Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Bilim İnsanları, Yoktan Işık Yaratmış Olabilirler!

Bilim İnsanları, Yoktan Işık Yaratmış Olabilirler!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 7 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Bilim insanları yoktan ışık yaratmış olabilirler mi? Eğer bu doğruysa, yakın tarihte kuantum mekaniği ile ilgili en güçlü ve en sıradışı kanıtlardan biri elde edilmiş olacak.

İsveç, Gothenburg'daki Chalmers Teknoloji Üniversitesi'nden araştırmacılar, yaptıkları uç bir deneyden bahsettikleri bir makaleyi geçtiğimiz günlerde yayınladılar. Elbette, söz konusu kuantum mekaniği olduğu için, gerçek algısının garip bir yorumunu beklemek çok doğal. Bu deney, uzay boşluğunun aslında bir "boşluk" olmadığı gerçeğine odaklanıyor. Bu arada, burada "boşluk"tan kasıt elbette uzayın içerisindeki cisimlerin (gezegenler ve yıldızlar gibi) yer kaplamadığı bir alan değildir. Boşluk derken, gerçekten mutlak bir "boşluk"tan bahsetmekteyiz, içerisinde hiçbir atomik parçacığın dahi bulunmadığı, vakumlanmış bir boşluktan... 

Burada, kuantum köpüğü ya da uzay-zaman köpüğü kavramından bahsetmekte fayda var. Uzun lafın kısasından bahsetmek gerekirse, kuantum teorisi dahilinde, uzay boşluğu dediğimiz alan varlığın içine girip çıkan, anlık olarak var olup yok olan bir parçacık aktivitesiyle kaynamaktadır. Bunu, tam anlamıyla bir sabun köpüğüne ve bu köpük içerisinde bir oluşup bir patlayarak yok olan baloncuklara benzetmek mümkündür. Bilim insanları, bu var olup yok olan parçacıklara sanal parçacıklar adını vermektedirler çünkü bunlar çok çok kısa bir zaman aralığında var olup, sonrasında yok olurlar. Ancak ismin sizi kandırmasına izin vermeyin, bu parçacıkların evrenimizde makro boyutta etkileri bulunuyor ve biz bunları laboratuvarda ölçebiyoruz. İşte bu etkilere Casimir etkisi adını veriyoruz.

Eğer bilim insanları iki plakayı (veya aynayı) birbirlerine inanılmaz derecede yakın yerleştirirlerse; ancak ikisinin birbirine dokunmasına izin vermezlerse, plakalar arasında bir vakum etkisi yaratabiliyorlar çünkü bu kadar dar aralığa girebilecek madde son derece sınırlı ve küçük olması gerekiyor. Burada, bilim insanları aynanın "sanal fotonlar"daki enerjiyi emeceğini ve sonrasında "gerçek fotonlar" olarak yeniden yayacağını düşünüyorlar. Ancak elbette, fizikte hep olduğu gibi, burada da kritik bir nokta var: sanal parçacıktan gerçek parçacığa dönüşümün mümkün olabilmesi için, bu aynaların ışık hızına yakın hızlarda hareket etmesi gerekiyor. Doğal olarak bu, başarılması çok zor olan bir iş.

İşte burada devreye SQUID kısaltmasıyla bilinen Süperiletken Kuantum Arayüz Aracı giriyor. Bu araç manyetik alanlara aşırı derecede hassas ve bir elektrik devresine bağlandığında, bir ayna gibi davranıyor. Chalmers ekibi SQUID'i bir manyetik alandan geçirdi ve bu manyetik alanın yönünü, saniyede birkaç milyar defa olacak kadar hızlı biçimde değiştirdiler. Bu, SQUID'in aşırı hızlı bir dalgalanma etkisi altında kalmasına neden oldu: ışık hızının %5'i kadar hızlı olacak kadar...

Bundan sonra olanlar ise tek kelimeyle baş döndürücü! Bu yöntemi kullanarak araştırmacılar titreşen telin frekansının yarı frekansında olan mikrodalga fotonları yaymaya başladıklarını ileri sürüyorlar. Yani tam da köpükten bir evrende görmeyi beklediğimiz şey gerçekleşiyor. 

Araştırma halen diğer bilim insanlarınca değerlendirilme aşamasında, dolayısıyla sonuçların doğrulandığını söyleyemeyiz. Araştırmacılar da, henüz deneyin doğrulanmamış olmasından ötürü çeşitli haber kanallarına konuşmaya çekiniyorlar. Bu yüzden, evrenin en temel gerçeklerinden birini öğrenmek için biraz daha beklememiz gerekiyor. Ancak eğer sonuçlar doğrulanırsa, evren içerisinde atomaltı parçacık ölçeğinde varlık ile yokluk arasında gidip gelen, en azından "sanal" olarak var olan parçacıkların bulunduğu ispatlanmış olacak. Bu da, evrenin yapıtaşlarına ve var oluşuna dair bize daha somut fikirler sunabilecek.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • İnanılmaz 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • C. M. Wilson, et al. (2011). Observation Of The Dynamical Casimir Effect In A Superconducting Circuit. Nature. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/09/2020 23:00:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1071

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Bilgi
Cinsiyet
Balıklar
Darwin
Yemek
Evrenin Genişlemesi
Doğum
Evrimsel Biyoloji
Uçma
Kelebek
Kitap
Hominid
Moleküler Biyoloji
Entropi
Tutarlılık
Çocuk
Canlılık Cansızlık
Hafıza
Nöron Hücresi
Sosyal Mesafelendirme
Alkol
Şempanzeler
Renk
Yok Oluş
Aslan
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Karanlığa lanet okumaktansa bir mum yakmak yeğdir.”
William L. Watkinson
Geri Bildirim Gönder