Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Neptün Nedir? Neptün Hakkında Neler Biliyoruz?

Neptün Nedir? Neptün Hakkında Neler Biliyoruz? Unsplash
7 dakika
22,604
Tüm Reklamları Kapat

Neptün; hızlı ve güçlü rüzgarların hüküm sürdüğü, soğuk ve karanlık bir buz devidir. Güneş Sistemi içerisinde sekizinci sıradadır ve Güneş'e en uzak gezegendir (2006 yılında Plüton'un gezegen statüsü düşürüldükten sonra, "sistemin son gezegeni" olma unvanını geri almıştır). Neptün, Güneş'e Dünya'dan otuz kat daha uzakta olduğu için, Dünya'dan çıplak gözle görülemez.

Güneş Sistemi kapsamında, Mars ile Jüpiter arasında yer alan asteroid kuşağının ötesindeki gezegenlere dışsal gezegenler adı verilir ve Neptün de bu anlamda dışsal bir gezegen olarak kabul edilir. Neptün, dışsal gezegenler arasında dördüncü sırada yer almaktadır. Kendisi büyük bir gezegen olsa da uyduları küçüktür.[1], [8]

Tüm Reklamları Kapat

Neptün, keşfinden sonraki ilk yörüngesini 2011 yılında tamamlamıştır. 165 yıllık yörüngesinin bir sonraki turu 2176 yılında tamamlanacaktır. NASA'nın Voyager 2 adlı uzay aracı, Neptün'ü de ziyaret etmek üzere uzaya gönderilen ilk uzay aracıdır.[1]

Neptün Nasıl Keşfedildi?

Neptün'ün keşfi, Uranüs'ün yörünge hareketlerinde anormal hareketler algılanmasıyla başlamıştır. Bu durum üzerine yapılan gözlemler sonucunda, çıplak gözle görülemeyen bir gök cisminin buna neden olabileceği düşünülmüştür. Matematikçi Le Verrier, Uranüs'ün yörüngesini bozan gezegenin yerini ve büyüklüğünü kâğıt üzerinde belirlemeyi başarmıştır. 1846 yılındaysa Le Verrier'in verdiği koordinatlar ışığında; Berlin Rasathanesi'nde Gottfried Galle ve yardımcısı Heinrich Louis d’Arrest'ın yapmış olduğu gözlemler sonucunda Neptün keşfedilmiştir. Böylece Neptün, keşfi öncesinde matematiksel olarak ilk kez tahmin edilen gezegen olarak literatüre geçmiş ve bu keşfi sayesinde, Isaac Newton'un kütleçekim teorisinin belli sınırlardaki başarısını doğrulamıştır.[2], [3]

Tüm Reklamları Kapat

Neptün'ün Adı Nereden Geliyor?

Neptün'ün keşfinin ardından, 23 Eylül 1846 yılında gezegenin ne yönde isimlendirileceğine yönelik tartışmalar ortaya çıkmıştır. Le Verrier, 30 Eylül'de gezegeni "Neptün" olarak adlandırmayı önerse de arkadaşı François Arago’nun katkılarıyla bu isimden vazgeçip gezegene kendi ismini yani Le Verrier'i vermiştir. İngiliz Boylamlar Bürosu, Neptün adını çoktan benimseyip kabul ettiği için bu isim uluslararası bağlamda da çabuk benimsenmiştir.

Tüm bu gelişmeler ışığında The American Journal of Science and Arts dergisinin Mayıs 1847 tarihli sayısında keşfedilen bu yeni gezegen için Boylamlar Dairesi Bürosu ve Le Verrier'in kararıyla, Neptün adının verildiği kesinleştirilmiştir. Neptün, ismini Yunan deniz tanrısı olan Neptün'den almaktadır (Yunan mitolojisindeki karşılığı Poseidon'dur).[3]

Neptün'de Yaşam Potansiyeli Var Mı?

