Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

İklim Değişimi, Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?

İklim Krizi, Çok Sayıda İnsanın Ölümüne ve Yepyeni Hastalıklara Neden Olabilir!

İklim Değişimi, Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor? Nick Taylor
6 dakika
2,781
  • Klimatoloji (İklimbilim)
  • Tıp

İklim değişikliği, sağlığın sosyal ve çevresel birçok ögesini etkiliyor. Bunların başında temiz hava, temiz içme suyu, yeterli gıda ve güvenli barınma şartları geliyor. İklim değişikliğinin, 2030 ve 2050 yılları arasında ishal, sıtma, yetersiz beslenme ve sıcaklık stresi gibi unsurlar dolayısıyla yılda 250.000 ölüme neden olacağı tahmin ediliyor. Sağlık sorunlarıyla beraber, iklim değişikliğinin yaratacağı maliyetin 2030 yılına kadar, her yıl 2 ila 4 milyar Amerikan Doları olacağı tahmin ediliyor.

Sağlık için yetersiz altyapıya sahip bölgeler (Özellikle gelişmekte olan ülkelerde) yardım almadan hazırlık yapma ve başa çıkma şansları olmayabilir. Ulaşım, gıda ve enerjideki alternatif seçeneklerimiz sera gazlarının emisyonlarını azaltabilir ve özellikle hava kirliliği nedeniyle görülecek sağlık sorunlarının önüne geçebilir.

Tüm Reklamları Kapat

İklim Değişikliği

Son 50 yılda insan faaliyetleri atmosferin alt seviyesinde sıcaklığı arttırmaya yetecek kadar karbondioksit ve diğer sera gazlarını açığa çıkardı. Sanayi öncesinde 280 ppm (milyondaki parça sayısı) olan ortalama CO2 birikimi, günümüzde 400 ppm üzerindedir.

Son 130 yılda dünya tahmini olarak 0.85°C ısındı. 2100 yılına kadar ise dünyanın 3°C ısınmış olacağı tahmin ediliyor. Gelecek 20 yıl senaryoları ise yaklaşık 0.2°C/10 yıl oranında bir ısınma olacağını ön görüyor.

Tüm Reklamları Kapat

Deniz seviyesinin 1990 ve 2100 arasında 0.09 ila 0.88 metre kadar yükseleceği ön görülüyor. 

İklim Değişikliğinin Sağlık Üzerindeki Önemi Nedir?

Küresel ısınma gerçekleşirken bazı küçük ölçekli bölgelerde sıcaklık sebepli kış ölümleri azaldı ve gıda üretimi belirli yerlerde arttı. Ancak iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkisi daha çok olumsuz yönde seyir edecek. İklim değişikliği temiz hava, temiz içme suları, yeterli gıda ve güvenli barınma gibi sağlığın sosyal ve çevresel ögelerini etkiliyor.

PHEWE projesi kapsamında yapılan çalışma, sıcaklık-ölüm ilişkisini teorik olarak göstermiştir. Sıcaklık değerinin 1°C yükselmesi, ölüm oranlarını yaklaşık %0.2 ile %5.5 oranında yükseltmektedir. Yapılan çalışmalar 2071-2100 yılları arasında sıcaklığın 3°C artacağı ve buna bağlı her yıl ekstra 86.000 ölümün gerçekleşeceği ön görülüyor. Sıcak hava koşulları insan fizyolojisini ve kalp damar sistemini etkilemektedir. Çevre sıcaklığının yükselişi, vücut ısılarını da yükseltmektedir. Bu durum daha fazla hastalıklara, ölümlere ve kalp rahatsızlıklarına neden olmaktadır. Sıcaklığa bağlı en yüksek ölüm oranı 65 yaş üstü insanlarda görülmektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Hava ve iklim, insan yaşamını direk ve dolaylı yoldan etkileyen bir güce sahiptir. 1990’lı yıllarda 600.000 den fazla insan meteorolojik kaynaklı doğal afetler yüzünden hayatını kaybetmiştir. 

Ekstrem Sıcaklıklar

Yüksek sıcaklıklar, kardiyovasküler ve solunum hastalıklarını özellikle yaşlı insanlarda doğrudan etkiliyor. 2003 yazında Avrupa sıcak hava dalgasına maruz kaldı ve 70.000’den fazla ölüm kayıt altına alındı. 

Yüksek sıcaklıklar aynı zamanda ozon ve diğer kirleticileri arttırarak kardiyovasküler ve solunum hastalıklarının şiddetlenmesine neden oluyor.

