Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Othello Sendromu Nedir? Hastalık Derecesinde Kıskançlık, İnsan İlişkilerini Nasıl Etkiliyor?

Othello Sendromu Nedir? Hastalık Derecesinde Kıskançlık, İnsan İlişkilerini Nasıl Etkiliyor? Harvard University
Othello Sendromu
9 dakika
10,746
  • Cinsiyet ve Cinsellik Araştırmaları
  • Psikoloji
Othello Sendromu
  • Türkçe Adı Othello Sendromu
  • İngilizce Adı Othello Syndrome
  • OrphaNet

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Othello Sendromu (OS), "ölümcül kıskançlık" veya "sanrılı kıskançlık" olarak da bilinir ve "sadakatsizlik" veya "aşırı kıskançlık yanılsaması" ile karakterize edilen bir psikotik bozukluktur. Bu kişiler, ellerine herhangi bir kanıt veya dayanak olmamasına rağmen, eşleri veya cinsel partnerlerinin kendilerine karşı sadakatsiz olduklarına yönelik saplantılı düşüncelere sahiptirler.[1] Ancak bu sendromda bu kişiler sadece bu düşüncelere sahip olmakla kalmazlar, aynı zamanda sosyal olarak kabul edilemez (eşlerini dövmek, cinayet işlemek, vb.) ve anormal davranışlar (sürekli tedirgin olmak, eşlerini takip etmek, vb.) da sergilerler. Bu nedenle Othello Sendromu, sanrılı bozuklukların bir alt kategorisi olarak değerlendirilmektedir.[1]

Bu hastalığın temelinde, hastanın olmak istediği şey ile, gerçekte olduğunu düşündüğü şey arasındaki tutarsızlıktan kaynaklı ortaya çıkan yetersizlik bulunur.[1] Bu kişiler, belli bir düşünceye aşırı değer verirler; ancak buradaki aşırılık, "aslen kabul edilebilir veya anlaşılabilir olan bir fikre mantık sınırlarının ötesinde bir boyutta değer vermek; fikre direnç gösterememe; o fikri araştırmaya var oluşsal bir önem atfetme; partnere büyük zararlar verme pahasına partnerin sadakatini koruma ve ispatlama çabası" anlamındaki bir aşırılıktır. Aşırı değer verilen fikirler, kişinin kendi zihninde üretilen fikirlerdir ve kişinin egosunun talep ettikleriyle veya kişinin özimgesiyle uyumlu bir doğaya sahiptir (egosintoniktir); aslında rasyonel sorgulamayla değiştirilebilirler fakat birey, genellikle bu sorgulamayı yapmaktan kaçınır.

Tüm Reklamları Kapat

Genellikle, başka bir yerleşik psikotik hastalığın belirtisi olarak ortaya çıkabilen, en yaygın psikoz paranoyak durumlardan biridir. Yani, duygusal bir psikoz, psikopati ve epilepsi, demans ve alkolizm gibi bazı tıbbi, psikiyatrik veya nörolojik bozuklukların yanı sıra organik durumların da bir özelliği olarak ortaya çıkabilir. Eğer Othello sendromu, yani sadakatsizlik sanrıları; şizofreni, depresif hastalık veya organik bir psiko-sendrom gibi başka bir ruhsal bozuklukla ilişkili olarak ortaya çıkarsa, temelinde var olan hastalığın semptomları da mevcut olarak görülür.[2], [3] Özellikle de bu türden bir ölümcül kıskançlıkta intihar düşünceleri yaygındır.

californiahealthline.org

Belirti ve Semptomlar

Partnerin sadakatine dair şüpheler ortaya çıktığında, bunlar kısa bir süre içinde hastanın düşündüğü tek şey haline gelir. Partnerin sorgulanması, işe tekrar tekrar telefon görüşmesi ve sürpriz ziyaretler, takip etme davranışı, evde veya işte kayıt cihazları kurma veya partneri takip etmesi için özel bir dedektif tutulması gibi belirli davranışlar, ortada bir sadakatsizliğin olup olmadığını belirlemeye çalışan hasta tarafından sergilenir. Kıskanç bireyler, partnerin kıyafetlerini ve eşyalarını aramak, günlükleri ve diğer iletişim yöntemlerini (e-posta, kısa mesajlaşma) incelemek veya cinsel aktivite kanıtı için yatak çarşaflarını, iç çamaşırlarını ve hatta cinsel organları incelemek gibi sert ve saplantılı önlemler alabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Genellikle başka bir hastalık ile birlikte semptomları görüldüğü için ayırt etmesi zordur fakat temel bazı semptomları bulunmaktadır:[2], [3], [4]

