Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

İklim Değişimi, Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?

İklim Krizi, Çok Sayıda İnsanın Ölümüne ve Yepyeni Hastalıklara Neden Olabilir!

İklim Değişimi, Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor? Nick Taylor
6 dakika
3,209
Tüm Reklamları Kapat

İklim değişikliği, sağlığın sosyal ve çevresel birçok ögesini etkiliyor. Bunların başında temiz hava, temiz içme suyu, yeterli gıda ve güvenli barınma şartları geliyor. İklim değişikliğinin, 2030 ve 2050 yılları arasında ishal, sıtma, yetersiz beslenme ve sıcaklık stresi gibi unsurlar dolayısıyla yılda 250.000 ölüme neden olacağı tahmin ediliyor. Sağlık sorunlarıyla beraber, iklim değişikliğinin yaratacağı maliyetin 2030 yılına kadar, her yıl 2 ila 4 milyar Amerikan Doları olacağı tahmin ediliyor.

Sağlık için yetersiz altyapıya sahip bölgeler (Özellikle gelişmekte olan ülkelerde) yardım almadan hazırlık yapma ve başa çıkma şansları olmayabilir. Ulaşım, gıda ve enerjideki alternatif seçeneklerimiz sera gazlarının emisyonlarını azaltabilir ve özellikle hava kirliliği nedeniyle görülecek sağlık sorunlarının önüne geçebilir.

İklim Değişikliği

Son 50 yılda insan faaliyetleri atmosferin alt seviyesinde sıcaklığı arttırmaya yetecek kadar karbondioksit ve diğer sera gazlarını açığa çıkardı. Sanayi öncesinde 280 ppm (milyondaki parça sayısı) olan ortalama CO2 birikimi, günümüzde 400 ppm üzerindedir.

Tüm Reklamları Kapat

Son 130 yılda dünya tahmini olarak 0.85°C ısındı. 2100 yılına kadar ise dünyanın 3°C ısınmış olacağı tahmin ediliyor. Gelecek 20 yıl senaryoları ise yaklaşık 0.2°C/10 yıl oranında bir ısınma olacağını ön görüyor.

Deniz seviyesinin 1990 ve 2100 arasında 0.09 ila 0.88 metre kadar yükseleceği ön görülüyor. 

İklim Değişikliğinin Sağlık Üzerindeki Önemi Nedir?

Küresel ısınma gerçekleşirken bazı küçük ölçekli bölgelerde sıcaklık sebepli kış ölümleri azaldı ve gıda üretimi belirli yerlerde arttı. Ancak iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkisi daha çok olumsuz yönde seyir edecek. İklim değişikliği temiz hava, temiz içme suları, yeterli gıda ve güvenli barınma gibi sağlığın sosyal ve çevresel ögelerini etkiliyor.

PHEWE projesi kapsamında yapılan çalışma, sıcaklık-ölüm ilişkisini teorik olarak göstermiştir. Sıcaklık değerinin 1°C yükselmesi, ölüm oranlarını yaklaşık %0.2 ile %5.5 oranında yükseltmektedir. Yapılan çalışmalar 2071-2100 yılları arasında sıcaklığın 3°C artacağı ve buna bağlı her yıl ekstra 86.000 ölümün gerçekleşeceği ön görülüyor. Sıcak hava koşulları insan fizyolojisini ve kalp damar sistemini etkilemektedir. Çevre sıcaklığının yükselişi, vücut ısılarını da yükseltmektedir. Bu durum daha fazla hastalıklara, ölümlere ve kalp rahatsızlıklarına neden olmaktadır. Sıcaklığa bağlı en yüksek ölüm oranı 65 yaş üstü insanlarda görülmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Hava ve iklim, insan yaşamını direk ve dolaylı yoldan etkileyen bir güce sahiptir. 1990’lı yıllarda 600.000 den fazla insan meteorolojik kaynaklı doğal afetler yüzünden hayatını kaybetmiştir. 