Polen ve diğer uçucu alerjenler sıcak havalarda daha da artıyor. Bu durum Dünya’da ki 300 milyon astım hastasını etkiliyor. 

Yüksek sıcaklıklar gıdalarda bakteri üretiminin artmasına, dolayısıyla zehirlenmelere yol açacak.

Tüm Reklamları Kapat

KUNC

Doğal Afetler ve Değişen Yağış Düzenleri

Dünya’da rapor edilen atmosfer kaynaklı doğal afetler 1960’dan beri üçe katlandı. Afetler özellikle gelişmekte olan ülkelerde her yıl 60.000 bin ölüme neden alıyor.

Yükselen deniz seviyesi ve ekstrem hava olayları evleri, sağlık merkezlerini ve kamu kurumlarına zarar veriyor. Dünya nüfusunun yarısından fazlası, denize 60km yakınlıkta yaşıyor. Bu insanlar göç etmek zorunda kalabilir ve bu durum ruhsal bozukluklardan, bulaşıcı hastalıklara kadar bir çok sağlık riskini arttırabilir.

Gitgide değişen yağış düzeni tatlı su kaynaklarını etkiliyor. Temiz su eksikliği hijyenden ödün vermemizi ve 5 yaş altı 500.000’den fazla çocuğu öldüren ishal riskini arttırabilir. Ekstrem durumlarda kuraklık ve kıtlık yaşanabilir. 21. yüzyılda, bölgesel ve küresel ölçekte kuraklıklarda artış bekleniyor.

Sel ve taşkın sayısında da artış görülecek ve bu sayının yaşadığımız yüz yıl boyunca sürekli artacağı tahmin ediliyor. Taşkınlar temiz su kaynaklarımızı kirleterek su kaynaklı hastalıkları arttıracak. Taşkınlar sivrisinek gibi hastalık taşıyıcıları için üreme alanı oluşturabilir. Ayrıca boğulma ve yaralanmalara, evlerin zarar görmesine, sağlık merkezlerinin zarar görmesine neden olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Yükselen sıcaklıklar ve değişen yağışlar muhtemelen fakir bölgelerde temel gıda ürünlerinde azalmaya yol açacak. Bu durum yetersiz beslenmeyi yaygınlaştırıp yılda 3.1 milyon insanın ölümüyle sonuçlanabilir.

Medical Xpress

Enfeksiyon Vakaları

İklim koşulları su kaynaklı hastalıkları ve soğukkanlı hayvanlar yoluyla bulaşan hastalıkları güçlü bir şekilde etkileyecek. 

İklim değişikliği muhtemelen önemli vektör kökenli hastalıkların bulaşma mevsimlerini arttıracak ve coğrafi dağılışlarını değiştirecektir. İklim değişikliği senaryoları Çin’de salyangoz kökenli, şistozomiyaz için daha geniş alana yayılacağını söylüyor.

Sıtma büyük ölçüde iklimden etkileniyor. 400.000 yakına insanı anofel sinekleriyle yayılarak öldürüyor (Özellikle 5 yaşından küçük Afrikalı çocukları). Aedes cinsi taşıyıcı sinekler (Dang hastalığı) de iklim koşullarına oldukça duyarlı. Çalışmalar iklim değişikliğinin muhtemelen dang hastalığında da artış yaratacağını gösteriyor.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Katip Bartleby

“Kalabalığını gördüğü, bildiği bir mekanın yalnızlığının tek seyircisiydi o…”

Dünya edebiyatının kült eserlerinden biri kabul edilen Katip Bartleby, bir avukatın Wall Street’teki hukuk bürosuna bir katibi işe almasıyla başlar. Bir süre sonra çalışmayı ve hatta yaşamayı reddederek hakim düzeni ve en sarsılmaz inançları ters yüz eden Bartleby, dünyaya karşı takındığı alışılmadık tavrıyla avukatın elini kolunu bağlar.

Bartleby, bireyin sessiz bırakıldığı ve itaate koşulduğu modern dünyada “yapmamayı tercih ederek” yaşayan sıradan bir katibin varoluş nüshasıdır. Sorgusuz sualsiz kabullerin karşısına dikilmiş sessiz bir isyan bayrağıdır. Özgürlüğü yeniden tanımlayan, tuğla duvara bakan bir masanın ardında tarihin başka türlü yazıldığı bir başkaldırı hikayesidir.