  • Hastalığın temel özelliği, cinsel partnerin/eşin aldatma yanılsamasıdır. Her ne kadar tutarlı ya da geçerli bir neden olmasa da Othello Sendromlu bir hasta, partnerinin sadakatsizliği ile ilgili somut kanıtlara dayanmayan bir dizi mantıksız düşünce, duygu, takıntı, sanrı veya bunların kombinasyonunu geliştirir.
  • Hastalar, eşe yönelik sözlü ve fiziksel istismar uygulayabilir.
  • Hasta, partnerine psikolojik şiddet uygular. Bu şiddet; partnerini sorgulama ve takip etme gibi davranışlar ile gerçekleşebilir.
  • Othello Sendromu ile bağlantılı özellikler arasında sinirlilik ve ümitsizlik ile beraberinde gelen saldırganlık bulunur.
  • Hastanın partnerine yönelik yüksek şiddet uygulama riski ve diğer suç eylemleri riski yüksektir. Hatta cinayet ve intihar riski de bulunmaktadır.
  • Prodromal küçük kıskançlık öyküsü olsa da herhangi bir akıl hastalık geçmişinin olmasına gerek yoktur.
  • Şüpheler zamanla artmaya başlar ve semptomlar gitgide daha belirgin hale gelir.

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Othello sendromu; psikoloji, çevre ve kişilik ile bağlantılıdır. Şimdiye kadar yapılan çalışma ve araştırmalara göre kalıtımsal ve çevresel faktörlerin arasındaki etkilerin ayrımını yapmak mümkün olmamıştır. Fakat literatürdeki vakaların en az %30’u, biyolojik temeli tam olarak anlaşılmasa da, aldatma sanrılarının nörolojik bir temelini göstermektedir.[13] Ayrıca, biyolojik nedeni hala araştırılmaktadır; fakat birçok farklı psikolojik rahatsızlık ile birlikte ortaya çıktığı için net bir sonuç elde edilememiştir.[2], [3], [5]

Genellikle Othello Sendromu, görülen sanrılı kıskançlığın nedenini belirlerken, bir yandan da frontal lob disfonksiyonu sorgulanır. Bunun yanı sıra, geleneksel olarak patolojik kıskançlığın, psikodinamik bir çerçeve içinde ortaya çıktığı anlaşılmıştır ve özellikle temel bir yetersizlik duygusunun ve bununla bağlantılı bir güvensizlik duygusunun varlığına vurgu yapılmıştır. Kretschmer'in 1942 tarihli kıskançlık şemasına göre:[2]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Hastalar, varlıklarının merkezinde bir nokta, aşırı duyarlı, sinirsel bir kırılganlık, gömülü bir odaklanma ve eski bir aşağılık hissi sergiliyor.

Bu aşağılık duygular, belli olay ya da olaylar ile tetiklenerek harekete geçirebilir ve bu duruma anksiyete, güvensizlik ve aşırı duyarlılık eşlik edebilir. Egoya yönelik bir tehdit algılanır ve bu durumun savunulması gerekir bunun sonucunda da kıskançlık kendini gösterme eğilimindedir. Bu da yansıtma mekanizması ve sadakatsizlikle suçlanan eşe yansıtılan "yetersizlik" tarafından ele alınır. Yetersizlik duyguları; eşcinsellik, kişinin kendi sadakatsizliği, hastanın konumu ve prestijine yönelik bir tehdit hissi ile bağlantılı olabilir.[2]

Graff-Radford tarafından gerçekleştirilen çalışmaya göre; manyetik rezonans görüntüleme analizinde, Othello Sendromlu nörodejeneratif hastalar, özellikle dorsolateral frontal loblarda daha fazla gri madde kaybı göstermiştir. Ayrıca, başka bir çalışmada tek foton emisyonlu bilgisayarlı tomografide sağ frontal lob hipometabolizması ile ilişkilendirilmiştir. Frontal lob lezyonlarının geleneksel olarak kişinin çelişkili kanıtlar karşısında algısal bozulmaları bütünleştirme ve düzeltme konusundaki yetersizliğini kolaylaştırdığı bilindiğinden, frontal lob disfonksiyonu OS'de görülen sanrısal kıskançlığın nedenini tanımlamada önemli olabileceğini vurgulamışlardır.[5]

Teşhis Yöntemleri

Yapılan çalışmalara göre teşhis yöntemleri de farklılık göstermektedir. Farklı ruhsal hastalıklar ile ortaya çıktığı için Othello Sendromunu teşhis etmek zordur. Örneğin Mullen, 1990 yılında bu hastalığın 4 özelliğini şöyle tanımlamıştır:[6]

  • Kıskançlıkla birlikte veya kıskançlık öncesinde, zihinsel bir problem ortaya çıkar.
  • Bu zihinsel sorunun, kıskançlıkla bir arada kendini göstermeye devam eder.
  • Ölümcül kıskançlığın gidişatı, altta yatan diğer hastalığın gidişatı ile yakından ilişkilidir.
  • Kıskançlığın gerçeklikle bağlantısı yoktur.

