Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Lanet Olası Kelimelerin Bilimi: Neden Küfür Ediyoruz @&!?

Bir kelimeyi küfür yapan nedir? Neden küfür ederiz? Küfür ettiğinizde beyninizde ne olur?

Lanet Olası Kelimelerin Bilimi: Neden Küfür Ediyoruz @&!? inc.
7 dakika
13,943
  • Dilbilim

George Washington, küfürle ilgili, "Küfretmek veya küfürlü sözler kullanmak o kadar kaba ve alçakça bir harekettir ki, duyar ve karakter sahibi her insanın ondan nefret edip hor göreceği açıktır." derken; oyuncu Mel Brooks ise, "Beni kaba olmakla suçluyorlar. Bense bunun zırva olduğunu düşünüyorum." diyerek o kadar da yanlış bulmadığını belirtiyor.

George Washington gibi küfürsüzlüğe sadakatle bağlı olsanız da, Mel Brooks gibi çekinmeden küfredebilseniz de, insan iletişiminde küfrün yerini yok sayamazsınız. Şimdi kalıplara boyun eğmiş reaksiyoner düşüncelerimizi bir kenara bırakıp, laboratuvar önlüklerimizi giyelim ve bilimin tarafsızlığıyla şu "lanetli" kelimeleri biraz inceleyelim.

Bu Reklamı Kapat

***

Uyarı: Aşağıdaki metin, orijinaline sadık kalarak, İngilizce küfürlerin dilimizdeki en yakın ve gerçekçi karşılıkları seçilerek hazırlanmıştır. Küfürlerin doğası gereği, küfürlerden hoşlanmayan okurlarımızı rahatsız edebilecek, cinsiyetçi ve agresif küfürler yer almaktadır. Lütfen bunun bilincinde olarak okumayı tercih ediniz.

Bu Reklamı Kapat

***

Bir Kelimeyi Kötü Yapan Şey Nedir?

"Pis" Kelimeler

Bir kelimeyi küfür olarak sınıflandırabilmemiz için gücendirme etkisi olması gerekir. Küfürler genellikle kültürel sınırları aşarak, tabulaşmış konulara girilmesiyle ortaya çıkar. Bu son derece mantıklıdır; çünkü bahsedilen konuyla ilgili kelimelerin, sınırlandırmalardan ötürü kullanılmaması gerekir. Ayrıca bunlar genellikle ölüm, hastalıklar, dışkı gibi kimsenin hoşuna gitmeyen evrensel tabulardan oluşur. Türkçede "sikmek", İngilizcede "fuck", İtalyancada "fanculo", Rusçada "блядь" gibi örneklerden de görebileceğimiz gibi, bu tabuların başında geleni sekstir.

Fakat bunların yanında, küfürler için tercih edilen temalar kültürler arasındaki farkları da yansıtabilir. Mesela Almanlar seks ve çıplaklık konusunda çok rahatlardır; bu yüzden de genelde küfür ederken bu konuları kullanmazlar. Çünkü söyledikleri kelimenin karşıdakini rahatsız etme ihtimali düşer. Dolayısıyla Almanlar "ficken" sözünden, Türklerin "sikmek" sözünden oldukları kadar rahatsız olmazlar. Almanların küfür tarzı daha gerçekçi ve çoğunlukla "Kacke!", "Mist!" ve dünyaca ünlü "Scheiße!" (Çok sık kullanıldığı için artık "Kahretsin!" gibi zararsız bir hal almıştır.) gibi kaka odaklı şeylerdir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bağlam

Küfür için tek kriter, konu değildir. Bağlamın da büyük bir rolü vardır. Seks bir tabu olabilir; fakat jinekolog ofisinde bunun çok da işe yarayacağı söylenemez. Seçtiğiniz kurbanı tıbbi terimlerle aşağılamaya çalıştığınızda kafası karışır ve "Az önce bana üreme organımın başı mı dedin?" gibi bir tepkiyle karşılaşabilirsiniz. Arkadaşlarınızın arasında gelişigüzel ve şakalaşarak küfür ediyor olabilirsiniz; fakat aynı kelimeleri bir iş görüşmesinde sarf ederseniz, son derece aşağılayıcı olacaktır.

