deniz Suyunda 2×10−11 kg/L
  • İnsan Vücudunda 0.0000007 %
  • Güneş'te silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde 1.4×10−7 silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü 12 GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü 31 GPa
  • Poisson Oranı 0.33
  • Young Modülü 32 GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı Cabir külliyatı, MS 1000'den önce
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı Ortadoğu, MS 1000'den önce
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Özellikler

Bizmut, "Bi" sembolü ile gösterilen ve atom numarası 83 olan kimyasal bir elementtir. Bizmut, nitrojen grubundaki (15. grup) elementler arasında en yüksek metalik özellik gösteren ve en az miktarda bulunabilen elementtir. Elemental bizmut, doğal olarak çıkarılabilir olsa da sülfit ve oksit halleri daha sık kullanılmakta olup, bu formdayken daha çok ticari amaçlarla kullanılır. Bizmut; sert, kırılgan, parlak ve kristal yapıda bir elemettir.

Fiziksel Özellikler

Parlak bir yüzey ve sarımsı veya pembemsi bir renk tonuna sahip yumuşak, gümüşi bir metal olan bizmut, yapı olarak kırılgandır ve oda sıcaklığında işlenemez. Erime noktası 271°C (520°F) ve kaynama noktası 1.560°C (2.480°F) olarak belirlenmiştir. Yoğunluğu, santimetre küp başına 9.78 gramdır. Çoğu malzeme katılaştıkça büzülür; fakat bizmut katılaştıkça genişler. Çok az element bizmut gibi davranır. Bu özelliği sayesinde bizmut, tip metal üretiminde kullanılabilir hale gelmiştir.

Kimyasal Özellikler

Bizmut, oda sıcaklığında oksijen ile yavaşça tepkimeye girer. Daha yüksek sıcaklıklarda metal yanarak bizmut oksit oluşturur. Bu tepkimeden oluşan bizmut oksit (Bi2O3) metale pembemsi veya sarımsı bir renk verir. Ayrıca bizmut çoğu asitle reaksiyona girer.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Yer kabuğundaki bizmut bolluğunun milyonda yaklaşık 0,2 parça olduğu tahmin edilir ve bu da onu nispeten nadir bir element yapar. Bizmut, yeryüzünde nadiren saf bir metal olarak bulunur. Bileşikleri genellikle kurşun, gümüş, altın ve kobalt gibi diğer metallerin madenlerinde birlikte bulunur. Bizmutun en önemli minerali, bizmut sülfit (Bi2S3) olarak da bilinen bizmutinittir. Dünyadaki en büyük bizmut üreticileri Meksika, Peru, Çin, Belçika ve Japonya'dır.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Bizmut metali kırılgandır ve bu nedenle kullanılabilmesi için genellikle diğer metallerle karıştırılır. Kalay veya kadmiyum içeren alaşımları düşük erime noktalarına sahiptir ve yangın dedektörleri ve söndürücüler, elektrikli sigortalar ve lehimlerde kullanılır.

Bizmut oksit, kozmetikler ve boyalar için sarı pigment olarak kullanılırken, bizmut (III) klorür oksit (BiClO) kozmetiklere inci etkisi verir.

Tarihi

Bizmut, MS 1400 civarında adı bilinmeyen bir simyacı tarafından keşfedilmiştir. İlk olarak, matbaalarda kullanılmak üzere "dökme tip" olarak kurşunla alaşımlanmıştır ve genellikle de bu formda kullanılır. Bu sayede, nispeten düşük sıcaklıkta eritilerek çalışılması kolay bir element haline gelir. 1500'lerin başında Georgius Agricola ve 1700'lerin başlarında Caspar Neuman, bu elementin tamamen farklı bir metal olduğunu "tahmin etse" de Claude-François Geoffroy'un çalışmaları sayesinde 1753'te bizmutun bir element olduğu kanıtlanmıştır.

Etimolojisi

Bizmut, 'Weisse Masse'nin (Almanca beyaz kütle) bozulması anlamına gelen "Bisemutum" sözcüğünden gelmektedir.

Önlem ve Güven

Bizmutun Sağlığa Etkileri

Bizmut ve tuzları böbrek hasarına neden olabilir; ancak bu hasarın derecesi genellikle hafiftir. Büyük dozlarda alındığında ise ölümcül olabilir. Bizmutun vücuda geçebilme şekilleri yutma, soluma ve cilt yoluyladır. Bu yollarla bizmuta maruz kalındığında aşağıdaki gibi etkiler oluşur:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • Soluma: Solunum yolu tahrişine neden olan rahatsız edici bir toz olarak solunum yoluna girer. Kötü nefes, metalik tat ve diş eti iltihabına neden olabilir.
  • Yutma: Bizmut sülfit birikimine bağlı olarak mide bulantısı, iştahsızlık ve kilo kaybı, halsizlik, albüminüri, ishal, cilt reaksiyonları, stomatit, baş ağrısı, ateş, uykusuzluk, depresyon, romatizmal ağrı ve diş etlerinde siyah çizgi oluşturabilir.
  • Cilt: Tahrişe neden olabilir.
  • Gözler: Tahrişe neden olabilir.

Bizmutun Çevresel Etkileri

Bizmut metali toksik olarak kabul edilmez ve çevreye minimum tehdit oluşturur. Bizmut bileşikleri genellikle çok düşük çözünürlüğe sahiptirler; ancak çevrelerindeki etkileri ile ilgili sınırlı bilgi olduğundan dikkatli kullanılmalıdır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/04/2021 02:52:42 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10057

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Kimyasal Bağ
Virüs
Hamilelik
Kuşlar
Uçuş
Zaman
Bilim İnsanları
Uzaylı
Doğum
İhtiyoloji
Elektrik
Nasa
Vücut
Akciğer
Tekillik
Hidrojen
Atmosfer
Nörobiyoloji
Mistik
Kanser
Ağız Sağlığı
Genom
Jinekoloji
Biyokimya
Kurbağa
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku