Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kaliforniyum

Kaliforniyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Kaliforniyum Chemistry Learner
Kaliforniyum
2 dakika
2,797
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 98. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Özellikler

Kaliforniyum, sembolü "Cf" ve atom numarası 98 olan radyoaktif bir kimyasal elementtir. Element, ilk olarak 1950'de Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı'nda (Kaliforniya Üniversitesi Radyasyon Laboratuvarı), küriyum elementinin, helyum-4 iyonları ile çarpıştırılmasıyla sentezlenmiştir. Sentezlenen altıncı transuranyum elementi olan kaliforniyum, aktinit grubuna aittir. Çıplak gözle görülebilecek miktarlarda üretilmiş elementler arasında en yüksek atomik kütleye sahip ikinci elementtir. Kaliforniyumun bilinen yirmi izotopundan en kararlı olanı, yarı ömrü 898 yıl olan kaliforniyum-251'dir. Kaliforniyum, erime noktası 900°C ve kaynama noktası 1.470°C olan gümüş-beyaz renkli aktinit bir metalidir.[1] Saf hali yumuşaktır ve bıçakla kolayca kesilebilir.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Kaliforniyum elementinin izleri, maden arama ve tıbbi tedavilerde bu elementi kullanan tesislerin yakınlarında bulunabilir. Element suda çözünmez, ancak toprağa iyi yapışır ve bu nedenle topraktaki konsantrasyonu, o toprağı çevreleyen sudan 500 kat daha fazla olabilir.[2] 1980 yılından önce yapılan nükleer testlerden sonra yapılan analizlerde, test esnasında çevreye az miktarda kaliforniyum elementinin salındığı ortaya çıkmıştır. Nükleer bir patlamadan sonra havadan toplanan radyoaktif tozlarda kütle numaraları 249, 252, 253 ve 254 olan kaliforniyum izotopları gözlenmiştir.[3] Amerikyumdan fermiyuma, kaliforniyum da dahil olmak üzere transuranyum elementler, Oklo'daki doğal nükleer füzyon reaktöründe ortaya çıkmıştır.

Kaliforniyum, nükleer reaktörlerde ve parçacık hızlandırıcılarda üretilir. Kaliforniyum-250 üretmek için, berkelyum-249 izotopu nötronlarla çarpıştırılır ve nötron yakalama yöntemiyle berkelyum-250 izotopuna dönüştürülür. Bu dönüşüm sırasında kaliforniyum-250 açığa çıkar. Kaliforniyum-250'nin nötronlarla çarpıştırılması sonucunda ise kaliforniyum-251 ve kaliforniyum-252 izotopları üretilir.[4] Günümüzde yalnızca iki tesis kaliforniyum-252 üretir. Bunlar, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı ve Rusya'nın Dimitrovgrad şehrindeki Atomik Reaktörler Araştırma Enstitüsü'dür. 2003 yılından günümüze bu iki tesis, her yıl sırasıyla 0.25 gram ve 0.025 gram kaliforniyum-252 üretmektedir.[5]

Uygulama ve Kullanım Alanları

Kaliforniyum-252, güçlü bir nötron yayıcı olarak bir dizi özel uygulamaya sahiptir ve her mikrogram taze kaliforniyum dakikada 139 milyon nötron üretir.[6] Bu özellik, kaliforniyumun bazı nükleer reaktörlerde bir nötron başlangıç kaynağı olarak kullanılmasını sağlar.[7] Kaliforniyumun ürettiği nötronlar, herhangi bir radyasyon tedavisinin etkisiz olduğu bazı rahim ağzı ve beyin kanseri hastaların tedavisinde kullanılır.[8] Georgia Teknoloji Enstitüsü'nün Savannah Nehri Fabrikasından aldığı 119 μg kaliforniyum-252, 1969 yılından beri eğitim uygulamalarında kullanılmaktadır.[9]

Tüm Reklamları Kapat

Tarihi

Kaliforniyum ilk olarak 1950 yılında Berkeley, Kaliforniya'da Stanley Thompson, Kenneth Street Jr., Albert Ghiorso ve Glenn Seaborg'dan oluşan bir ekip tarafından üretilmiştir. Ekip, küriyum-242 izotopu ile alfa parçacıklarını çarpıştırarak kaliforniyum üretmiştir. İşlem sonrasında, 44 dakikalık bir yarı ömre sahip kaliforniyum-245 izotopu oluşmuştur. Yoğun bir şekilde radyoaktif bir element olan küriyum ile çalışan ekibin deney için gerekli olan birkaç miligramı toplaması üç yıl almıştır ancak buna rağmen sadece birkaç mikrogram küriyum kullanılmıştır. Çabaları sonucunda ekip, yaklaşık 5.000 adet kaliforniyum atomu üretmiştir. Bu miktar kaliforniyumun gerçekten yeni bir element olduğunu göstermeye yetmiştir.[10]

Etimolojisi

Kaliforniyum elementi adını, ilk üretildiği yer olan Kaliforniya Üniversitesi ve ABD'nin Kaliforniya eyaletinden almıştır.