Kutsallara Küfür

Asil ve kutsal şeylere edilen küfürler için ayrı bir kategori oluşturulabilir: kutsallara küfür. Mesela "tövbe" veya "cehennemin dibi" gibi kelimeler vaaz sırasında normal şeylerdir; fakat bunları sinirle bağırarak söylediğinizde, öfke ifadesi olabilir. Kızgın bir Quebec'li bir anda, "Criss de calice de tabarnak d’osti de sacrament!" diye sövebilir. "Mesih, kutsal ayin ordusunun tapınak kadehi!" olarak Türkçeye çevrilen bu cümle, bizim için çok bir şey ifade etmese de Kanada Fransızcasında dolu dolu küfür içerir.

#&@%!'ın Gücü

Tıpkı antibiyotikler gibi küfürler de çok kullanıldıkça gücünü yitirebilir. Kablo TV, Amerikan oturma odalarında Tony Soprano ve Al Swearengen'in bir araya getirebileceği kadar çok "lanet olası", "bok", "saksocu" ve "anasını siktiğim" kelimelerine yer verir. Peki bu kelimeler sizi sinirlendiriyor mu, yoksa çok mu fazla televizyon izliyorsunuz?

Televizyonda bu kadar küfür olması Amerikalıların konuşma şeklini mi yansıtıyor, yoksa televizyonda çok küfür olduğu için mi Amerikalılar bu şekilde konuşuyor, bunu söylemek zor. Ne olursa olsun, Amerikalılar bu kelimelere karşı aşılanmış gibiler, hatta belki de tamamen bağışıklık oluşturmuşlar. Tabular değiştiği için bunlarla birlikte küfürlerin de değişmesi gerekiyor.

Bu durumun tersini Türkçede görmek mümkün: Ülkemizdeki sanat eserlerinde küfürlü konuşmadan özenle kaçınılması, sokakta tanıklık edilenle taban tabana zıtlık içerisindedir. Yurtdışından getirilen filmlerin altyazılarında da, filmde söylenilen küfrün tam karşılığı verilmez; fazlasıyla yumuşatılır. Buna bağlı olarak, film sektörü ile halk arasında dilsel bir kopukluk yaratıldığı söylenebilir.

Bu Reklamı Kapat

"Kahretsin" lafının eskisi kadar yakıcı olmadığı gibi, bazı tabular zamanla kaybolurken toplumsal değişimler yenilerini getirir. ABD'deki insan hakları hareketinden önce kişinin ırkını, inancını, cinsel yönelimini tanımlayan aşağılayıcı sıfatlar, ön yargılı olduğu düşünülmeden herkes tarafından kullanılıyordu. Günümüzde bu kelimeler kesinlikle tabu olarak kabul edilir; fakat bazı olumsuz sıfatlar dilden çıkarılamıyor.

Kullanan kişiye göre anlamı 180º değişen kelimelerden biri, siyahi insanlar için kullanılan "N ile başlayan" kelimedir: "nigger". Nigger sözcüğü, İngilizcede 150 yılı aşkın bir süredir ofansif bir sözcük olarak görülmektedir; ancak özellikle de son birkaç on yıl içerisinde kullanımından tamamen uzaklaşılmış, hatta "n ile başlayan kelime" olarak anılacak kadar tabulaştırılmıştır. Sözcük, siyah derili insanları aşağılamak, onların kölelik statüsüne işaret etmek ve faşist ırkçılığı olumlayan bir doğaya sahiptir. Günümüzde bir beyazın bir siyahi için bu sözcüğü kullanılması, dil yoluyla yaşanabilecek en güçlü gerilimleri tetikleyebilecek örneklerden birisidir; buna karşılık, ilginç bir şekilde, siyahiler arasında sözcüğün kullanımı normal karşılanmaktadır. Ancak siyahiler arasında da sözcüğün kullanımı giderek azalmaktadır.

"Top”, hatta "inek" kelimeleri, "daha az saldırgan" algılanan örneklerdendir. Ancak bunlar da ileride, son derece ofansif hale gelecek biçimde, kültürel bir evrime maruz kalabilir.

Neden Küfür Ederiz?

Mark Twain küfür için, "Bazı durumlarda küfür, inkâr etse de son derece inançlı birini bile rahatlatabilir." diyor.

Bu Reklamı Kapat

1) Arınma

Küfretmek çoğu zaman duygusal bir tepkidir. Hayal kırıklığına uğradığımızda, şaşırdığımızda veya sinirlendiğimizde küfür bize duygusal olarak rahatlama imkânı sağlar. Deneylerin gösterdiğine göre küfretmek ayrıca vücudun acı toleransını da artırır. Birleşik Krallık’taki Keele Üniversitesi araştırmacıları bunu test etmek için bir deney düzenledi.[1] Bu deneye katılan gönüllülerden ellerini bir miktar buzlu suya sokmalarını ve dayanabildikleri kadar ellerini suyun içinde tutmalarını istediler.

Katılımcıların küfür ettikleri ve etmedikleri seferler karşılaştırıldığında, küfür ettikleri denemelerde ellerini suda ortalama 40 saniye daha uzun süre tutabildiklerini gördük. Buna ek olarak katılımcılar, küfür ettiklerinde daha az acı hissettiklerini söylediler.

2) Aşağılama, Taciz ve Dışlama

İnsanların başkalarını aşağılamak için tek yolları küfür değildir. Söz gelişi, "Çirkin bir insansın." da aynı görevi görebilir; fakat küfürler bu çitayı biraz daha yükseltir. Ayrıca öfke yoğunluğunu da artırırlar. Mesela sevmediğiniz komşunuza "sütü bozuk şerefsiz" yerine, daha kısa olarak "sikik" derseniz, sizin için daha rahatlatıcı olacaktır.

Lütfen unutmayın, eğer sizi duyamayacak insanlara (TV'deki atletlere, trafikteki taşıtlara vs.) küfür ediyorsanız, bir önceki kategoriye aitsinizdir.

3) Grup Dayanışması

Arkadaşlar arasında küfretmenin önemli bir sosyal işlevi vardır. Aynı sözcükleri kullanmak ve sosyal tabulara karşı durmak, insanların bağlarını güçlendirir. Arkadaşların birbirlerini aşağılama ritüelleri aslında taciz edici değil, aynı gruba ait olduklarının bir işaretidir. Bu bağlamda "sik kafalı" , "bok suratlı" , "kaltak" , "göt" gibi kelimeler, sevgi göstergesi olabilir. İnsanlar aynı cinsiyette ve akran gruplarında, rahat bir atmosfer olduğunda daha rahat küfretme eğilimindedir. İnsanlar en az küfrü genellikle işler gerçekten gerilmeye başladığında ederler.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Sylvie and Bruno (Lewis Caroll)

Sylvie and Bruno, first published in 1889, and its second volume Sylvie and Bruno Concluded published in 1893, form the last novel by Lewis Carroll published during his lifetime. The novel has two main plots: one set in the real world at the time the book was published (the Victorian era), the other in the fantasy world of Fairyland. While the latter plot is a fairy tale with many nonsense elements and poems, similar to Carroll’s Alice books, the story set in Victorian Britain is a social novel, with its characters discussing various concepts and aspects of religion, society, philosophy and morality.

Warning: Unlike most of the books in our store, this book is in English.
Uyarı: Agora Bilim Pazarı’ndaki diğer birçok kitabın aksine, bu kitap İngilizcedir.

Devamını Göster
₺68.00
Sylvie and Bruno (Lewis Caroll)

4) Tarz ve Vurgu

Bir stand-up sanatçısından da duyabileceğiniz gibi, küfürler güçlü araçlardır. İyi yerleştirilmiş küfür, bakır olan komediyi altına dönüştüren bir bileşen olabilir. Küfürle verildiğinden daha iyi verilemeyen vurguyu, küfür yerine eski, basit tabirlerle vermeye çalışan kişiler genellikle ürkek ve çekingen ruhlara sahiptir. Küfür, aksi takdirde sıradan gelebilecek cümlelere önem ve aciliyet katar.

Küfür Neden İlgimizi Çeker?

Beyninize göre küfürler, kelime bile sayılamaz. Çoğu zaman yoğunlaşmış duygu yumaklarıdır. Hatta beynimizde, sıradan kelimelerden farklı bir yerde bulunurlar! Resmî dil, Broca ve Wernicke alanında bulunurken; küfürler, duyguları ve dürtüleri kontrol eden karmaşık sinirsel ağ olan limbik sistemde işlenir. Bu yüzden şiddetli afazi geçiren biri, tüm konuşma yeteneğini kaybetmiş olsa da "hmm" , "evet", "hayır" , "kahretsin" , "sıçtık" gibi kelimeleri kullanmaya devam edebilir.[2] Hatta bu kelimeleri uygun bağlamda kullanmaya da devam edebilir; fakat araştırmacılar bir sayfadan okumasını istediği zaman bunu yapamaz.

Benzer şekilde, Tourette Sendromu da çoğunlukla küfür içerikli tiklerle ilişkilendirilir; halbuki Tourette sendromluların sadece %10-14 civarında kontrolsüz küfür etme davranışı görülür (buna coprolalia denir) ve sendromun tanı kriterleri arasında kontrolsüz küfür etme bulunmaz. Nörologlar, Tourette Sendromu'nda görülen bu küfür etme eğilimi artışının (ama herkeste görülmemesinin), spesifik Tourette Sendromu vakalarında beynin öfke ve siniri kontrol eden amigdala bölgesinin hasar almasından kaynaklandığını düşünmektedir. Sözel bir öfke dışavurumu olan küfür, amigdalanın hasar alması sonucu kontrolsüz bir şekilde çıkıyor olabilir.

Aslında bu nörolojik görüş, tarihte küfrü her ortadan kaldırma girişiminin neden başarısız olduğunu açıklıyor. Duygularla bağlantılı olan kelimeleri engellemek, duyguların kendisini engellemek kadar imkansızdır. İnsan doğasını bilenler, bu lanet şeyin asla yok olmayacağını anlayacaktır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 28
  • Güldürdü 14
  • Merak Uyandırıcı! 11
  • Bilim Budur! 7
  • İnanılmaz 6
  • Grrr... *@$# 4
  • Muhteşem! 3
  • Korkutucu! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Babbel Magazine | Arşiv Bağlantısı
  • ^ R. Stephens, et al. Swearing As A Response To Pain. (9 Ağustos 2009). Alındığı Tarih: 3 Aralık 2020. Alındığı Yer: pubmed | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. V. L. Sidtis. Expletives: Neurolinguistic And Neurobehavioral Perspectives On Swearing. (1 Aralık 1999). Alındığı Tarih: 3 Aralık 2020. Alındığı Yer: ResearchGate | Arşiv Bağlantısı
  • N. Wolchover. Why Does Tourette's Make People Curse Uncontrollably?. (12 Temmuz 2011). Alındığı Tarih: 6 Aralık 2020. Alındığı Yer: NBC News | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/08/2022 23:10:46 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9656

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Besin Değeri
Sayı
Bilim Felsefesi
Savaş
Karadelik
Biyoçeşitlilik
Diş
Yakınsak Evrim
Skeptisizm
Burun
Protein
Canlı
Şempanze
Davranış
Uzay Aracı
Yapay Seçilim
Sperm
Değişim
Charles Darwin
Elektrik
Covid-19
Görme
Sağlık Örgütü
Fare
Olasılık
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.