Genellikle diğer rahatsızlıkların teşhisi ve tedavisi üzerinde yoğunlaşıldığı için, bu sendrom geri planda kalabilmekte ya da gözden kaçabilmektedir. Teşhis için, sanrıyı doğrulama amacı ile, minimal ipuçları kullanılır. Hasta, partneri test etmek ve analiz etmek için büyük acılar çeker. Tüm hastalıklarda olduğu gibi, yalnızca profesyoneller tarafından teşhis konulabilir.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Othello Sendromlu hastanın tedavisine başlamadan önce, semptomlar sıklık ve ciddiyet açısından ölçülmelidir. Bu sayede Othello Sendromu müdahaleleri, hastanın sıkıntı düzeyine, hasta ve bakıcılara yönelik riske göre farklı şekillerde yönlendirilir. Eğer hasta, ciddi zarar riski ve sanrısal kıskanç düşüncelerle ilişkili cinayet veya intihar potansiyeline sahipse, erken teşhis ve agresif tedavi zorunlu hale gelir.[3]

Tüm Reklamları Kapat

Çeşitli psikososyal yaklaşımlar, davranışsal psikoterapi, birleşik tedavi ve ilaç tedavisi mevcuttur. Yapılan çalışmalara göre destekleyici yaklaşımların kaygıyı hafiflettiği ve böylece yavaş yavaş hasta ile işbirliğinin geliştirilmesine yardımcı olduğunu gösterilmiştir. Ayrıca, farmakolojik olmayan tedavi, rahatsızlığı azaltmada başarısız olduğunda, kılavuzlar antipsikotik ilaçların denenmesini önermektedir.[3]

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

Othello Sendromu için sistematik bir araştırma bulunmamaktadır; çünkü demans hastalarında sorunu tanımlayan literatür, bireysel vakalarla sınırlıdır. Fakat bugüne kadar çeşitli vakalar raporlanmış ve yorumlanmıştır.

Erkeklerde daha sık görüldüğü düşünülse de çalışmalara göre kadınlarda ve erkeklerde görünme yaygınlığı eşit olduğu raporlanmıştır. Örneğin yapılan bir araştırmada, hem erkeklerin hem de kadınların %15'i, bir zamanlar "kıskanç bir partnerin elinden fiziksel şiddete maruz kaldıklarını" bildirmiştir.[7] Ayrıştıkları nokta ise, kadınların ve erkeklerin farklı semptomlarda yoğunlaşmış olmasıdır. Patolojik kıskançlık erkeklerde daha tehlikeli bir durumdur. Kadınlara oranla erkeklerde, saldırgan davranışlar daha yaygındır ve davranışları daha çok cinayet ve intihara meyillidir. Ayrıca, yapılan raporlamalarda, yaşlılarda daha sık olduğu sonucuna ulaşılmıştır.[2], [3]

Etimoloji

İlk olarak 1955 yılında, Todd ve Dewhurst tarafından sadakatsizlik sanrılarının baskın olduğu psikozlara atıfta bulunmak için "Othello Sendromu" terimi ortaya atıldı.[8] Othello Sendromu ismi, William Shakespeare'in aşk, kıskançlık ve ihanet gibi konuları içeren "The Tragedy of Othello, the Moor of Venice" adlı eserindeki Othello isimli baş erkek karakterden gelmektedir. Othello isimli kahramanın karısının sözde sadakatsizliğine karşı kıskançlığının, sonunda onu eş cinayetine sürüklediği trajediden dolayı "Othello" isimlendirilmesi yapılmıştır.[3]

Tüm Reklamları Kapat

Othello Sendromu
Othello Sendromu

Diğer Başlıklar

Kıskançlığın görüldüğü herhangi bir ilişkide şiddet görülme ihtimali de daha yüksektir. Yani ilişkilerde şiddet sorununun baş göstermesi için, kıskançlığın illâ ölümcül düzeyde olması şart değildir. Kültürel olarak kıskançlık, "partnerlere yönelik şiddeti meşrulaştırmak" için bile kullanılabilmektedir. Birçok durumda bir cinayet vakasındaki kurbanlar, halihazırda mevcut veya eski partnerler tarafından öldürülmektedir ve bu, hem kadın hem de erkekler için geçerlidir.