Ekstrem Sıcaklıklar

Yüksek sıcaklıklar, kardiyovasküler ve solunum hastalıklarını özellikle yaşlı insanlarda doğrudan etkiliyor. 2003 yazında Avrupa sıcak hava dalgasına maruz kaldı ve 70.000’den fazla ölüm kayıt altına alındı. 

Yüksek sıcaklıklar aynı zamanda ozon ve diğer kirleticileri arttırarak kardiyovasküler ve solunum hastalıklarının şiddetlenmesine neden oluyor.

Polen ve diğer uçucu alerjenler sıcak havalarda daha da artıyor. Bu durum Dünya’da ki 300 milyon astım hastasını etkiliyor. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Yüksek sıcaklıklar gıdalarda bakteri üretiminin artmasına, dolayısıyla zehirlenmelere yol açacak.

KUNC

Doğal Afetler ve Değişen Yağış Düzenleri

Dünya’da rapor edilen atmosfer kaynaklı doğal afetler 1960’dan beri üçe katlandı. Afetler özellikle gelişmekte olan ülkelerde her yıl 60.000 bin ölüme neden alıyor.

Yükselen deniz seviyesi ve ekstrem hava olayları evleri, sağlık merkezlerini ve kamu kurumlarına zarar veriyor. Dünya nüfusunun yarısından fazlası, denize 60km yakınlıkta yaşıyor. Bu insanlar göç etmek zorunda kalabilir ve bu durum ruhsal bozukluklardan, bulaşıcı hastalıklara kadar bir çok sağlık riskini arttırabilir.

Gitgide değişen yağış düzeni tatlı su kaynaklarını etkiliyor. Temiz su eksikliği hijyenden ödün vermemizi ve 5 yaş altı 500.000’den fazla çocuğu öldüren ishal riskini arttırabilir. Ekstrem durumlarda kuraklık ve kıtlık yaşanabilir. 21. yüzyılda, bölgesel ve küresel ölçekte kuraklıklarda artış bekleniyor.

Sel ve taşkın sayısında da artış görülecek ve bu sayının yaşadığımız yüz yıl boyunca sürekli artacağı tahmin ediliyor. Taşkınlar temiz su kaynaklarımızı kirleterek su kaynaklı hastalıkları arttıracak. Taşkınlar sivrisinek gibi hastalık taşıyıcıları için üreme alanı oluşturabilir. Ayrıca boğulma ve yaralanmalara, evlerin zarar görmesine, sağlık merkezlerinin zarar görmesine neden olabilir.

Yükselen sıcaklıklar ve değişen yağışlar muhtemelen fakir bölgelerde temel gıda ürünlerinde azalmaya yol açacak. Bu durum yetersiz beslenmeyi yaygınlaştırıp yılda 3.1 milyon insanın ölümüyle sonuçlanabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Medical Xpress

Enfeksiyon Vakaları

İklim koşulları su kaynaklı hastalıkları ve soğukkanlı hayvanlar yoluyla bulaşan hastalıkları güçlü bir şekilde etkileyecek. 

İklim değişikliği muhtemelen önemli vektör kökenli hastalıkların bulaşma mevsimlerini arttıracak ve coğrafi dağılışlarını değiştirecektir. İklim değişikliği senaryoları Çin’de salyangoz kökenli, şistozomiyaz için daha geniş alana yayılacağını söylüyor.

Sıtma büyük ölçüde iklimden etkileniyor. 400.000 yakına insanı anofel sinekleriyle yayılarak öldürüyor (Özellikle 5 yaşından küçük Afrikalı çocukları). Aedes cinsi taşıyıcı sinekler (Dang hastalığı) de iklim koşullarına oldukça duyarlı. Çalışmalar iklim değişikliğinin muhtemelen dang hastalığında da artış yaratacağını gösteriyor.

Tüm Reklamları Kapat

New Republic

Sağlık Etkilerinin Ölçülmesi

İklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri tahminden öteye gidemez. Yine de WHO(Dünya Sağlık Örgütü) kurum değerlendirmesi, sürekli ekonomik büyüme ve sağlıkta yaşanacak ilerlemeleri varsayarak iklim değişikliğinin 2030-2050 yılları arasında yaklaşık 250.000 ölüme neden olacağı sonuca varmıştır. Beklenen ölümler; yaşlılarda sıcaklığa maruz kalma sebebiyle 38.000 kişi, ishal nedeniyle 48.000 kişi, sıtma nedeniyle 60.000 kişi ve yetersiz beslenme nedeniyle 95.000 kişi

Kimler Risk Altında?

