Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Koronavirüs: Pangolinlerin İntikamı Olabilir mi?

Antik Çin Tıbbi Metinleri, İnsanları Pangolin Eti Tüketimine Karşı Uyarıyordu; Ancak Modern Çinliler Pangolinlerin Şifa Olduğuna İnanıyor!

Koronavirüs: Pangolinlerin İntikamı Olabilir mi?
5 dakika
26,107
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 4 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Çin başbakanı Xi Jinping, geçtiğimiz ay en üst düzey yetkililere öfkeyle patladı:

Artık ilgisiz kalamayız!

Sözünü ettiği şey, vahşi hayvan tüketiminin toplum sağlığına verdiği zararlardı. 24 Şubat 2020'de Halkların Ulusal Kongresi, "Vahşi Hayvanların Yasadışı Ticaretini Kapsamlı Olarak Engelleme, Vahşi Hayvan Tüketimine Yönelik Kötü Alışkınlıkları Eleme ve İnsanların Sağlığı" başlıklı bir karar yayınladı. Bu karar ve öncesinde gelen vahşiyaşam pazarlarının yasaklanması kararı, doğrudan yeni koronavirüse karşı alınan önlemlerdi. Bu virüsün yarasalardan köken aldığı ve sonrasında Çin'in merkezindeki Wuhan'daki bir ıslak pazardaki vahşi bir hayvandan insanlara bulaştığı düşünülüyor.

Tüm Reklamları Kapat

Genetik analizler, bu virüsün ana kaynağını henüz kesin olarak tespit edebilmiş değil; ancak ana şüpheliler arasında pangolinler de var. Pangolinler, uzun burunlu karıncalarla beslenen hayvanlar. Batıda neredeyse hiç bilinmese de, etleri doğuda yaygın bir lezzet olarak görülüyor ve aynı zamanda tıbbi değeri olduğuna da inanılıyor.

Eğer koronavirüsün kaynağı oldukları ortaya çıkacak olursa, nihayet pangolinler koruma altına alınabilirler. Ya da gerçekten öyle mi?

Tüm Reklamları Kapat

Çin, 30 küsür yıldır kağıt üzerinde hayvan ticaretini yasaklamakta; ancak bu yasakların hiçbiri pangolinleri "dünyada en çok kaçakçılığı yapılan memeli hayvan" unvanından kurtaramadı.

Çin'in ilk vahşiyaşam koruma yasağı 1980'lerin sonunda ilan edildi. Bu tarihlerde aynı zamanda 330 hayvan koruma altına alındı. Örneğin pangolinlerin yasadışı olarak avlanması, kaçakçılığının yapılması veya alınıp satılması uzun dönem hapis cezalarıyla cezalandırılmaktaydı.

2000 yılında Çin; biyolojik, bilimsel veya sosyal değeri olduğunu ilan ettiği 1700'den fazla türe yönelik detaylı regülasyonlar ilan etti. Bir su birikintisinde kurbağa avlamak veya geko kertenkelelerini yakalamak suç sayılır hale geldi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

2007 yılında, özel olarak sertifikalandırılmış hastanelerin ve kliniklerin haricinde pangolinlerin satışı yasaklandı. 2018 yılında Wuhan'ın da içinde bulunduğu Hubei bölgesi 300 civarında vahşiyaşam koruma bölgesi oluşturdu.

Ancak bunların hiçbiri pangolinlere yardımcı olmadı. Ocak 2019'da, toplamda 14.000 pangolinden elde edildiği hesaplanan 9 ton pangolin pulu, tek bir nakliyat aracı içinde Hong Kong'a ulaşmaya çalışırken yakalandı. Bir sonraki ay, Malezya'da 33 ton pangolin eti yakalandı. Nisan 2019'da ise Singapur'da 14 ton pangolin pulu ele geçirildi.

2016 yılında vahşiyaşam koruma grubu WildAid tarafından yayınlanan bir rapora göre son 10 yılda 1 milyondan fazla pangolin avlandı. Bu, bazı araştırmalara göre, tüm vahşiyaşam ticaretinin tek başına %20'sine denk geliyor!