Neptün, bir gaz devidir; yani Dünya gibi kayalık bir gezegen değildir, tamamen gazdan oluşmaktadır. Bu nedenle Neptün'deki ortam, inanılmaz yüksek basınç ve sıcaklıkla karakterize edilir.[1] Ayrıca Neptün'ü oluşturan gazların da organik doğada olmayışı, Neptün'ü bildiğimiz anlamıyla yaşam için uygun olmayan bir habitat yapmaktadır. Bu nedenle de Neptün'de yaşam olması beklenmemektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neptün Nasıl Oluşmuştur?

Neptün; yaklaşık 4,5 milyar yıl önce, Güneş Sistemi'ni oluşturan gaz ve toz bulutundan kalan parçaların yerçekimi ile kümelenmesiyle oluşmuştur. Bu maddenin ihtiva ettiği elementler, bunların toplam kütlesi ve birikimin Güneş'e olan uzaklığı, Neptün'ün bir gaz devi olarak oluşmasına sebep olmuştur. Uranüs gibi, Neptün’ün de Güneş'e aslında daha yakın bir mesafede oluştuğu ama sonrasında (yaklaşık 4 milyar yıl önce) dış Güneş Sistemi'ne kaydığı düşünülmektedir.

Neptün'ün oluşumunda; gezegen kütlesinin çoğunluğu (%80’i ve daha fazlası), küçük bir çekirdeğin etrafında toplanan buz, metan ve amonyak gibi malzemelerden oluşmuştur. Bu çekirdek, kayalık değildir ama katıdır; kütlesi de Dünya ile yaklaşık olarak aynı düzeydedir. Neptün'ün atmosferiyse çoğunlukla hidrojen, helyum ve metandan oluşur.

Neptün komşusu Uranüs’ün mavi-yeşil renginden farklı olarak atmosferik yapısı daha canlı ve parmak mavi olan bir gezegendir. Neptün’e yoğun mavi rengi veren bilinmeyen bir bileşen olduğu düşünülmektedir.[8]

Uzaklık, Boyut ve Kütle

Neptün, 24.622 kilometre yarıçapa sahip olması dolayısıyla Dünya'dan yaklaşık dört kat daha geniş bir gezegendir: Yani Dünya, bir madeni para büyüklüğünde olsa, Neptün bir beyzbol topu büyüklüğünde olurdu.

Neptün ortalamada Güneş'ten 4,5 milyar kilometre (30 astronomik birim) uzaklıktadır. 1 astronomik birim (AU olarak kısaltılmaktadır), Güneş'ten Dünya'ya olan mesafedir. ve bu mesafeden Güneş’ten Neptün’e gidildiğinde yolculuk 4 saat sürmektedir.[1]

Tüm Reklamları Kapat

Yörünge ve Dönüş Hareketleri

Neptün'ün kendi etrafındaki 1 turu (1 Neptün Günü) yaklaşık olarak 16 Dünya saati sürmektedir. 1 Neptün yılı ise yaklaşık 165 Dünya yılına (60.190 Dünya gününe) tekabül etmektedir.

Plüton'un eksantrik oval şekilli yörüngesi, onu her 248 Dünya yılında bir, 20 yıllık bir zaman dilimi boyunca Neptün'ün yörüngesinin içine getirmektedir. Plüton'un Güneş'e Neptün'den bile daha yakın olduğu bu geçiş süreci, en son 1979'dan 1999'a kadar gerçekleşmiştir.

Plüton, seyri boyunca Neptün'e fazlasıyla yaklaşabilir: Neptün'ün Güneş'in etrafındaki her üç turu için, Plüton'un iki tur tamamlaması gerekir. Bu durum, bir döngüye sebep olduğu için bu gezegen hareketi modeli, iki cismin yakın mesafede yaklaşmasını önlemektedir.

