Milyonlarca Ağaç Dikmek, İklim Değişikliğini Yavaşlatmak Yerine, Hızlandırabilir mi? Coğrafyaya Bağlı Olarak, Evet!

Milyonlarca Ağaç Dikmek, İklim Değişikliğini Yavaşlatmak Yerine, Hızlandırabilir mi? Coğrafyaya Bağlı Olarak, Evet! Unsplash
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
3,808 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

İklim değişikliğine karşı düşük maliyetli ve yüksek etkili bir çözüm olarak ağaç dikme fikri, tüm dünyada giderek daha fazla yaygın hâle geldi. 2016'da, Hindistan’da bulunan Allahabad’da bir günde 50 milyon ağaç dikilirken, 2019 yılında Etiyopya’nın günde 350 milyon ekim yaptığı iddia edildi. İklim aktivizmini pek umursamayan ve sağcı bir gazete olan İngiltere'nin Daily Mail gazetesi bile, tüm okuyucularını ağaç dikmeye teşvik eden bir kampanya başlattı. Geçmiş senelerde yapılan araştırmalar da, bu geniş çaplı ağaç dikme kampanyalarını destekleyerek, ağaçların karbonu emip depolama potansiyelini vurgulamıştı.[4]

Fakat ne yazık ki çözüm göründüğü kadar basit değil.

Ağaçlar, iklim değişikliğini yavaşlatmamıza yardımcı olsa da tek başlarına tersine çeviremezler. Altta yatan sorun, toplumumuzun, Dünya'nın iklimini daha önce hiç yaşamadığımız seviyelere kadar ısıtan sera gazları, özellikle karbondioksit (CO2) salıyor olmasıdır. Bu etkinin bir sonucu olarak, büyük buz tabakaları eriyor, hâlihazırda yükselen deniz seviyelerine katkıda bulunuyor ve kasırga ve kuraklık gibi aşırı hava olayları daha şiddetli hâle geliyor. Bu sebeple, geldiğimiz bu noktada, artık sadece tüm emisyonlarımızı durdurmak yeterli değil. Aynı zamanda havadan karbondioksiti çıkarmanın yollarını bulmamız gerekiyor.

Reklamı Kapat

Araştırmacılar, bu soruna bir çözüm olarak ileri sürülen küresel çapta ağaç dikme girişimlerinin, bazı durumlarda karbon tutmayı artırmadıklarını, aksine olumsuz sonuçlara yol açtığını keşfettiler. Araştırma bulgularına göre, ağaçların iklimi etkilemesinde birden fazla etken olduğu için, daha derin sorunlar da beraberinde geliyor.[5]

Sorunlardan biri, ağaçların çimen veya kar gibi toprağı örtebilecek diğer şeylerle karşılaştırıldığında “karanlık” olmasıdır. Daha fazla ağaç dikmek, tipik olarak araziyi daha "karanlık" hale getirir. Karanlık yüzeyler daha fazla ısıyı emdiğinden, görece koyu renk ağaçlarla kaplı bir yüzey, güneşten gelen ısıyı daha fazla hapsedecek ve yerel iklimi ısıtacaktır. Ağaçların CO2 depolama, ısınmayı azaltma, ek ısıyı hapsetme veya ısınma yaratma eğilimleri arasında hassas bir denge bulunur. Sonuç olarak bu, ağaç dikme işlemlerinin yalnızca belirli yerlerde iklim değişikliğini durdurmaya yardımcı olduğu anlamına gelir.

Spesifik olarak, 2007’de yapılan ve sonraki incelemelerle de tekrar tekrar onaylanan bir çalışmada, yeni ağaçlar dikmek için en uygun bölgelerin, ağaçların en hızlı büyüdüğü ve dolayısıyla en fazla CO2'yi tuttuğu tropik bölgeler olduğu belirtildi.[6] Aksine, kutuplara yakın, karlı bölgelere ağaç dikmenin net bir ısınmaya neden olması muhtemelken, ılıman iklimlere dikmek ise (İngiltere, Avrupa'nın çoğu bölgesi ve ABD'nin bazı bölgeleri gibi) iklim üzerinde net bir etkiye sahip olmayabilir.