Tüm Dünya nüfusu iklim değişikliğinden etkilenecek. Ancak bazıları diğerlerine göre daha savunmasız durumda. Özellikle Küçük adalarda yaşayan ve gelişmekte olan ülkelerin nüfusu, sahil bölgeleri, büyükşehirler, dağlık alanlar ve kutup bölgeleri daha savunmasız. 

Çocuklar (özellikle fakir ülkelerde yaşayanlar) ortaya çıkan sağlık risklerine karşı en savunmasız olanlardır. Ayrıca bu sonuçlara daha uzun süre maruz kalacaklar. Yaşlılar, hasta olanlar veya önceden hastalanmış olanlarda savunmasız pozisyondalar.

Sağlık altyapısı zayıf olan bölgeler (özellikle gelişmekte olan ülkeler) sağlık risklerine hazırlık ve müdahale etmek için yardım almak zorunda kalacaklar.

Tüm Reklamları Kapat

The Daily Beast

WHO’nun Sorumluluğu

Birçok politika ve kişisel tercihler sera gazı emisyonlarını azaltma ve önemli sağlık yararları sağlama potansiyeline sahiptir. Temiz enerji kaynakları, daha temiz toplu taşıma araçlarının teşviki (bisiklet kullanımı, kişisel araç kullanmak yerine yürümek gibi.) karbon emisyonunu azaltabilir ve insan kaynaklı hava kirliliğinin önüne geçebilir. Önüne geçilmeye çalışılan kirlilik her yıl yaklaşık 3 milyon ölüme neden olmaktadır.

2015’de WHO Yönetim Kurulu iklim değişikliği ve sağlık alanında yeni çalışma planını ilan etti. Buna göre:

  • Ortaklıklar: BM içinde ortak kurumlarla koordine olabilme ve sağlığın iklim değişikliği gündeminde uygun şekilde yer bulmasını sağlamak.
  • Farkındalığı Arttırmak: İklim değişikliğini insan sağlığı açısından tanıtmak ve bilincin yayılmasını sağlamak.
  • Bilim ve Kanıtlar: Bilimsel bulguların araştırılması ve içlerinde iklim değişikliği ve sağlık arasında bağlantılar bulmak.
  • İklim değişikliğinin halk sağlığı açısından uygulamalı çözümlerini desteklemek: İklim değişikliğine karşı savunmasız olan ülkelere altyapı sağlamak ve karbon emisyonlarını azaltmanın yanında sağlığın teşvik edilmesi.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
36
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 7
  • Tebrikler! 6
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • İnanılmaz 3
  • Grrr... *@$# 3
  • Korkutucu! 3
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 1
  • İğrenç! 1
  • Umut Verici! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: WHO | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/07/2024 21:23:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8251

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Element
Venüs
Haber
Köpekgil
Doğru
Elementler
Evrim Ağacı
Elektrik
Diş Gelişimi
Nöronlar
Beyin
Abd
Yörünge
Kertenkele
Su
Gazetecilik
Müzik
Elektromanyetik
Evrimsel Süreç
Evrim Teorisi
Dünya Dışı Yaşam
Hücre
Aşı
Beslenme Davranışı
Kalıtım
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
-. WHO, et al. İklim Değişimi, Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?. (3 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8251
WHO, -., Şeremet, O., Bakırcı, Ç. M. (2020, February 03). İklim Değişimi, Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?. Evrim Ağacı. Retrieved July 23, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8251
-. WHO, et al. “İklim Değişimi, Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 03 Feb. 2020, https://evrimagaci.org/s/8251.
WHO, ---. Şeremet, Onurhan. Bakırcı, Çağrı Mert. “İklim Değişimi, Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 03, 2020. https://evrimagaci.org/s/8251.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close