Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Paladyum

Paladyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Paladyum All about palladium
Paladyum
3 dakika
8,966
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 46. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Özellikler

Palladyum (Pd), periyodik tabloda 10. grup ve 5. periyodda yer alan kimyasal bir elementtir. D bloğu elementlerinden olan paladyum periyodik cetvelin platin metallerinin arasında en az yoğun ve en düşük erime noktasına sahiptir. Özellikle alaşımlarda katalizör olarak kullanılır. Oldukça değerli bir gri-beyaz metal olan paladyum, son derece sünektir ve kolayca işlenir.

Paladyum, normal sıcaklıklarda atmosfer tarafından kararmaz. Böylece, metal ve alaşımları mücevheratta ve elektrik kontaklarında platin yerine geçebilir. Altınla alaşım yapan paladyum altına beyaz renk verir. Paladyumun başlıca kullanımı (genellikle rodyum ile birleşim halinde) otomobil katalitik konvertörlerindedir. Paladyum egzozdaki kirletici hidrokarbonları, karbon monoksit ve nitrojen oksidini suya, karbondioksite ve nitrojene dönüştürmek için bir katalizör görevi görür.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Paladyum, Avustralya, Brezilya, Rusya, Etiyopya ve Kuzey ve Güney Amerika'da platin ve diğer platin grubu metallerle ilişkili serbest metal olarak ve ayrıca Kanada ve Güney'de nikel ve bakır yataklarında bulunur. Nadir olsa da paladyum, Kolombiya'da , Brezilya'da , Ural Dağları'nda ve Güney Afrika'da platin ve iridyum ile alaşım halinde bulunur. Paladyum, en bol platin metallerinden biridir ve yer kabuğunda milyonda 0,015 parça bollukta bulunur. Paladyum ayrıca bir dizi altın, gümüş, bakır ve nikel cevheri ile de ilişkilidir. Genellikle ticari olarak bakır ve nikel cevherlerinin rafine edilmesinde yan ürün olarak üretilir. Rusya, Güney Afrika, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri 21. yüzyılın başlarında dünyanın önde gelen paladyum üreticileriydi.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Çoğu paladyum, arabalar için katalitik konvertörlerde kullanılır. Ayrıca takılarda ve diş dolgu maddesi olarak da kullanılmaktadır. Elektronik endüstrisinde dizüstü bilgisayarlarda ve cep telefonlarında bulunan seramik kondansatörlerde kullanılır. Bunlar, seramik katmanları arasına sıkıştırılmış paladyum katmanlarından oluşur. İnce bölünmüş paladyum iyi bir katalizördür ve hidrojenasyon ve dehidrojenasyon reaksiyonları için kullanılır. Hidrojen, ısıtılmış paladyumdan kolayca yayılır ve bu, gazı ayırmak ve saflaştırmak için bir yol sağlar.

Tüm Reklamları Kapat

Tarihi

Brezilya'daki madenciler 1700'lerin başlarında, paladyum ve altının doğal bir alaşımı olan ouro podre adını verdikleri bir metalin, "değersiz altın" olduğunu düşünmekteydiler. Bununla birlikte, paladyumun ilk keşfediliş şekli bu değildir. 1803'te William Wollaston tarafından platinden ayrılarak bulunmuştur. Normal platini aqua regia'da (nitrik asit + hidroklorik asit) çözdüğünde hepsinin çözelti halini buldu ve daha sonra paladyum çıkardığının bir kanıtı olarak sundu. Keşfini açıklamadı, ancak yeni metali "yeni gümüş" olarak satışa sundu. Richard Chenevix bir miktar satın aldı, araştırdı. Bir civa ve platin alaşımı olduğunu ilan etti. Şubat 1805'te Wollaston, keşfini yaptı ve metal ve özellikleri hakkında tam ve ikna edici bir açıklama yaptı.