Neptün'ün dönme ekseni, Mars ve Dünya'nın eksen eğikliğine benzeyen biçimdedir. Ayrıyeten Güneş etrafındaki yörüngesinin düzlemine göre 28 derece eğimlidir. Bu nedenle Neptün'de de Dünya'daki gibi mevsimler yaşanmaktadır. Fakat Neptün'deki mevsim geçişleri çok daha uzun periyotlarla (toplamda dört mevsimin her biri 40 yıldan fazla sürecek şekilde) tamamlanır.[1]

Tüm Reklamları Kapat

Neptün'ün Yapısı

Neptün, dış Güneş Sistemi'nde kalan dışsal gezegenler içindeki iki buz devinden biridir (diğeri buz devi olan Uranüs'tür). Neptün, bu buz devlerinden daha yoğun olanıdır. Neptün'ün kütleçekim kuvveti, Dünya'nınkinden yaklaşık 27 kat daha güçlüdür.[1]

Bilim insanları, Neptün'ün soğuk bulut yapılarının altında sıcak bir su okyanusu olabileceği ihtimali üzerinde durmaktadır. Aşırı yüksek basınç dolayısıyla, yüksek yüzey sıcaklığına rağmen bu suyun kaynamıyor olma ihtimali bulunmaktadır.

Neptün'ün manyetosferinin ana ekseni, dönüş eksenine kıyasla yaklaşık olarak 47 derece eğilmektedir. Manyetik ekseni dönme ekseninden yaklaşık olarak 60 derece eğik olan Uranüs gibi, Neptü'’ün de manyetik alanı bu hizalama nedeniyle her dönüşte gezegen yapısında biçimsel değişim yaratmaktadır.

Unsplash

Neptün'ün İklimi

Neptün, Güneş Sistemi içerisinde rüzgar yoğunluğunun en fazla gözlemlendiği gezegendir. Güneş'ten epeyce uzak olmasına ve dolayısıyla görece düşük enerji girişi olmasına rağmen, Neptün'ün rüzgarları Jüpiter'inkinden üç kat, Dünya'nınkinden dokuz kat daha güçlüdür. Neptün'ün bu rüzgarları, donmuş metan bulutlarını gezegen boyunca saatte 2.000 kilometreden hızlı hareket ettirmektedir. Dünya'daki en güçlü rüzgarlar bile saatte sadece yaklaşık olarak 400 kilometreye ulaşmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Dâhiler Sınıfı - Pablo Picasso: Sınır Tanımaz Sanatçı

DÂHİLER SINIFI: OKUMASI KOLAY, UNUTMASI ZOR

Dünyayı görme biçimimizi değiştiren isyankâr bir sanatçı.Ve onun, resimleri kadar sıra dışı ve renkli yaşam öyküsü.

Büyük ilgi gören Dâhiler Sınıfı serisi PABLO PICASSO: SINIR TANIMAZ SANATÇI ile devam ediyor.

Dâhiler Sınıfı Serisi Hakkında:

Bunlar, her biri kendi yöntemiyle; kelimeleriyle, icatlarıyla, seçimleriyle ve hatta kaderleriyle dünyayı değiştirmiş kadınların ve erkeklerin hayat hikâyeleri; şaşkınlık ve hayranlık duymanızı sağlayacak, hayal gücü ve merak duygunuzu harekete geçirecek büyüleyici hikâyeler. Dâhiler Sınıfı serisi bu özel insanları çocuklarla (9 yaş ve üstü) tanıştırmak üzere tasarlandı. İlk olarak yayımlandığı İtalya’da büyük övgü toplayan ve ardından pek çok dile çevrilen Dâhiler Sınıfı, minik ebadı, renkli illüstrasyonları, bilgiyi heyecan ve macerayla birleştiren anlatımıyla çocukların kolay okuyacağı, zor unutacağı, onlara öğrendiklerinden daha da fazlasını merak ettirecek bir seri.

Devamını Göster
₺115.00
Dâhiler Sınıfı - Pablo Picasso: Sınır Tanımaz Sanatçı
  • Dış Sitelerde Paylaş

1989 yılında, Neptün'ün güney yarımküresinde "Büyük Karanlık Nokta" olarak adlandırılan oval yapılı büyük bir fırtına görüldüğü raporlanmıştır. Bu fırtına eğer Dünya'da yaşansaydı, gezegenimizin tamamını etkilerdi. Büyük Karanlık Nokta, sonradan ortadan kaybolsa da gezegen yörüngesinde farklı yerlerde yeni formlarda tekrar ortaya çıkmıştır.[1], [9]

