Köpekler Stresimizi Hissedebiliyor ve Bu Onları Derinden Etkiliyor!

Köpekler, insanların stresini koklayabiliyor ve yeni bir araştırma, bu kokunun köpeklerde benzer duygusal etkiler yaratabileceğini, hatta onları "kötümser" kararlar almaya yönlendirebileceğini gösteriyor.

Birleşik Krallık'taki araştırmacılar, insan stresinden kaynaklanan vücut kokularının köpeklerin duygularını ve öğrenmelerini etkilediğine dair ilk bilimsel kanıtları sunarak türlerimiz arasındaki kadim bağ hakkında değerli bilgiler sunuyor. Köpeklerin insanların ruh hallerini anlama yetenekleri, sahipleri için pek şaşırtıcı olmasa da bu çalışma bu yeteneğin sanılandan daha güçlü olduğunu öne sürüyor. Bristol Üniversitesi'nde insan-hayvan etkileşimleri üzerine araştırmalar yapan Nicola Rooney bu durumu şu şekilde ifade ediyor:

Evcil hayvan sahipleri, dostlarının duygularına ne kadar duyarlı olduklarını zaten bilirler. Ancak burada gösterdiğimiz şey, stresli bir yabancının kokusunun bile köpeğin duygusal durumunu, ödül algısını ve öğrenme yeteneğini etkilediğidir.

İnsanlar üzerinde yapılan önceki çalışmalar, terdeki kimyasal sinyaller aracılığıyla diğer insanların duygularını fark edebileceğimizi ve bu gizli sinyallerin kendi duygularımızı ve kararlarımızı etkileyebileceğini göstermişti. İşte, köpekler de bu sinyalleri bizden alabiliyor. Rooney ve ekibi, stres kokularımızın köpekleri nasıl etkilediğini de öğrenmek istedi.

Köpeklerin insan davranışlarını okuma konusundaki ustalıkları nedeniyle, araştırmacılar onları doğrudan stresli insanlara maruz bırakmak yerine üç yabancı gönüllüden alınan ter ve nefes örneklerini sundular. Gönüllüler, rahatlamış veya stresli bir durumda bu örnekleri verdiler. Rahatlama etkinliği bir doğa videosu izlemeyi içerirken stres testi matematik ve halka açık konuşma ile ilgili "sinir bozucu" görevler içeriyordu.

Araştırmacılar, insan koku örneklerini 18 köpek-insan çifti üzerinde denedi. Eğitim seansları sırasında köpekler belirli bir konumdaki mama kabının her zaman ödül içerdiğini, diğer konumdaki kabın ise her zaman boş olduğunu öğrendiler. Bu öğrenme sonrasında, ödül içeren konuma (P) yerleştirilen kaba, ödül içermeyen konuma (N) göre daha hızlı bir şekilde yaklaştılar. Köpeklerin bu hızlı yaklaşmaları, onların duygusal durumları hakkında ipuçları verdi.

Science Alert

Başlangıç eğitiminden sonra araştırmacılar, kapları ilk iki konum arasında yer alan yeni yerlere yerleştirerek köpeklerin ne kadar kolay yaklaştığını görmek istediler. Üç yeni konum tanıtıldı: ödüle yakın (NP), orta (M) ve ödülsüz alana yakın (NN). Bu deneyleri, köpekleri ya stresli ya da rahatlamış insanlardan alınan koku örneklerine veya hiç kokuya maruz bırakarak tekrarladılar.

Sonuç olarak köpekler stresli bir yabancının kokusunu aldıklarında, ödülsüz alana yakın konumdaki kabı almaya daha az istekli oldular. Bu durum, köpekler rahatlamış bir yabancının kokusunu ya da boş bir bezi kokladıklarında gözlenmedi. Stres kokusu, kabın ortada veya ödüle yakın bir yerde olduğu durumlarda daha az etkiliydi; ancak ödülsüz bölgeye yakın olduğunda köpeklerin umutlarını kırmak için yeterli oluyordu. Rooney, çalışma hakkında şöyle söylüyor:

Köpek sahipleri, stresin "tasma yoluyla bulaştığını" sıkça ifade ederler; ancak biz stresin havayla da bulaşabildiğini gösterdik.

İnsan stres kokusuna maruz kalan köpeklerin bu sakin tepkisi, kötümserlik olarak nitelendirilebilir ve olumsuz bir duygusal durumu işaret edebilir. Bu, köpeklerin kaynaklarını korumalarına veya hayal kırıklığından kaçınmalarına yardımcı olabilir. Ancak bu dinamiğin doğası hâlâ tam olarak anlaşılmış değil ve kokularımızın köpeklerin hissettiklerini ve öğrendiklerini nasıl etkilediğini netleştirmek için daha fazla araştırma yapılması gerekecek.

Köpeklerin dünya genelinde insanlar için ne kadar önemli olduğunu göz önünde bulundurarak onlarla bağımızı güçlendirebilecek ipuçlarını takip etmek akıllıca olacaktır. Rooney bu durumu şöyle ifade ediyor:

İnsan stresinin köpeklerin refahını nasıl etkilediğini anlamak hem barınaklardaki köpekler için hem de rehber köpekler veya polis köpekleri gibi "çalışan" köpekler için eğitim sırasında önemli bir değerlendirme sağlayacaktır.