Etimolojisi

İngiliz kimyager William Hyde Wollaston tarafından 1803'te keşfedilen nadir ve parlak gümüşi beyaz bir metaldir. Adını, Pallas'ı öldürdüğünde elde ettiği, Yunan tanrıçası Athena'nın sıfatından alan asteroid Pallas'tan aldı.

Önlem ve Güven

Paladyumun Sağlığa Etkileri

Paladyum düşük toksisiteye sahip olarak kabul edilir, yutulduğunda vücut tarafından emilir. Cilt, göz veya solunum yolu ile temas halinde tahrişe ve ciltte hassasiyete neden olabilir. Sıvı ciltte ve gözlerde yanıklara neden olabilir. Temas halinde gözleri veya cildi bol su ile yıkayınız.

Paladyum bileşiklerine çoğu insan tarafından nispeten nadiren rastlanır. Paladyum klorür toksiktir, yutulduğunda, solunduğunda veya cilt tarafından emildiğinde zararlıdır. Laboratuvar hayvanlarında kemik iliği, karaciğer ve böbrek hasarına neden olur. Bununla birlikte, paladyum klorür eskiden günde 0.065 g oranında tüberküloz tedavisinde kullanılmaktaydı.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Paladyumun Çevresel Etkileri

Uygun çevre izinleri olmadan malzemenin çevreye salınmasına izin verilmemektedir. Bazı topraklarda düşük seviyelerde bulunur ve ağaçların yapraklarının 0,4 ppm içerdiği bulunmuştur. Su sümbülü gibi bazı bitkiler, düşük seviyelerde paladyum tuzları tarafından öldürülür, ancak testler büyümelerinin 3 ppm'nin üzerindeki seviyelerde etkilendiğini gösterse de çoğu bitki bunu tolere eder.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 46. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
8
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/09/2023 04:25:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9866

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Saldırı
Cinsellik
Sanat
Sivrisinek
Moleküler Biyoloji
Yıldızlar
Canlılık Cansızlık
Burun
Psikoloji
Hızlı
Kimyasal Evrim
Vejetaryen
Çevre
Asit
Köpekler
Yaşlanma
İntihar
Yaşamın Başlangıcı
Astronomi
Oyun Teorisi
Pandemi
Gezegen
Kuyrukluyıldız
Hafıza
Nörobiyoloji
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Dünyada Yaşam Var mı?
Dünyada Yaşam Var mı?
Google, Hastalığınızla İlgili Size Ne Yalanlar Söylüyor?
Google, Hastalığınızla İlgili Size Ne Yalanlar Söylüyor?
Kötü Olduğunu Bildiğiniz Şeyleri Yapmaya Neden Devam Ediyorsunuz?
Kötü Olduğunu Bildiğiniz Şeyleri Yapmaya Neden Devam Ediyorsunuz?
Einstein'ın Beyni, Ölümünden 7 Saat Sonra Neden Çalındı?
Einstein'ın Beyni, Ölümünden 7 Saat Sonra Neden Çalındı?
Kuyruklu Yıldız Laneti: Hale-Bopp, 200 Milyon Kilometre Uzaktan 39 Kişiyi Nasıl Öldürdü?
Kuyruklu Yıldız Laneti: Hale-Bopp, 200 Milyon Kilometre Uzaktan 39 Kişiyi Nasıl Öldürdü?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Aslan, et al. Paladyum. (3 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 24 Eylül 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9866
Aslan, S., Bakırcı, Ç. M. (2021, February 03). Paladyum. Evrim Ağacı. Retrieved September 24, 2023. from https://evrimagaci.org/s/9866
S. Aslan, et al. “Paladyum.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 03 Feb. 2021, https://evrimagaci.org/s/9866.
Aslan, Sevcan. Bakırcı, Çağrı Mert. “Paladyum.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 03, 2021. https://evrimagaci.org/s/9866.
Geri Bildirim Gönder
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close