Yapılan başka bir çalışmada belirtilen diğer sorun ise, yerel biyoçeşitliliğin yer değiştirmesi, istilacı türlerde artış, tozlayıcılarda gözle görülür azalma, tarım arazilerinde ve dolayısıyla gıda üretimindeki azalmadır.[7] Bu olumsuz sonuçlar, çevre için daha sağlıklı olacak yerel ağaç türlerinin bir karışımını kullanmak yerine, egzotik monokültür plantasyonlarının yaygın kullanımı ile bağlantılıdır.

Güney Afrika, bu etkilere en iyi örnektir. Yerli olmayan Avustralya akasyaları, 19. ve 20. yüzyıllarda kum tepelerini stabilize etmek ve kereste üretimi için bölgeye dikilmiş, ancak zamanla istilacı hâle gelerek geniş arazilere yayılmıştır. Sonuç olarak, doğal fundalıkları ve otlakları ele geçirmiş ve bölgedeki yer altı su seviyesini önemli ölçüde düşmesine sebep olmuşlardır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Sonuç

Karbon tutmayı en üst düzeye çıkarma, ekosistemleri geri kazanma ve insanların geçim kaynaklarına yardımcı olma gibi üçlü avantajla, ormanların restore edilmesi, bu noktada oldukça büyük önem arz ediyor. Önceliğimiz, fosil yakıtlara olan bağımlılığımızı azaltarak mevcut ormanların korunması olmalıdır. Yeniden ağaçlandırma stratejisi, kendi başına bir nihai amaç olmaktan ziyade, iklim değişikliğinin yavaşlatılmasının, biyolojik çeşitliliğin korunmasının ve sosyo-ekonomik istikrara ulaşmanın bir yolu haline gelmelidir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 25
  • Tebrikler! 13
  • Korkutucu! 12
  • Merak Uyandırıcı! 10
  • Umut Verici! 9
  • Muhteşem! 4
  • Bilim Budur! 4
  • Üzücü! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Grrr... *@$# 2
  • Güldürdü 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • J. Goodell. Why Planting Trees Won’t Save Us. (25 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 03 Mart 2021.
  • B. Berwyn. Can Planting A Trillion Trees Stop Climate Change? Scientists Say It’s A Lot More Complicated. (27 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 03 Mart 2021.
  • M. Marshall. Planting Trees Doesn’t Always Help With Climate Change. (26 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 03 Mart 2021. Alındığı Yer: BBC | Arşiv Bağlantısı
  • ^ J. Bastin, et al. (2019). The Global Tree Restoration Potential. Science, sf: 76-79. doi: 10.1126/science.aax0848. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. D. Sacco, et al. (2021). Ten Golden Rules For Reforestation To Optimize Carbon Sequestration, Biodiversity Recovery And Livelihood Benefits. Global Change Biology. doi: 10.1111/gcb.15498. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ G. Bala, et al. (2007). Combined Climate And Carbon-Cycle Effects Of Large-Scale Deforestation. Proceedings of the National Academy of Sciences, sf: 6550-6555. doi: 10.1073/pnas.0608998104. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. B. Blanco. We Can’t Just Plant Billions Of Trees To Stop Climate Change. (10 Temmuz 2019). Alındığı Tarih: 03 Mart 2021.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/09/2021 10:13:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10227

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Olasılık
Bilimkurgu
Deprem
Anne
Kelebek
Biyolojik Antropoloji
Oyun Teorisi
İntihar
Basınç
Pandemik
Evrimsel Süreç
Işık Hızı
Ornitoloji
Köpekbalığı
Kanat
Mikroevrim
Biyoloji
Koku
Güneş Sistemi
Enfeksiyon
Dinozorlar
Sosyal Medya
Biliş
İnfografik
Tüy
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın