Mikroskop Bize Ne Kadar Önemli Olduğumuzu, Teleskop Ne Kadar Önemsiz Olduğumuzu Gösterdi!

Mikroskop insana önemini gösterdi; teleskop da önemsizliğini... - Manly P. Hall

Gerçekten de çok yerinde bir tespit: Mikroskop sayesinde vücutlarımızın ne kadar engin bir evren olduğunu fark ettik. Ancak teleskopla gökyüzüne baktığımızda, tüm evren içerisinde bir toz zerresinden bile ufak ve önemsiz olduğumuzu gördük.

Mikroskoplar

Belki bunun sırası tam olarak böyle olmadı, çünkü mikroskopla teleskobun icatlarının tarihi oldukça karışıktır. Mikroskobun tarihi 1200'lerde Roger Bacon'un ilkel mikroskop denemesine kadar gider; ancak bunun kanıtları çok zayıftır. İlk mikroskop benzerleri, 1625 yılında Galileo tarafından kullanılmış ve Giovanni Faber tarafından "mikroskop" olarak isimlendirilmiştir.

Fakat bunlar bile tam bir "mikroskop" değildir ve herhangi bir keşfe yaramamıştır. Mikroskobun gerçek babası ise, 1660-1670'li yıllarda mikroskobu ilk defa gerçek anlamıyla kullanarak 9 Ekim 1676'da mikroorganizmaları keşfeden Antonie van Leeuwenhoek'tur.

Science

Amfipod Üzerinde Duran Diatom Üzerinde Duran Bakteri!

Bu ara başlık biraz acayip gelebilir; ancak aşağıdaki videoda göreceğiniz tam da bu:

Boyutlar arası geçişi muhteşem bir şekilde gösteriyor, değil mi?

Bu yakınlaşmanın (zoom) birkaç büyüklük değerini geçtikten sonraki son durağı, ufak bir bakteridir. Bu bakteri, bir diatom üzerinde durmaktadır. Diatomlar, silika zırhlarıyla bilinen bir alg sınıfıdır. Bu diatom ise, bir amfipod üzerinde durmaktadır ki bu da, zırhsız kabuklulardan bir türdür.

Süzülen Keseotu

Fotoğrafta gördüğünüz bu ilginç mikroskop görüntüsü, bilimsel adı Utricularia gibba olan süzülen keseotunun avlanmaya hazır, açılmış tuzaklarından birisidir.

Keseotları suda yaşayan, etçil bitkilerdir. Su üzerinde süzülen bu bitki, avının kapanı aktive edecek kıllara dokunmasını bekler. Genellikle mikroskobik omurgasızlar tarafından aktive edilen bu kapan, kısa sürede kapanarak avı etkisiz hale getirir. Fotoğrafın en altında, tuzağın yeşil olarak görünen duvarlarına birikmiş olarak gözüken yapılar tek hücreli alglerdir ve bu tuzağın içerisinde yaşarlar.

Fotoğraf, 1000 kat büyütülmüş bir mikroskop görüntüsüdür. 62 ülkeden 2.000'den fazla gönderilen mikroskop fotoğrafı arasından, Olympus BioScapes Dijital Görüntüleme Yarışması'nda birinciliği kazanan fotoğraf bu olmuştur.

Teleskoplar

Teleskobun tarihini ise 1608'de Hollandalı bilim insanları Hans Lippershey ve Zacharias Jansse'e kadar gitmektedir. 1668'de Isaac Newton ilk gerçek anlamıyla işe yarar teleskobu icat etmiş, 1733'te ise akromatik lensler icat edilerek modern teleskopların önü açılmıştır.

Arches Kümesi

Arches Kümesi, Samanyolu Galaksi'mizdeki en yoğun yıldız kümesidir. Elbette Arches Kümesi içerisinde 15.000 civarında yıldız vardır. Ancak ola ki Güneş ile Alpha Centauri arasındaki mesafeyi kaplayacak kadar geniş; ancak tıpatıp aynı yoğunlukta olsaydı, bu aralığa 100.000 yıldız sığardı.

Halbuki Güneş ile Alpha Centauri arasında hiçbir yıldız yoktur (eğer onları sayarsanız, o ikilinin arasındaki mesafede sadece 2 yıldız vardır: Güneş ve Alpha Centauri).

Hubble Teleskobu ile çekilmiş çok daha fazla fotoğraf görmek için buradaki yazımıza bakabilirsiniz.

Sonuç

Sırası ne olursa olsun, mikroskop da, teleskop da türümüzün yepyeni evrenleri keşfetmesini sağlamıştır.