Devamını Göster
₺33.00
Katip Bartleby

New Republic

Sağlık Etkilerinin Ölçülmesi

İklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri tahminden öteye gidemez. Yine de WHO(Dünya Sağlık Örgütü) kurum değerlendirmesi, sürekli ekonomik büyüme ve sağlıkta yaşanacak ilerlemeleri varsayarak iklim değişikliğinin 2030-2050 yılları arasında yaklaşık 250.000 ölüme neden olacağı sonuca varmıştır. Beklenen ölümler; yaşlılarda sıcaklığa maruz kalma sebebiyle 38.000 kişi, ishal nedeniyle 48.000 kişi, sıtma nedeniyle 60.000 kişi ve yetersiz beslenme nedeniyle 95.000 kişi

Kimler Risk Altında?

Tüm Dünya nüfusu iklim değişikliğinden etkilenecek. Ancak bazıları diğerlerine göre daha savunmasız durumda. Özellikle Küçük adalarda yaşayan ve gelişmekte olan ülkelerin nüfusu, sahil bölgeleri, büyükşehirler, dağlık alanlar ve kutup bölgeleri daha savunmasız. 

Çocuklar (özellikle fakir ülkelerde yaşayanlar) ortaya çıkan sağlık risklerine karşı en savunmasız olanlardır. Ayrıca bu sonuçlara daha uzun süre maruz kalacaklar. Yaşlılar, hasta olanlar veya önceden hastalanmış olanlarda savunmasız pozisyondalar.

Sağlık altyapısı zayıf olan bölgeler (özellikle gelişmekte olan ülkeler) sağlık risklerine hazırlık ve müdahale etmek için yardım almak zorunda kalacaklar.

The Daily Beast

WHO’nun Sorumluluğu

Birçok politika ve kişisel tercihler sera gazı emisyonlarını azaltma ve önemli sağlık yararları sağlama potansiyeline sahiptir. Temiz enerji kaynakları, daha temiz toplu taşıma araçlarının teşviki (bisiklet kullanımı, kişisel araç kullanmak yerine yürümek gibi.) karbon emisyonunu azaltabilir ve insan kaynaklı hava kirliliğinin önüne geçebilir. Önüne geçilmeye çalışılan kirlilik her yıl yaklaşık 3 milyon ölüme neden olmaktadır.

2015’de WHO Yönetim Kurulu iklim değişikliği ve sağlık alanında yeni çalışma planını ilan etti. Buna göre:

  • Ortaklıklar: BM içinde ortak kurumlarla koordine olabilme ve sağlığın iklim değişikliği gündeminde uygun şekilde yer bulmasını sağlamak.
  • Farkındalığı Arttırmak: İklim değişikliğini insan sağlığı açısından tanıtmak ve bilincin yayılmasını sağlamak.
  • Bilim ve Kanıtlar: Bilimsel bulguların araştırılması ve içlerinde iklim değişikliği ve sağlık arasında bağlantılar bulmak.
  • İklim değişikliğinin halk sağlığı açısından uygulamalı çözümlerini desteklemek: İklim değişikliğine karşı savunmasız olan ülkelere altyapı sağlamak ve karbon emisyonlarını azaltmanın yanında sağlığın teşvik edilmesi.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
30
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 6
  • Tebrikler! 5
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Grrr... *@$# 2
  • Korkutucu! 2
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 1
  • İğrenç! 1
  • Umut Verici! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: WHO | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/01/2023 02:07:32 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8251

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Savunma
Biyocoğrafya
Bitki
Yüzey
Uzay Aracı
Bitkiler
Yok Oluş
Virüs
Deniz
Covıd-19
Kanat
Eşeyli Üreme
Algı
Seçilim
Astrofotoğrafçılık
Mavi
Beyaz
Küresel
Karbonhidrat
Manyetik Alan
Bilgi Felsefesi
Diş Hekimi
Element
Genel Halk
Plastik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
-. WHO, et al. İklim Değişimi, Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?. (3 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 30 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8251
WHO, -., Şeremet, O., Bakırcı, Ç. M. (2020, February 03). İklim Değişimi, Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?. Evrim Ağacı. Retrieved January 30, 2023. from https://evrimagaci.org/s/8251
-. WHO, et al. “İklim Değişimi, Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 03 Feb. 2020, https://evrimagaci.org/s/8251.
WHO, ---. Şeremet, Onurhan. Bakırcı, Çağrı Mert. “İklim Değişimi, Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 03, 2020. https://evrimagaci.org/s/8251.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.