Kaliforniyum

Kaliforniyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Kaliforniyum
Kaliforniyum
Chemistry Learner
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
414 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 99. yazısıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Kaliforniyum
  • İngilizce İsim Californium
  • Sembol Cf
  • Atom Numarası 98
  • Grup N/A
  • Periyot 7
  • Oda Sıcaklığında Faz Katı
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f14 5d10 6p6 7s2 5f10
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu [Rn] 5f10 7s2
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 251 Da ( Da)
  • Blok d
  • Kategori Aktinit
  • Görünüm Gümüşümsü
  • Atomik Yarıçap pm
  • Kaynama Sıcaklığı 1743 K
  • Erime Sıcaklığı 1173 K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 15.1 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda kg/kg
  • Şehir Toprağında kg/kg
  • Meteoritlerde 0 %
  • Deniz Suyunda kg/L
  • İnsan Vücudunda %
  • Güneş'te silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü GPa
  • Poisson Oranı
  • Young Modülü GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke ABD
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı S. G. Thompson, K. Street, Jr., A. Ghiorso ve G. T. Seaborg (Berkeley), 1950
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı,
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Özellikler

Kaliforniyum, sembolü "Cf" ve atom numarası 98 olan radyoaktif bir kimyasal elementtir. Element, ilk olarak 1950'de Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı'nda (Kaliforniya Üniversitesi Radyasyon Laboratuvarı), küriyum elementinin, helyum-4 iyonları ile çarpıştırılmasıyla sentezlenmiştir. Sentezlenen altıncı transuranyum elementi olan kaliforniyum, aktinit grubuna aittir. Çıplak gözle görülebilecek miktarlarda üretilmiş elementler arasında en yüksek atomik kütleye sahip ikinci elementtir. Kaliforniyumun bilinen yirmi izotopundan en kararlı olanı, yarı ömrü 898 yıl olan kaliforniyum-251'dir. Kaliforniyum, erime noktası 900°C ve kaynama noktası 1.470°C olan gümüş-beyaz renkli aktinit bir metalidir.[1] Saf hali yumuşaktır ve bıçakla kolayca kesilebilir.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Kaliforniyum elementinin izleri, maden arama ve tıbbi tedavilerde bu elementi kullanan tesislerin yakınlarında bulunabilir. Element suda çözünmez, ancak toprağa iyi yapışır ve bu nedenle topraktaki konsantrasyonu, o toprağı çevreleyen sudan 500 kat daha fazla olabilir.[2] 1980 yılından önce yapılan nükleer testlerden sonra yapılan analizlerde, test esnasında çevreye az miktarda kaliforniyum elementinin salındığı ortaya çıkmıştır. Nükleer bir patlamadan sonra havadan toplanan radyoaktif tozlarda kütle numaraları 249, 252, 253 ve 254 olan kaliforniyum izotopları gözlenmiştir.[3] Amerikyumdan fermiyuma, kaliforniyum da dahil olmak üzere transuranyum elementler, Oklo'daki doğal nükleer füzyon reaktöründe ortaya çıkmıştır.

Kaliforniyum, nükleer reaktörlerde ve parçacık hızlandırıcılarda üretilir. Kaliforniyum-250 üretmek için, berkelyum-249 izotopu nötronlarla çarpıştırılır ve nötron yakalama yöntemiyle berkelyum-250 izotopuna dönüştürülür. Bu dönüşüm sırasında kaliforniyum-250 açığa çıkar. Kaliforniyum-250'nin nötronlarla çarpıştırılması sonucunda ise kaliforniyum-251 ve kaliforniyum-252 izotopları üretilir.[4] Günümüzde yalnızca iki tesis kaliforniyum-252 üretir. Bunlar, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı ve Rusya'nın Dimitrovgrad şehrindeki Atomik Reaktörler Araştırma Enstitüsü'dür. 2003 yılından günümüze bu iki tesis, her yıl sırasıyla 0.25 gram ve 0.025 gram kaliforniyum-252 üretmektedir.[5]

Uygulama ve Kullanım Alanları

Kaliforniyum-252, güçlü bir nötron yayıcı olarak bir dizi özel uygulamaya sahiptir ve her mikrogram taze kaliforniyum dakikada 139 milyon nötron üretir.[6] Bu özellik, kaliforniyumun bazı nükleer reaktörlerde bir nötron başlangıç kaynağı olarak kullanılmasını sağlar.[7] Kaliforniyumun ürettiği nötronlar, herhangi bir radyasyon tedavisinin etkisiz olduğu bazı rahim ağzı ve beyin kanseri hastaların tedavisinde kullanılır.[8] Georgia Teknoloji Enstitüsü'nün Savannah Nehri Fabrikasından aldığı 119 μg kaliforniyum-252, 1969 yılından beri eğitim uygulamalarında kullanılmaktadır.[9]

