Krom

Krom Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Krom
Yüksek saflıkta krom kristalleri.
Wikimedia Commons
Damla Şahin Editör Damla Şahin
2 dakika
2,133 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 25. yazısıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Krom
  • İngilizce İsim Chromium
  • Sembol Cr
  • Atom Numarası 24
  • Grup 6
  • Periyot 4
  • Oda Sıcaklığında Faz Katı
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1 3d5
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu [Ar] 3d5 4s1
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 51.99616 Da (0.00060000 Da)
  • Blok d
  • Kategori Geçiş metali
  • Görünüm Gümüşümsü metalik
  • Atomik Yarıçap 140 pm
  • Kaynama Sıcaklığı 2944 K
  • Erime Sıcaklığı 2180 K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 7.19 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda 1.02×10−4 kg/kg
  • Şehir Toprağında 0.0800 kg/kg
  • Meteoritlerde 0.3 %
  • Deniz Suyunda 3×10−10 kg/L
  • İnsan Vücudunda 0.000014 %
  • Güneş'te 1.3×10−2 silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde 1.3×10−2 silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü 115 GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü 160 GPa
  • Poisson Oranı 0.21
  • Young Modülü 279 GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke Fransa
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı N. Vauquelin, 1794
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı N. Vauquelin, 1797
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Krom elementi sembolü "Cr" olup periyodik cetvelin 4'üncü periyodunun 6B grubunda bulunan bir geçiş elementidir. Oda sıcaklığında katı fazda bulunmaktadır. Atom numarası 24 olup atom ağırlığı ise 51.9961'dir. Krom, geçiş metallerinin çoğuna kıyasla nispeten düşük olan 1907°C'lik (3465 °F) bir erime noktasına sahiptir. Bununla birlikte kaynama noktası 2671°C (4840°F) olduğundan, en düşük üçüncü kaynama noktasına sahip olan geçiş metali olarak bilinir.[1]

Krom; parlak, kırılgan, ve sert bir metaldir. Rengi gümüş gridir ve çok cilalanabilir. Havada kararmaz, ısıtıldığında canlanır ve yeşil krom oksidi oluşturur. Krom, oksijen varlığında kararsızdır; hemen oksijeni geçirmeyen ve altındaki metali koruyan ince bir oksit tabakası oluşturur. Krom bileşiklerinin tümü canlı renklidir ve pigment olarak kullanılır. Bu parlak renkler; yeşil, sarı, kırmızı ve turuncudur.[2]

Yüksek sıcaklıklarda krom, doğrudan halojenlerle veya kükürt, silikon, bor, nitrojen, karbon veya oksijen ile birleşir. Kromun en yaygın oksidasyon durumları +6, +3 ve +2'dir. Bununla birlikte, +5, +4 ve +1 durumlarının birkaç kararlı bileşiği bilinmektedir.[3]

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Krom, Dünya'nın kabuğunda bulunan en yaygın 21. elementtir, ancak serbest metal formunda bulunmaz. Krom, kromit (FeCr2O4) cevheri olarak çıkarılır. Krom cevherleri bugün Güney Afrika, Zimbabve, Finlandiya, Hindistan, Kazakistan ve Filipinler'de çıkarılmaktadır. Toplam 14 milyon ton kromit cevheri çıkarılmaktadır. Rezervlerin 1 milyar ton civarında olduğu ve Grönland, Kanada ve ABD'de kullanılmayan birikimler olduğu tahmin edilmektedir.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Elektrokaplama adı verilen bir teknik kullanarak, ince bir krom tabakası, otomobil parçaları ve ev aletleri dahil olmak üzere metal ve plastik nesneleri kaplayarak parlak ve çekici bir yüzey elde edebilir. Örneğin, otomotiv tasarımcıları arabalarını süslemek için krom jantlar ve tekerlekler kullanır. Mutfak çatal bıçak takımlarında, paslanmaz çelik tava ve tava gibi tencere ve gereçlerde kullanılır. Tekstil endüstrisi, boyaların kumaşa yapışmasına yardımcı olmak için krom iyonları kullanır. Bira mayası, buğday tohumu ve böbrek gibi besinler krom açısından zengindir.

