Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Moleküler Evrim, Sanılandan Çok Daha Hızlı Yaşanıyor. Bu, Evrimi Öngörmemizi Sağlayabilir!

Organizma Düzeyinde Yavaş Çalışan Doğal Seçilim, Moleküler Düzeyde Çok Daha Hızlı!

Moleküler Evrim, Sanılandan Çok Daha Hızlı Yaşanıyor. Bu, Evrimi Öngörmemizi Sağlayabilir!
3 dakika
1,503
Evrim Ağacı Akademi: Evrimde Gelecek Tahmini ve Öngörü Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrimde Gelecek Tahmini ve Öngörü yazı dizisinin 9. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Evrim Teorisi'nin Tahmin ve Öngörü Gücü: Evrimsel Biyoloji Neden Güçlü Bir Bilim Dalıdır?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Eğer yakın gelecekte, şu anda olandan çok daha iyi bir grip aşısı üretilebilirse, bunun için uyum başarısı yüksek bir maya mantarına teşekkür edebilirsiniz. Ve tabii bu mantarları gözleyen 8 bilim insanına...

Nature dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmada, Harvard Üniversitesi'nden araştırmacılar hem organizmik ve evrimsel biyoloji sahasında yeni atılımlar yaptılar, hem de gerçek dünyada uygulaması olan bir keşfe kapı araladılar. Sözünü ettiğimiz grip aşısı, sorunu göstermek için güzel bir örnek. Hem Organizmik ve Evrimsel Biyoloji Bölümü'nde, hem de Fizik Bölümü'nde profesör olan Michael Desai, şöyle anlatıyor:

Söz konusu grip olduğunda, bir sonraki sene hangi soy hatlarının var olacağını öngörmeniz gerekir. Yoksa ürettiğiniz grip aşısı işlevsiz olacaktır. Elimizde bütün grip virüsü (influenza) soy hatlarının gen dizileri var ve evrimlerini izliyoruz. Bu durumda, geçmişte nasıl evrimleştiklerine bakarak gelecekte hangi soyun üstün geleceğini ve hangi soyun kaybedeceğini öngörebilmeniz gerekir. Sorun şu: Bu tahmini nasıl yapacağımızı bilmiyoruz.
Faydalı mutasyonların dinamiğini gösteren Muller diyagramları
Faydalı mutasyonların dinamiğini gösteren Muller diyagramları
Nature

Araştırmanın yürütüldüğü Desai Laboratuvarı için elde olan soru basitti:

Tüm Reklamları Kapat

Durmaksızın süregelen bir dizi mutasyon var. Peki bunlardan hangisi üstün gelecek ve kimin kazanacağına ne karar veriyor?

Desai'nin laboratuvarında doktora sonrası araştırmacı olan ve Ivana Cvijović ve José I. Rojas Echenique ile birlikte araştırmanın 3 baş yazarından biri olan Alex N. Nguyen Ba şöyle anlatıyor:

Bize hep evrimin "yavaş" olduğu ve "en uyumlunun hayatta kaldığı" öğretildi. Ama görünen o ki söz konusu moleküler evrim olunca işler böyle olmuyor. Bize öğretilenden çok daha hızlı olduğunu gördük. Bu da evrimin, sanılandan çok daha karmaşık olduğunu gösteriyor.

Bu tarz bir evrimin yaşanabileceği matematiksel olarak on yıllardır öngörülüyordu. Ancak Desai'nin anlattığına göre, daha önceden yapılan laboratuvar deneyleri bu teoriyi ispatlamayı veya çürütmeyi başaramamıştı. Çünkü o deneylerde, ya çok kısa bir zaman dilimi içindeki evrimi çok yüksek çözünürlükte inceliyorlardı, ya da çok uzun sürede olan evrimi çok düşük çözünürlükte inceliyorlardı.

Kayan Dalga Dinamiği
Kayan Dalga Dinamiği
Nature

Desai ve ekip arkadaşları (ki içlerinde MIT'den Katherine R. Lawrence, Harvard Üniversitesi'nden Artur Rego-Costa, Stanford Üniversitesi'nden Xianan Liu ve SLAC Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı'ndan Sasha F. Levy bulunuyor), bu iki farklı araştırma türünün her ikisini de hayata geçirdiler. Nguyen Ba şöyle diyor:

Biz çalışmamızda her iki tip deneyi de yaptık. Bu sayede, incelediğimiz özellikle ilgili her bir faydalı mutasyonu tek tek ayırt edebiliyoruz. Bizden önce gelenlerin aksine bizim bunu yapabilmemizin nedeni yeni geliştirilen teknolojiler. Bu sayede spesifik genomları (veya soy hatlarını) yaklaşık 1000 nesil boyunca takip edebildik.
Kayan dalga dinamikleri ve mutant soy hatlarının başarısı
Kayan dalga dinamikleri ve mutant soy hatlarının başarısı
Nature

Desai'nin laboratuvarında lisansüstü öğrencisi olan, şimdiyse Princeton Üniverstiesi'nde araştırmalarını sürdüren Cvijović ise şöyle diyor:

Tüm Reklamları Kapat

Teknik olarak araştırmamızı sonsuza kadar devam ettirmemiz mümkün. 1000 nesil, bizim şartlarımız altında yaklaşık 3 aylık bir süreye denk geliyor. Bu, büyük çapta değişimler görmek için yeterlidir.