Tarihi

Kaliforniyum ilk olarak 1950 yılında Berkeley, Kaliforniya'da Stanley Thompson, Kenneth Street Jr., Albert Ghiorso ve Glenn Seaborg'dan oluşan bir ekip tarafından üretilmiştir. Ekip, küriyum-242 izotopu ile alfa parçacıklarını çarpıştırarak kaliforniyum üretmiştir. İşlem sonrasında, 44 dakikalık bir yarı ömre sahip kaliforniyum-245 izotopu oluşmuştur. Yoğun bir şekilde radyoaktif bir element olan küriyum ile çalışan ekibin deney için gerekli olan birkaç miligramı toplaması üç yıl almıştır ancak buna rağmen sadece birkaç mikrogram küriyum kullanılmıştır. Çabaları sonucunda ekip, yaklaşık 5.000 adet kaliforniyum atomu üretmiştir. Bu miktar kaliforniyumun gerçekten yeni bir element olduğunu göstermeye yetmiştir.[10]

Etimolojisi

Kaliforniyum elementi adını, ilk üretildiği yer olan Kaliforniya Üniversitesi ve ABD'nin Kaliforniya eyaletinden almıştır.

Önlem ve Güven

Güçlü nötron emisyonları nedeniyle, kaliforniyum son derece radyoaktiftir ve bu element ile çalışırken oluşabilecek sağlık tehlikelerinin dikkate alınması gerekir. Eğer gerekli önlemler alınmazsa kaliforniyum-252 izotopu, vücuda yutma yoluyla girebilir veya havada asılı duran element parçacıkları solunabilir. Vücudun içinde %65'i iskelet üzerinde, %25'i karaciğerde ve geri kalanı diğer organlarda birikir veya vücuttan atılır. Kemik üzerindeki ve karaciğerdeki materyalden gelen iyonlaştırıcı radyasyon kansere neden olabilir. Ayrıca gama ışını emisyonu yoluyla dış doku hasarına da neden olabilir. Vücutta biriktikten sonra, iskeletten çıkarılması 50 yıl, karaciğerden çıkarılması ise 20 yıl alabilir.[11]

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ M. Eagleson. (1994). Concise Encyclopedia Chemistry. ISBN: 9783110114515. Yayınevi: Walter de Gruyter. sf: 166.
  • ^ J. Emsley. (2001). Nature's Building Blocks: An A-Z Guide To The Elements. ISBN: 9780198503408. Yayınevi: Oxford University Press, USA. sf: 90.
  • ^ P. R. Fields, et al. (1956). Transplutonium Elements In Thermonuclear Test Debris. Physical Review, sf: 180. doi: 10.1103/PhysRev.102.180. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. L. Heiserman. (1992). Exploring Chemical Elements And Their Compounds. ISBN: 9780830630189. Yayınevi: TAB Books. sf: 348.
  • ^ A. Re, et al. (2008). Radiation Source Use And Replacement: Abbreviated Version. ISBN: 9780309110143. Yayınevi: National Academies Press. sf: 33.
  • ^ R. C. Martin, et al. (2000). Production, Distribution And Applications Of Californium-252 Neutron Sources. Applied Radiation and Isotopes, sf: 785-792. doi: 10.1016/S0969-8043(00)00214-1. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ R. C. Martin. (2000). Applications And Availability Of Californium-252 Neutron Sources For Waste Characterization. U.S. Department of Energy. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. O'Neil. (2006). The Merck Index. ISBN: 9780911910001. Yayınevi: Merck. sf: 276.
  • ^ I. W. Osborne-Lee, et al. Californium-252: A Remarkable Versatile Radioisotope. (08 Aralık 1995). Alındığı Tarih: 04 Şubat 2021. Alındığı Yer: Office of Scientific and Technical Information (OSTI) doi: 10.2172/205871. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ RSC. Californium - Element Information, Properties And Uses | Periodic Table. Alındığı Tarih: 04 Şubat 2021. Alındığı Yer: RSC | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Frontier Technology Corporation. Californium Facts. (15 Haziran 2017). Alındığı Tarih: 04 Şubat 2021. Alındığı Yer: Frontier Technology Corporation | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 99. yazısıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/12/2021 15:01:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10093

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Tüy
Algı
Obezite
Kedigiller
Charles Darwin
Erkek
Element
Evrimsel Psikoloji
Ecza
Alan
Diyet
Cinsellik
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Acı
Mutasyon
Sars Virüsü
Kuyruk
Popülasyon
Allah
Editör Seçkisi
Yıldız
Stephen Hawking
Maske
İnternet
Çekirdek
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et