Tarihi

Krom, 1798'de Paris'te Fransız kimyager Nicholas Louis Vauquelin tarafından keşfedildi. 1766'da bir Sibirya altın madeninde keşfedilen ve Sibirya kırmızı kurşunu olarak anılan parlak kırmızı bir mineral ilgisini çekti. Bu mineral günümüzde krokoid olarak bilinir ve bir kurşun kromat şeklidir. Vauquelin bunu analiz etti ve bir kurşun minerali olduğunu doğruladı.

Etimolojisi

Krom, diğer elementlerle birleştiğinde canlı renkler oluşturur ve boya olarak kullanılır. Bu da adını Yunanca "renk" anlamına gelen chroma kelimesinden almıştır .

Önlem ve Güven

Kişiler nefes alıp verirken, yemek yerken veya içecek içerken krom veya krom bileşikleri ile cilt teması yoluyla kroma maruz kalabilir. Kroma maruz kalma ile ilişkili sağlık tehlikeleri, oksidasyon durumuna bağlıdır.

Altı değerlikli krom formu toksiktir. Altı değerlikli formun cilt üzerindeki yan etkileri arasında ülserler, dermatit ve alerjik cilt reaksiyonları olabilir. Krom (VI), esas olarak çelik ve tekstil endüstrisinde çalışan kişiler için insan sağlığı için bir tehlikedir. Tütün içenlerin de kroma maruz kalma şansı daha yüksektir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Öte yandan krom (III) insanlar için temel bir besindir ve eksikliği kalp rahatsızlıklarına, metabolizmaların bozulmasına ve diyabete neden olabilir. Ancak çok fazla krom (III) alımı, örneğin deri döküntüleri gibi sağlık etkilerine de neden olabilir.

Kromun Hayvanlar Üzerindeki Etkisi

Kromun balıkların vücutlarında biriktiği bilinmemekle birlikte, yüzey sularında metal ürünlerin atılması nedeniyle yüksek krom konsantrasyonları, bertaraf noktasına yakın yüzen balıkların solungaçlarına zarar verebilir. Hayvanlarda krom solunum problemlerine, hastalıkla daha düşük mücadele kabiliyetine, doğum kusurlarına, kısırlığa ve tümör oluşumuna neden olabilir.

İlginç Bilgiler ve Diğer

Krom bileşiklerine maruz kalındığında dişlerde aşınma ve renk değişikliği meydana gelebilir.[4]

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ Wikipedia. Chemical Element With Symbol Cr And Atomic Number 24. (17 Mayıs 2001). Alındığı Tarih: 04 Ocak 2021. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • ^ C. Stoll. Facts About Chromium. (15 Kasım 2017). Alındığı Tarih: 04 Ocak 2021. Alındığı Yer: Live Science | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Encyclopedia Britannica. Chromium Chemical Element. Alındığı Tarih: 04 Ocak 2021. Alındığı Yer: Encyclopedia Britannica | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. Yu. Chromium (Cr) Toxicity: Key Concepts | Atsdr - Environmental Medicine & Environmental Health Education - Csem. Alındığı Tarih: 04 Ocak 2021. Alındığı Yer: CDC | Arşiv Bağlantısı
  • Lenn Tech. Chromium (Cr) - Chemical Properties, Health And Environmental Effects. Alındığı Tarih: 04 Ocak 2021. Alındığı Yer: Lenn Tech | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 25. yazısıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/12/2021 02:19:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9849

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Bağışıklık
Biyografi
Nöron Hücresi
İnsanlar
Dalga
Evrim Kuramı
Hayvan Davranışları
Eğilim
Kadın Sağlığı
Uzaylı
İnternet
Kertenkele
Adaptasyon
Obstetrik
Stres
Vücut
Bilgi
Çeviri
Canlı Cansız
Savunma
Uçak
Gözlem
Hastalık Kontrolü
Mistik
Ölüm
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et