Hafniyum

Hafniyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Hafniyum
Hafniyum
Wikipedia
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
40 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 73. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

Hafniyum
  • İngilizce İsim Hafnium
  • Sembol Hf
  • Atom Numarası 72
  • Grup 4
  • Periyot 6
  • Oda Sıcaklığında Faz Katı
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f14 5d2
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu [Xe] 4f14 5d2 6s2
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 178.492 Da (0.02000000 Da)
  • Blok d
  • Kategori Geçiş metali
  • Görünüm Metal grisi
  • Atomik Yarıçap 155 pm
  • Kaynama Sıcaklığı 4876 K
  • Erime Sıcaklığı 2506 K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 13.31 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda 3.0×10−6 kg/kg
  • Şehir Toprağında 0.0000 kg/kg
  • Meteoritlerde 0.000017 %
  • Deniz Suyunda 7×10−12 kg/L
  • İnsan Vücudunda %
  • Güneş'te 2.1×10−7 silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde 1.5×10−7 silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü 30 GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü 110 GPa
  • Poisson Oranı 0.37
  • Young Modülü 78 GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke Danimarka
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı C. A. von Welsbach ve G. Urbain, 1922
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı D. Coster ve G. von Hevesy, 1922
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Özellikler

Hafniyum, "Hf" sembolü ile gösterilen ve atom numarası 72 olan kimyasal bir elementtir. Parlak, gümüşi gri renge sahip olan hafniyum, kimyasal olarak zirkonyuma benzer ve birçok zirkonyum mineralinde bulunur. Hafniyum periyodik tablonun 4. grubunda bulunur. Hafniyum, yer kabuğunda milyonda üç parça kadar dağılır ve zirkonyuma kıyasla zirkonyum minerallerinde yüzde birkaç oranında bulunur.

Fiziksel Özellikler

Hafniyum, çok sünek olan parlak, gümüşi gri bir metaldir. Erime noktası yaklaşık 2.150°C (3,900°F) ve kaynama noktası yaklaşık 5,400°C (9,700°F) şeklinde ölçülmüştür. Yoğunluğu santimetre küp başına 13.1 gramdır.

Hafniyumun en ilgi çekici fiziksel özelliği, nötronlara nasıl tepki verdiğidir. Bir nötron, bir atomun çekirdeğinde bulunan çok küçük bir parçacıktır. Nötronlar, nükleer fisyon reaksiyonlarının meydana gelmesi için kullanılır. Bir nötron, uranyum atomu gibi büyük bir atoma çarptığında nükleer fisyon reaksiyonları gerçekleşir. Nötron, atomun parçalanmasını sağlar. Bu süreçte büyük miktarda enerji açığa çıkar. Bu enerji elektriğe dönüştürülebilir.

Nükleer fisyondan elektrik elde etmek için fisyon reaksiyonu dikkatlice kontrol edilmelidir. Bunun için nötron sayısı da yakından kontrol edilmelidir. Hafniyum, nötronları emme gücüne sahiptir. Bu sebeple fisyon reaksiyonunun ne kadar hızlı gerçekleştiğini kontrol eden çubuklarda kullanılır.

Bu özellik, hafniyumun zirkonyumdan farklı olduğu birkaç özellikten biridir. Hafniyum nötronları absorbe etmede çok iyi iken zirkonyum, nötronları neredeyse hiç absorbe etmez. Nötronlar onun içinden geçer. Nükleer santrallerde hem hafniyum hem de zirkonyum kullanılmaktadır.