Küresel bir vahşiyaşam ticareti takip ağı olan TRAFFIC örgütüne göre 2007-2016 yılları arasında 90.000 pangolin Çin'e kaçırıldı. 2017 yılında, Çin'in de imzacı olduğu Tehlike Altındaki Vahşi Fauna ve Floranın Uluslararası Ticareti Konvansiyonu tarafından 8 pangolin türünün uluslararası ticareti yasaklandı. Ancak Çin Biyoçeşitlilik Koruma ve Yeşil Gelişim Grubu verilerine göre, 2019'da Çin'de pangolinler pratik olarak soyu tükenmiş hayvan statüsüne geriledi.

Son 20 yılda Malay pangolinlerinin popülasyonu %80 oranında azaldı. Filipin ve Hint pangolinlerinin soyu %50 oranında azaldı.

Tüm Reklamları Kapat

Çin'in getirmeye çalıştığı engellerin bir sorunu, "vahşiyaşam" ile neyin kastedildiğinin net olmaması. Dolayısıyla yasaların uygulanması da gevşek bir şekilde sürdürüldü. Zaten Çin'deki tıbbi dükkanlar ve internet satıcıları gibi lisanslı satıcılar için özel izinler de verilmişti. Gizli yasaklar içinde ayrıca yasal boşluklar da vardı. Bu sayede tıbbi veya araştırma amaçlıymış gibi göstererek vahşiyaşam ticareti yapmak mümkün oluyordu.

Dahası, pangolinlere yönelik yüksek bir talep vardı. Bu derecede yüksek talep, kaçakçıların ve satıcıların büyük ekonomik avantajlar elde etmesini sağlıyordu. Canlı pangolinlerin yarım kilo fiyatı 1990'larda 7 Amerikan Doları civarındayken, son birkaç yılda 300 Amerikan Dolarına kadar yükseldi.

Sıcak kapta pangolin eti leziz bir yemek olarak görülüyor. Yetkililerin üst düzey görevlileri etkilemek için pangolin kızartma sundukları biliniyor. Ağır ateşte pişirilmiş veya haşlanmış pangolin etine zencefil ve güzey Asya otları katarak pişirilen yemeklerle internette hava atmak moda. Pangolin eti, bir statü sembolü.

Özellikle de pullarının sağlığa faydalı olduğuna inanılıyor. 2015 yılında yapılan bir anket, Çin halkının %70'inin pangolin tüketmenin romatizma ve deri hastalıklarına iyi geldiğini, yaraları daha hızlı iyileştirdiğini düşündüğünü gösteriyor. Halkın bir kısmı bu inançlara, geleneksel Çin tıbbında bu tarz uygulamalar olduğunu düşündükleri için inanıyorlar.

Tüm Reklamları Kapat

Antik Metinler, Modern Çin İnançlarını Yalanlıyor!

Ama ufak bir sorun var: Antik Çin metinleri, bunun tam tersini söylüyor.

Her şey bir yana, pangolinlerin herhangi bir şeyi iyileştirmektense, daha fazla hasar verdiği düşünülüyordu. Tadının acı olduğu ve zehirli olduğuna inanılıyordu. 652 yılında Tang Hanedanlığı sırasında yaşamış simyacı Sun Simiao'ya ait bir dizi reçete olarak bilinen “Beiji Qianjin Yaofang” (备急千金要方) içinde şöyle yazıyor:

Midelerimizde pusuya yatmış hastalıklar vardır. Pangolin eti yemeyin, çünkü bu pusudaki hastalıkları tetikleyebilir ve bize zarar verebilir.

Bir bitki uzmanı, doğa bilgini (natüralist) ve hekim olan Li Shizhen (1518-1593) tarafından yazılan “Bencao Gangmu” (本草纲目, Compendium of Materia Medica) içinde şöyle deniyor:

Pangolin eti yemek kronik ishale neden olabilir. Sonrasında kasılmalar yaşayabilirsiniz ve ateşiniz yükselebilir.

Antik metinler ayrıca bir dizi diğer vahşi hayvanın tüketimine karşı da halkı uyarıyordu. Bunlar arasında yılanlar, porsuklar ve yaban domuzları gibi diğer hayvanlar vardı. Bunların bir kısmının bugün insanlara hastalık bulaştırabildiği biliniyor.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Politika - Aklayakın 1

Seçme şansı verselerdi, Danimarka’da mı yoksa Suriye’de mi doğmak isterdiniz? Şayet özel bir bağınız yoksa, sorunun cevabı barizdir. İster sevin ister burun kıvırın, politika önemlidir. Dün sıkıcı bir kuzey karakolu olan Danimarka’yı böylesine çekici hale getiren de, uygarlığın beşiğinde yer alan Suriye’yi bu derece yaşanmaz kılan da politikadır.