Derinlemesine ve uzun dönem olan bu araştırma, "DNA'nın yeniden barkodlanması" adı verilen bir teknolojinin metodolojisindeki gelişmeler sayesinde mümkün oldu. Bu yöntemde, "barkod" adı verilen bir enzim kullanarak, spesifik bir DNA bölgesine özel bir işaretleme yapılmaktadır. Bu sayede araştırmacılar, maya mantarı DNA'sını nesiller boyunca takip edebildiler. Sonrasında araştırmacılar, yeni nesillerin soy hattını "yeniden etiketleyerek" ve "yeniden barkodlayarak", işaretlenmiş DNA'nın nasıl aktarıldığını gözlemeyi başardılar. Bu sayede nesiller geçtikçe neyin hayatta kaldığını, neyin diğerlerine üstün geldiğini görebildiler.

Yenilenebilir barkod sistemi ve soy hattı dinamikleri
Yenilenebilir barkod sistemi ve soy hattı dinamikleri
Nature

Bulguları arasında birkaç sürpriz var. Var olan teoriye göre "en uyumlu" olan DNA hayatta kalmalıdır; yani sonraki nesillerde en çok bu DNA formu görülmelidir. Ancak Desai'nin söylediğine göre, hayatta kalan DNA'lar konusunda "dalgalanmalar" görülmüştür. Var olan teoriler bu dalgalanmaları açıklayamamaktadır. Cvijović şöyle diyor:

Diğerlerine göre geride kalmış olan mutasyonlar ve genotipler birden ileri sıçrayarak baskın hale gelebilmektedir. İşte bu konu, gelecekteki araştırmaların konusu olacaktır. Ama söyleyebiliriz ki evrim, daha önceden düşündüğümüze göre daha karmaşıktır. Bizim deneyimizin gösterdiği şu: Sandığımızdan çok daha fazla sayıda, çok daha güçlü faydalı mutasyonlar yaşanıyor olabilir. Bu mutasyonların sağladığı fayda hem çok güçlüdür, hem de her bir mutasyon birbirinden farklı faydalar sağlamaktadır.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Evrimde Gelecek Tahmini ve Öngörü Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrimde Gelecek Tahmini ve Öngörü yazı dizisinin 9. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Evrim Teorisi'nin Tahmin ve Öngörü Gücü: Evrimsel Biyoloji Neden Güçlü Bir Bilim Dalıdır?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
49
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Muhteşem! 7
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • İnanılmaz 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Korkutucu! 2
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/04/2024 12:14:13 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8049

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kafatası
Beslenme Biçimi
Hastalık
Jinekoloji
Hayvan Davranışları
Uygulama
Bilinç
Obstetrik
Tıp
Evrimsel Tarih
Küresel Isınma
Bilim
İnsan
Asteroid
Bebek Doğumu
İletişim
Dilbilim
Önlem
Genel Halk
Elektrokimya
Tohum
Hukuk
Uzun
Parçacık
Foton
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
C. Simon, et al. Moleküler Evrim, Sanılandan Çok Daha Hızlı Yaşanıyor. Bu, Evrimi Öngörmemizi Sağlayabilir!. (17 Kasım 2019). Alındığı Tarih: 22 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8049
Simon, C., Bakırcı, Ç. M. (2019, November 17). Moleküler Evrim, Sanılandan Çok Daha Hızlı Yaşanıyor. Bu, Evrimi Öngörmemizi Sağlayabilir!. Evrim Ağacı. Retrieved April 22, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8049
C. Simon, et al. “Moleküler Evrim, Sanılandan Çok Daha Hızlı Yaşanıyor. Bu, Evrimi Öngörmemizi Sağlayabilir!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı, Evrim Ağacı, 17 Nov. 2019, https://evrimagaci.org/s/8049.
Simon, Clea. Bakırcı, Çağrı Mert. “Moleküler Evrim, Sanılandan Çok Daha Hızlı Yaşanıyor. Bu, Evrimi Öngörmemizi Sağlayabilir!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 17, 2019. https://evrimagaci.org/s/8049.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close