Önlem ve Güven

Güçlü nötron emisyonları nedeniyle, kaliforniyum son derece radyoaktiftir ve bu element ile çalışırken oluşabilecek sağlık tehlikelerinin dikkate alınması gerekir. Eğer gerekli önlemler alınmazsa kaliforniyum-252 izotopu, vücuda yutma yoluyla girebilir veya havada asılı duran element parçacıkları solunabilir. Vücudun içinde %65'i iskelet üzerinde, %25'i karaciğerde ve geri kalanı diğer organlarda birikir veya vücuttan atılır. Kemik üzerindeki ve karaciğerdeki materyalden gelen iyonlaştırıcı radyasyon kansere neden olabilir. Ayrıca gama ışını emisyonu yoluyla dış doku hasarına da neden olabilir. Vücutta biriktikten sonra, iskeletten çıkarılması 50 yıl, karaciğerden çıkarılması ise 20 yıl alabilir.[11]

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 98. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
10
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 5
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ M. Eagleson. (1994). Concise Encyclopedia Chemistry. ISBN: 9783110114515. Yayınevi: Walter de Gruyter. sf: 166.
  • ^ J. Emsley. (2001). Nature's Building Blocks: An A-Z Guide To The Elements. ISBN: 9780198503408. Yayınevi: Oxford University Press, USA. sf: 90.
  • ^ P. R. Fields, et al. (1956). Transplutonium Elements In Thermonuclear Test Debris. Physical Review, sf: 180. doi: 10.1103/PhysRev.102.180. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. L. Heiserman. (1992). Exploring Chemical Elements And Their Compounds. ISBN: 9780830630189. Yayınevi: TAB Books. sf: 348.
  • ^ A. Re, et al. (2008). Radiation Source Use And Replacement: Abbreviated Version. ISBN: 9780309110143. Yayınevi: National Academies Press. sf: 33.
  • ^ R. C. Martin, et al. (2000). Production, Distribution And Applications Of Californium-252 Neutron Sources. Applied Radiation and Isotopes, sf: 785-792. doi: 10.1016/S0969-8043(00)00214-1. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ R. C. Martin. (2000). Applications And Availability Of Californium-252 Neutron Sources For Waste Characterization. U.S. Department of Energy. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. O'Neil. (2006). The Merck Index. ISBN: 9780911910001. Yayınevi: Merck. sf: 276.
  • ^ I. W. Osborne-Lee, et al. Californium-252: A Remarkable Versatile Radioisotope. (23 Şubat 1995). Alındığı Tarih: 4 Şubat 2021. Alındığı Yer: Office of Scientific and Technical Information (OSTI) doi: 10.2172/205871. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ RSC. Californium - Element Information, Properties And Uses | Periodic Table. Alındığı Tarih: 4 Şubat 2021. Alındığı Yer: RSC | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Frontier Technology Corporation. Californium Facts. (15 Haziran 2017). Alındığı Tarih: 4 Şubat 2021. Alındığı Yer: Frontier Technology Corporation | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/02/2024 08:58:54 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10093

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Dışkı
Astrofotoğrafçılık
Konuşma
Bebek
Köpekgil
Diş
Gerçek
Sars-Cov-2
Şüphecilik
Antik
Mühendislik
Elektrokimya
Rna
Dişler
Nanoteknoloji
Kanıt
Botanik
Kütleçekimi
Entomoloji
Bilim Felsefesi
Hastalık Yayılımı
Kurbağa
Küresel Isınma
Balık Çeşitliliği
Yangın
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. Anlayan, et al. Kaliforniyum. (23 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 23 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10093
Anlayan, A., Bakırcı, Ç. M. (2021, January 23). Kaliforniyum. Evrim Ağacı. Retrieved February 23, 2024. from https://evrimagaci.org/s/10093
A. Anlayan, et al. “Kaliforniyum.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 23 Jan. 2021, https://evrimagaci.org/s/10093.
Anlayan, Alican. Bakırcı, Çağrı Mert. “Kaliforniyum.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, January 23, 2021. https://evrimagaci.org/s/10093.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close