Moleküler Evrim, Sanılandan Çok Daha Hızlı Yaşanıyor. Bu, Evrimi Öngörmemizi Sağlayabilir!

Organizma Düzeyinde Yavaş Çalışan Doğal Seçilim, Moleküler Düzeyde Çok Daha Hızlı!

Moleküler Evrim, Sanılandan Çok Daha Hızlı Yaşanıyor. Bu, Evrimi Öngörmemizi Sağlayabilir!
Yazar Clea Simon
3 dakika
1,372 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Evrimde Gelecek Tahmini ve Öngörü Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrimde Gelecek Tahmini ve Öngörü yazı dizisinin 9. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Evrim Teorisi'nin Tahmin ve Öngörü Gücü: Evrimsel Biyoloji Neden Güçlü Bir Bilim Dalıdır?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Eğer yakın gelecekte, şu anda olandan çok daha iyi bir grip aşısı üretilebilirse, bunun için uyum başarısı yüksek bir maya mantarına teşekkür edebilirsiniz. Ve tabii bu mantarları gözleyen 8 bilim insanına...

Nature dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmada, Harvard Üniversitesi'nden araştırmacılar hem organizmik ve evrimsel biyoloji sahasında yeni atılımlar yaptılar, hem de gerçek dünyada uygulaması olan bir keşfe kapı araladılar. Sözünü ettiğimiz grip aşısı, sorunu göstermek için güzel bir örnek. Hem Organizmik ve Evrimsel Biyoloji Bölümü'nde, hem de Fizik Bölümü'nde profesör olan Michael Desai, şöyle anlatıyor:

Söz konusu grip olduğunda, bir sonraki sene hangi soy hatlarının var olacağını öngörmeniz gerekir. Yoksa ürettiğiniz grip aşısı işlevsiz olacaktır. Elimizde bütün grip virüsü (influenza) soy hatlarının gen dizileri var ve evrimlerini izliyoruz. Bu durumda, geçmişte nasıl evrimleştiklerine bakarak gelecekte hangi soyun üstün geleceğini ve hangi soyun kaybedeceğini öngörebilmeniz gerekir. Sorun şu: Bu tahmini nasıl yapacağımızı bilmiyoruz.
Faydalı mutasyonların dinamiğini gösteren Muller diyagramları
Faydalı mutasyonların dinamiğini gösteren Muller diyagramları
Nature

Araştırmanın yürütüldüğü Desai Laboratuvarı için elde olan soru basitti:

Reklamı Kapat

Durmaksızın süregelen bir dizi mutasyon var. Peki bunlardan hangisi üstün gelecek ve kimin kazanacağına ne karar veriyor?

Desai'nin laboratuvarında doktora sonrası araştırmacı olan ve Ivana Cvijović ve José I. Rojas Echenique ile birlikte araştırmanın 3 baş yazarından biri olan Alex N. Nguyen Ba şöyle anlatıyor:

Bize hep evrimin "yavaş" olduğu ve "en uyumlunun hayatta kaldığı" öğretildi. Ama görünen o ki söz konusu moleküler evrim olunca işler böyle olmuyor. Bize öğretilenden çok daha hızlı olduğunu gördük. Bu da evrimin, sanılandan çok daha karmaşık olduğunu gösteriyor.

Bu tarz bir evrimin yaşanabileceği matematiksel olarak on yıllardır öngörülüyordu. Ancak Desai'nin anlattığına göre, daha önceden yapılan laboratuvar deneyleri bu teoriyi ispatlamayı veya çürütmeyi başaramamıştı. Çünkü o deneylerde, ya çok kısa bir zaman dilimi içindeki evrimi çok yüksek çözünürlükte inceliyorlardı, ya da çok uzun sürede olan evrimi çok düşük çözünürlükte inceliyorlardı.