Elinizdeki kitap, dünyanın önde gelen siyaset bilimcilerinden David Runciman tarafından hazırlanmış, kısa ama tesirli bir rehber: Politika nedir? Neden ona ihtiyaç duyarız? İçinde bulunduğumuz çalkantılı günlerde bizi nereye doğru götürebilir? Tüm soruların cevabı demokrasi olabilir mi? Yoksa Washington’daki Kongre binasının da, tıpkı Atina’daki Parthenon ya da Moskova’daki Lenin mozolesi gibi, büyüleyici bir harabeye dönüşmesi kaçınılmaz mı?

Runciman’ın berrak anlatım dili ve etkileyici görsel tasarımıyla politika, nasıl ve neden yönetildiğimize kafa yoran herkes için önemli bir kitap.

Aklayakın serisi, mühim fikirler/zamanlar üzerine, önemli zihinler tarafından kaleme alınmış kısa ama tesirli kitaplardan oluşuyor.

Devamını Göster
₺125.00
Politika - Aklayakın 1
  • Dış Sitelerde Paylaş

Tüm bunlara rağmen, Çin'in Google'ı olan Baidu tarafından toplanan verilere göre COVID-19 salgınından 10 yıl kadar önce (2009-2019 yılları arasında) "pangolin" sözcüğü, "vahşi tatlar" (“ye wei” (野味)) kategorisindeki tüm aramaların %23'ünü tek başına oluşturuyordu.

Ocak 2020'de misk kedileri, yarasalar, marmotlar ve pangolinlere getirilen yasaklardan sonra bile bu hayvanların nasıl yenebileceği Çin'deki sosyal medya sitelerinde hangi vahşi hayvanların yenebileceği trendlerde yükseldi. Sorular arasında "Boğa kurbağaları hala tüketilebilir mi?", "Geyik tüketilebilir mi?", "Bıldırcın veya yumurtaları yenir mi?" gibi şeyler vardı.

Pangolinler insanlara koronavirüsü bulaştırdılar mı? COVID-19, bu hayvanları soy tükenmesinin eşiğine kadar getirdiğimiz için başımıza gelen bir bela mı? Her ne olursa olsun, pangolinlere getirilen yeni yasaklar muhtemelen yine işe yaramayacak. Hele ki tıbbi kullanımlarına yönelik yasal boşluklar var olmayı sürdürdükçe... En iyisi, olabildiğince hızlı bir şekilde sağlık ve geleneklerle ilgili modern yanılgılardan arınmak gerekiyor. Bunu yapmak içinse antik metinlere bakmak yeterli olabilir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
52
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 29
  • Merak Uyandırıcı! 14
  • İnanılmaz 8
  • Muhteşem! 7
  • Üzücü! 7
  • Grrr... *@$# 7
  • Bilim Budur! 6
  • İğrenç! 5
  • Korkutucu! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Güldürdü 2
  • Umut Verici! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/04/2024 08:55:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8328

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Özellikler
Primatlar
Alzheimer
Yapay Seçilim
Epidemik
Canlı
Fotoğraf
Komplo
Kanser
Evrimsel Antropoloji
Bağışıklık
Karar
Karbon
Doğa Yasası
Madde
Covıd-19
Normal Doğum
Hastalık
Sosyal Medya
İklim
Yeni Koronavirüs
Yıldızlar
Karanlık Madde
Regülasyon
Zaman
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
W. Yu, et al. Koronavirüs: Pangolinlerin İntikamı Olabilir mi?. (11 Mart 2020). Alındığı Tarih: 17 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8328
Yu, W., Bakırcı, Ç. M. (2020, March 11). Koronavirüs: Pangolinlerin İntikamı Olabilir mi?. Evrim Ağacı. Retrieved April 17, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8328
W. Yu, et al. “Koronavirüs: Pangolinlerin İntikamı Olabilir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı, Evrim Ağacı, 11 Mar. 2020, https://evrimagaci.org/s/8328.
Yu, Wufei. Bakırcı, Çağrı Mert. “Koronavirüs: Pangolinlerin İntikamı Olabilir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, March 11, 2020. https://evrimagaci.org/s/8328.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close