Bir partner sürekli olarak sadakatsizliği reddettiğinde, bu, öfke ve aşırı şiddete neden olabilir. Öte yandan, acı çeken partner, bu can sıkıcı ithamlar karşısında pes edip sahte bir itirafta bulunabilir. Bu da büyük olasılıkla kıskanç kişide öfkeye yol açacak ve şiddeti doğuracaktır.

Othello Sendromu ile ilgili en büyük problem, kişinin kendisinden ziyade etrafındakilere (özellikle de romantik ve cinsel partnerlere) zarar veriyor olmasıdır. Örneğin ABD'de 1998 yılında yapılan bir çalışmada, Othello Sendromu olan 19'u erkek olan 20 katılımcı tespit edildi.[9] Bunlardan 13'ü, eşlerinin kendilerini aldattığını düşündükleri için onları öldürmekle tehdit ettiğini keşfedildi. Bu 13 erkekten dokuzu, eşlerine fiziksel olarak saldırmıştı. 20 kişiden üçü, bu saldırıda bir silah kullanılmıştı ve 12'si, eşlerine zarar vermişti.

Sadece partnerler de değil, çocuklar da bu ölümcül kıskançlık ve öfke nöbetlerinden payını almaktadır. Ebeveynin morbid kıskançlıktan mustarip olduğu bir evde yaşayan çocuklar, ebeveynin yaptığı eylemlerin doğrudan bir sonucu olarak duygusal ve/veya fiziksel istismara uğrayabilir. Çocuklar, ayrıca yanlışlıkla tartışmalara kulak misafiri olabilir veya ebeveynleri arasında fiziksel şiddete tanık olabilir. Hatta saldırılar sırasında kazayla yaralanabilirler. Othello Sendromlu kıskanç ebeveyn, diğer ebeveyn hakkında bilgi toplamak için (yani "casusluk yapmak için") bir çocuğu veya birden fazla çocuğu kullanabilir. Ne yazık ki bu sendromu yaşayan ebeveynlere sahip bir çocuk, pek tabii ebeveynlerinden birinin diğerini öldürdüğüne veya kendi canına kıydığına tanıklık etme riski de bulunmaktadır.

Ne yazık ki Othello Sendromu tam olarak anlaşılabilmiş değildir ve konu hakkındaki çalışmalar sürmektedir. Zaman içinde literatür muhakkak netleşecek ve değişecektir. Bu gibi psikolojik rahatsızlıklara, gerek Türkiye'de gerekse Dünya'da farkındalık yaratmak önemlidir ve kişiler, olabildiğince erken tedaviye teşvik edilmelidir. Özellikle de ülkemizde gördüğümüz kadın cinayetlerinin altında yatan psikolojik etmenlerden sadece biri Othello Sendromu olabilir ve insanların bu gibi rahatsızlıklara karşı bilinçli olup önlem alması hayati önem taşımaktadır.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
0
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 11
  • İnanılmaz 8
  • Korkutucu! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/01/2023 02:41:33 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10466

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Böcekler
Antibiyotik
Ergen
Maske Takmak
Canlı
Grip
Ekonomi
Yiyecek
Evrim Teorisi
Koruma
Yeme
Yapay Zeka
İspat Yükü
Yok Oluş
Avrupa
Atom
Kütle
Hekim
Nöron
Sahtebilim
Bakteri
Böcek
Klinik Mikrobiyoloji
Antik
Nükleik Asit
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. E. Koçak, et al. Othello Sendromu Nedir? Hastalık Derecesinde Kıskançlık, İnsan İlişkilerini Nasıl Etkiliyor?. (13 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 29 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10466
Koçak, A. E., Bakırcı, Ç. M. (2021, May 13). Othello Sendromu Nedir? Hastalık Derecesinde Kıskançlık, İnsan İlişkilerini Nasıl Etkiliyor?. Evrim Ağacı. Retrieved January 29, 2023. from https://evrimagaci.org/s/10466
A. E. Koçak, et al. “Othello Sendromu Nedir? Hastalık Derecesinde Kıskançlık, İnsan İlişkilerini Nasıl Etkiliyor?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 13 May. 2021, https://evrimagaci.org/s/10466.
Koçak, Aslı Ece. Bakırcı, Çağrı Mert. “Othello Sendromu Nedir? Hastalık Derecesinde Kıskançlık, İnsan İlişkilerini Nasıl Etkiliyor?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, May 13, 2021. https://evrimagaci.org/s/10466.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.