Neptün'ün Uyduları ve Haklarında Bazı Bilgiler

Neptün'ün uyduları şunlardır:[1]

  • Despina
  • Galatea
  • Halimede
  • Hippocamp
  • Laomedeia
  • Larissa
  • Naiad
  • Nereid
  • Neso
  • Proteus
  • Psamathe
  • Sao
  • Thalassa
  • Triton

Bu uydulardan en bilindik ve büyük olanı (ve ilk keşfedileni) Triton'dur. Triton, 1846 yılında William Lassell tarafından keşfedilmiştir.[1], [3]

Triton, diğer uydulara ve Neptün'e göre ters bir yörüngede dönmektedir. Triton'un yüzey sıcaklığı, -235 santigrat derece civarındadır.

Triton'un Voyager uzay cihazı tarafından incelenmesinden beri sıcaklığı bir miktar artış göstermiştir ve bu sıcaklık artışının nedeni henüz bilinmemektedir.

Neptün'ün Halkaları

Neptün’ün keşfinden kısa bir süre sonra, astronom William Lassell gezegeni gözlemlediği sırada gezegenin çevresinde soluk bir halka tespit etmiştir. Sonrasında, dış Güneş Sistemi gezegenlerini incelemek üzere gönderilen Vogayer 2 uzay aracı, Ağustos 1989'da Neptün’ün etrafında bir halka sistemi olduğunu kanıtlamıştır.

Neptün'ün 4 adet halkası mevcuttur ve halkalar içten dışa doğru şu şekilde adlandırılmaktadır:[4], [5], [6], [7], [9]

  • Galle halkası
  • Le Verrier halkası
  • Plateau halkası
  • Adams halkası

Neptün’ün halkalarının Satürn'e kıyasla karanlık ve silik olduğu bilinmektedir. Bu halkalar, gezegen yüzeyinden yaklaşık olarak 60.000 km uzaklıkta, koyu renkli ve ince yapıdalardır. Halkalar, gezegeni tamamen çevrelemekte ama buna rağmen parçalı bir şekilde görünmektedirler.[1]

Neptün'ün Adams halkasının yay şeklinde parçaları vardır. Bu toz kümelerine Liberté (Özgürlük), Egalité 1 (Eşitlik), Egalité 2, Fraternité (Kardeşlik) ve Cesaret şeklindedir. Bunlar, olağanüstü bir stabiliteye sahiptir ve 1980 yılındaki keşiflerinden beri neredeyse hiç değişmemişlerdir. Bilim insanları, halkaları stabilize eden uydunun Galatea olduğunu düşünmektedir.[1]

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
25
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 14
  • İnanılmaz 10
  • Tebrikler! 7
  • Muhteşem! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Umut Verici! 2
  • Üzücü! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/04/2024 04:15:51 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11471

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Antropoloji
Yaşamın Başlangıcı
Sağlık Bakanlığı
Gelişim
Nöron
Hastalık Yayılımı
Köpekgil
Ölüm
Çocuk
Metabolizma
Sağlık
Freud
Proton
Fotoğraf
İklim Değişimi
Sivrisinek
Damar
Çekirdek
Epistemoloji
Karanlık
Onkoloji
Mistik
Mantar
Galaksi
Evrim Tarihi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
D. Aydın, et al. Neptün Nedir? Neptün Hakkında Neler Biliyoruz?. (18 Şubat 2022). Alındığı Tarih: 14 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11471
Aydın, D., Emektar, D. (2022, February 18). Neptün Nedir? Neptün Hakkında Neler Biliyoruz?. Evrim Ağacı. Retrieved April 14, 2024. from https://evrimagaci.org/s/11471
D. Aydın, et al. “Neptün Nedir? Neptün Hakkında Neler Biliyoruz?.” Edited by Dilan Emektar. Evrim Ağacı, 18 Feb. 2022, https://evrimagaci.org/s/11471.
Aydın, Dilara. Emektar, Dilan. “Neptün Nedir? Neptün Hakkında Neler Biliyoruz?.” Edited by Dilan Emektar. Evrim Ağacı, February 18, 2022. https://evrimagaci.org/s/11471.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close