Kayan Dalga Dinamiği
Kayan Dalga Dinamiği
Nature

Desai ve ekip arkadaşları (ki içlerinde MIT'den Katherine R. Lawrence, Harvard Üniversitesi'nden Artur Rego-Costa, Stanford Üniversitesi'nden Xianan Liu ve SLAC Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı'ndan Sasha F. Levy bulunuyor), bu iki farklı araştırma türünün her ikisini de hayata geçirdiler. Nguyen Ba şöyle diyor:

Biz çalışmamızda her iki tip deneyi de yaptık. Bu sayede, incelediğimiz özellikle ilgili her bir faydalı mutasyonu tek tek ayırt edebiliyoruz. Bizden önce gelenlerin aksine bizim bunu yapabilmemizin nedeni yeni geliştirilen teknolojiler. Bu sayede spesifik genomları (veya soy hatlarını) yaklaşık 1000 nesil boyunca takip edebildik.
Kayan dalga dinamikleri ve mutant soy hatlarının başarısı
Kayan dalga dinamikleri ve mutant soy hatlarının başarısı
Nature

Desai'nin laboratuvarında lisansüstü öğrencisi olan, şimdiyse Princeton Üniverstiesi'nde araştırmalarını sürdüren Cvijović ise şöyle diyor:

Teknik olarak araştırmamızı sonsuza kadar devam ettirmemiz mümkün. 1000 nesil, bizim şartlarımız altında yaklaşık 3 aylık bir süreye denk geliyor. Bu, büyük çapta değişimler görmek için yeterlidir.

Derinlemesine ve uzun dönem olan bu araştırma, "DNA'nın yeniden barkodlanması" adı verilen bir teknolojinin metodolojisindeki gelişmeler sayesinde mümkün oldu. Bu yöntemde, "barkod" adı verilen bir enzim kullanarak, spesifik bir DNA bölgesine özel bir işaretleme yapılmaktadır. Bu sayede araştırmacılar, maya mantarı DNA'sını nesiller boyunca takip edebildiler. Sonrasında araştırmacılar, yeni nesillerin soy hattını "yeniden etiketleyerek" ve "yeniden barkodlayarak", işaretlenmiş DNA'nın nasıl aktarıldığını gözlemeyi başardılar. Bu sayede nesiller geçtikçe neyin hayatta kaldığını, neyin diğerlerine üstün geldiğini görebildiler.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Yenilenebilir barkod sistemi ve soy hattı dinamikleri
Yenilenebilir barkod sistemi ve soy hattı dinamikleri
Nature

Bulguları arasında birkaç sürpriz var. Var olan teoriye göre "en uyumlu" olan DNA hayatta kalmalıdır; yani sonraki nesillerde en çok bu DNA formu görülmelidir. Ancak Desai'nin söylediğine göre, hayatta kalan DNA'lar konusunda "dalgalanmalar" görülmüştür. Var olan teoriler bu dalgalanmaları açıklayamamaktadır. Cvijović şöyle diyor:

Diğerlerine göre geride kalmış olan mutasyonlar ve genotipler birden ileri sıçrayarak baskın hale gelebilmektedir. İşte bu konu, gelecekteki araştırmaların konusu olacaktır. Ama söyleyebiliriz ki evrim, daha önceden düşündüğümüze göre daha karmaşıktır. Bizim deneyimizin gösterdiği şu: Sandığımızdan çok daha fazla sayıda, çok daha güçlü faydalı mutasyonlar yaşanıyor olabilir. Bu mutasyonların sağladığı fayda hem çok güçlüdür, hem de her bir mutasyon birbirinden farklı faydalar sağlamaktadır.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 6
  • Tebrikler! 5
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Bilim Budur! 2
  • İnanılmaz 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Evrim Ağacı Akademi: Evrimde Gelecek Tahmini ve Öngörü Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrimde Gelecek Tahmini ve Öngörü yazı dizisinin 9. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Evrim Teorisi'nin Tahmin ve Öngörü Gücü: Evrimsel Biyoloji Neden Güçlü Bir Bilim Dalıdır?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/09/2021 04:26:26 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8049

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Bilgisayar
Oyun
Yemek
Tüy
Uydu
Kadın Doğum
Jeoloji
Olasılık
Canlılık
Bağışıklık
Diş Hekimliği
Bakteriler
Manyetik
Hematoloji
Darwin
Hamile
Coronavirus
Beslenme Biçimi
Makale
Mikrobiyoloji
Karanlık Madde
Tehdit
Homeostasis
Botanik
Beyaz
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın