Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Otoyolların Doğal Türlerde Neden Olduğu Evrimsel Değişimler, Evrimin Öngörülebilir Olduğunu Doğruluyor!

Otoyolların Doğal Türlerde Neden Olduğu Evrimsel Değişimler, Evrimin Öngörülebilir Olduğunu Doğruluyor!
3 dakika
2,804
Evrim Ağacı Akademi: Evrimde Gelecek Tahmini ve Öngörü Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrimde Gelecek Tahmini ve Öngörü yazı dizisinin 10. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Evrim Teorisi'nin Tahmin ve Öngörü Gücü: Evrimsel Biyoloji Neden Güçlü Bir Bilim Dalıdır?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Bayır kırlangıçları, her geçen yıl kısalan kanat uzunlukları sayesinde, otoyol üstgeçitlerinin yanlarına kurdukları yuvalarını tehdit eden trafikten daha atik bir şekilde kurtulabiliyor. Yani kırlangıçlar, otoyolların inşası sonrasında değişen ortam koşullarına evrim geçirerek adapte oluyorlar. Bu, 30 yıllık bir araştırmanın en net sonuçlarından biri olarak ilan edildi. Araştırmada, arabaların, kuşların kanat uzunlukları üzerine etki eden seçilim baskısı sonucunda kuş kanatlarının evrim geçirdiği tespit edildi.

Oklohoma'daki Tulsa Üniversitesi'nden ekolog Dr. Charles Brown, eşi Mary Bomberger Brown ile yürüttükleri evrim çalışmasıyla ilgili şunları söylüyor:

Kısa zaman dilimlerinde doğal seçilimin etkisini gözlemenizi sağlayabilecek ne açık örneklerden biri bu. 30 yıl boyunca yaptığımız gözlemlerde, bu kuşların arabalardan kaçabilme yeteneklerine göre seçilim baskısı altında kaldığını keşfettik.

Güneybatı Nebraska'daki bayır kırlangıçlarını (Petrochelidon pyrrhonota) 1982'den beri gözlemekteler. Her sene, bölgedeki otoyolların kenarlarına yuva yapan kuşların yuvalama dönemlerinde yuvalarına giderek binlerce kuşu detaylı bir şekilde analiz ettiler ve araştırmalarını bu veriler üzerine kurdular. Bu veriler arasında kuşların ve yumurtalarının sayımı, bireylerdeki ağlanma ve bantlanma miktarı, davranışların gözlemi gibi birçok incelemenin sonucu bulunuyor.

Tüm Reklamları Kapat

Ayrıca Brownlar sadece hayatta kalanları değil, otoyol üzerinde ölmüş kuşları da toplayıp, bunlar üzerinde de araştırmalar yaptılar. Aslında amaçları yoldaki ölümleri incelemek değildi; ancak topladıkları verilerin gösterdikleri, onları bu araştırmaları da yapmaya itti.

Bu fikri onlara veren asıl gerçekse şuydu: Her geçen nesilde, yoldan daha az kuş topladıklarını, dolayısıyla daha az kuşun öldüğünü fark ettiler.

Yıldan yılı evrimsel değişimi gösteren grafikler
Yıldan yılı evrimsel değişimi gösteren grafikler
Current Biology

Bunun üzerine ellerindeki verilere dönüp kontroller yapan Brown ailesi, 1984-85 yıllarında dönem başına 20 kuş ölürken, bu sayının 2013'e geldiğimizde sezon başına 5 kuşa kadar düştüğünü fark ettiler. Üstelik bu zaman diliminde, kuşların ve yuvalarının sayısı 2 katına kadar çıkmıştı. Bölge trafiğinin ise sabit kaldığının varsayılabileceğini söylüyorlar.

Yaptıkları daha derin analizler sonucunda, ölen kuşların popülasyonun tamamını temsil edecek özelliklere sahip olmadığını fark ettiler. Ölen kuşlar, ortalama olarak daha uzun kanatlara sahiptiler. Örneğin, 2012 senesinde, popülasyonun genel kanat uzunluğu ortalaması 106 milimetre iken, aynı yıl içerisinde ölen kuşların kanat uzunluğu ortalaması 112 milimetreydi. Charles Brown bununla ilgili şunları söylüyor:

Tüm Reklamları Kapat

Muhtemelen kısa kanatların en önemli etkisi, çok daha hızlı dönüşler yapılabilmesini sağlamalarıdır.

Gerçekten de, önceden yapılan kanat dinamiği analizleri, kısa kanatların çok daha seri dönüşler ve manevralara izin verdiğini ortaya koymuştur.

Bundan yola çıkarak kanat uzunluğundaki değişimi analiz eden araştırmacılar, çarpıcı bir gerçekle karşılaştılar: 1982'den bu yana otoyolun sebep olduğu seçilim baskısı, kuşların kanatlarını ortalama 111 milimetreden 105 milimetreye kadar düşürmüştü. Current Biology dergisinde yayınladıkları makalelerinde, büyük kanatlı kuşların trafikte çok daha kolay öldüğü, bu sebeple kanat uzunluğunun üzerinde ciddi bir seçilim baskısı olduğunu ilan ettiler.

Frostburg'da bulunan Maryland Üniversitesi Çevre Bilimleri Merkezi'nden John Hoogland, konuyla ilgili şunları söylüyor:

Buradaki veriler, evrimsel biyoloji tarafından hiçbir analize gerek duyulmaksızın da öngörülebilecek verilerdir. Dolayısıyla bu veriler, tahmin edilebilir evrimsel trendleri çok güzel bir şekilde gösteriyor. Biz insanlar, çevreye sürekli etki ettiğimiz ve bir şeyler kattığımız için, buralardaki hayvan popülasyonları üzerine de seçilim baskıları ekliyoruz. Bu çalışma, verilerin ne anlama geldiğinden emin olmadığınız veya bunların sizi doğada nasıl bulgulara götüreceğini öngöremediğiniz zamanlarda bile veri toplamanın inanılmaz büyük önemini gösteriyor.

Charles Brown, diğer tür kuşlarda da bu etkiyi görebileceklerini düşünüyor ve bu konuda daha fazla araştırma yapılması gerektiğini söylüyor. Ancak yaptıkları çalışma, evrimsel değişimlerin kısa zamanda gözlenebileceğine dair de çok net bulgular sürerek literatürde yerini alıyor.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Evrimde Gelecek Tahmini ve Öngörü Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrimde Gelecek Tahmini ve Öngörü yazı dizisinin 10. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Evrim Teorisi'nin Tahmin ve Öngörü Gücü: Evrimsel Biyoloji Neden Güçlü Bir Bilim Dalıdır?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
14
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Bilim Budur! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • İnanılmaz 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Üzücü! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/05/2024 14:04:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1090

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Hızlı
Mantar
Kartal
Gün
Bilgi
Işık Yılı
Bağırsak
Coronavirus
Araştırmacılar
Erkek
Halk Sağlığı
Doktor
Teşhis
Jeoloji
Aslan
Kültür
Virüs
Vaka
Samanyolu Galaksisi
Balina
Gerçek
Evren
Travma
İhtiyoloji
Karbonhidrat
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Williams, et al. Otoyolların Doğal Türlerde Neden Olduğu Evrimsel Değişimler, Evrimin Öngörülebilir Olduğunu Doğruluyor!. (19 Mart 2013). Alındığı Tarih: 19 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/1090
Williams, S., Bakırcı, Ç. M. (2013, March 19). Otoyolların Doğal Türlerde Neden Olduğu Evrimsel Değişimler, Evrimin Öngörülebilir Olduğunu Doğruluyor!. Evrim Ağacı. Retrieved May 19, 2024. from https://evrimagaci.org/s/1090
S. Williams, et al. “Otoyolların Doğal Türlerde Neden Olduğu Evrimsel Değişimler, Evrimin Öngörülebilir Olduğunu Doğruluyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı, Evrim Ağacı, 19 Mar. 2013, https://evrimagaci.org/s/1090.
Williams, Sarah. Bakırcı, Çağrı Mert. “Otoyolların Doğal Türlerde Neden Olduğu Evrimsel Değişimler, Evrimin Öngörülebilir Olduğunu Doğruluyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, March 19, 2013. https://evrimagaci.org/s/1090.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close