Kimyasal Özellikler

Zirkonyum gibi, hafniyum da çok reaktif değildir. Havadaki oksijen ile kolayca birleşmez, su veya soğuk asitlerle reaksiyona girmez. Bununla birlikte, sıcak asitlerle daha aktif olabilir.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Hafniyum, yer kabuğunda orta derecede yaygın bulunan bir elementtir. Bolluğunun milyonda yaklaşık 5 parça olduğu tahmin edilmektedir. Bu da onu brom, uranyum veya kalay kadar bol yapar. Hafniyum, nükleer santrallerde kullanılmaktadır. Hafniyum, her zaman yeryüzünde zirkonyum cevherleri ile birlikte bulunur. Bu cevherlerin en yaygın olanları zirkon ve baddeleyittir.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Hafniyum, iyi bir nötron emicidir ve nükleer santrallerde kontrol çubukları yapmak için kullanılır. Aynı zamanda çok yüksek bir erime noktasına sahiptir ve bu nedenle plazma kaynak torçlarında kullanılır. Hafniyum, demir, titanyum ve niyobyum dahil olmak üzere çeşitli metallerle alaşımlanmıştır. Hafniyum oksit, mikroçiplerde elektrik yalıtkanı olarak kullanılırken, hafniyum katalizörleri polimerizasyon reaksiyonlarında kullanılmıştır.

Tarihi

1923'te Kopenhag Üniversitesi'nde George Charles de Hevesy ve Dirk Coster tarafından hafniyum keşfedildi. Bir Norveç zirkonu olan zirkonyum mineralinde bulundu, ancak onu zirkonyumdan ayırmanın çok zor olduğunu ve o güne kadar hafniyumun neden keşfedilmediğini açıkladı. Diğer zirkonyum mineralleri de Hevesy tarafından incelendi ve bazılarının %5 kadar hafniyum içerdiği buldu. Bu bulgu zirkonyumun atom ağırlığının yanlış olduğunu ve bunun belirlenebilmesi için hafniyum içermeyen materyalin üretilmesi gerektiği anlamına geliyordu. Hafniyumun ilk saf örneği 1925'te hafniyum tetra-iyodürün sıcak bir tungsten tel üzerinde ayrıştırılmasıyla yapıldı.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Etimolojisi

Hafniyum adı, Kopenhag'ın Latince adı olan "Hafnia"dan türetilmiştir.

Önlem ve Güven

Hafniyumun Sağlık Üzerindeki Etkileri

Hafniyum metali normalde sağlık sorunlarına neden olmaz, ancak tüm hafniyum bileşikleri toksik olarak kabul edilmelidir. Metal tozu yangın ve patlama tehlikesi oluşturur. Hafniyum ve bileşenlerine aşırı maruz kalma, gözlerde, deride ve mukozada hafif tahrişe neden olabilir.

Hafniyum metalinin bilinen bir toksisitesi yoktur. Metal suda, tuzlu solüsyonlarda veya vücut kimyasallarında tamamen çözünmez. Hafniyuma maruz kalma, soluma, yutma ve göz veya cilt teması yoluyla meydana gelebilir. İnsanlarda hafniyuma kronik maruz kalma belirtisi ve semptomları bildirilmemiştir.

Reklamı Kapat

Hafniyumun Çevresel Etkileri

Hafniyum bitkiler için herhangi bir tehdit oluşturmaz. Bitkiler, büyüdükleri topraktan az miktarda hafniyum alırlar.

Hayvanlar Üzerindeki Etkileri: Hafniyum metalinin toksisitesi veya tozuyla ilgili veriler yetersizdir. Hayvan çalışmaları, hafniyum bileşiklerinin göz, cilt ve mukoza zarı tahrişine ve karaciğer hasarına neden olduğunu göstermektedir. Herhangi bir olumsuz çevresel etki bildirilmemiştir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/04/2021 05:16:35 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10079

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Öğrenme
Fosil
Sperm
İklim Değişikliği
Bilgisayar
Diş Sorunları
Abiyogenez
Büyük Patlama
Toprak
Nobel Ödülü
Tekillik
İletişim
Nörobiyoloji
Beslenme
Çocuklar İçin Bilim
Eşeyli Üreme
Obstetrik
Güve
Görüş
Enzim
İmmünoloji
Vücut
Modern
Biyocoğrafya
Diş Hekimi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku