Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Pika Nedir? Bebekler Neden Çamur, Oyuncak ve Pislik Yerler?

Pika Nedir? Bebekler Neden Çamur, Oyuncak ve Pislik Yerler?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bebekler ve küçük çocuklar arasında pislik yemek çok yaygındır, özellikle de 1-6 yaş arasında. Bu davranışa "pika" adı verilir ve bebekler aslen besleyici değeri olmayan, türümüzün beslenme kaynağı olan yiyecek arasında da olmayan birçok maddeyi yemeye çalışabilirler. Örneğin pislik, çamur, kil, kum, tuğlalar, duvar boyaları, alçı, tebeşir, mısır unu, kabartma tozu, kahve çekirdekleri, sigara izmaritleri, küller, kibrit başları, pas, tutkal, diş macunu ve hayvan dışkıları bunlar arasındadır.

Bu neden olmaktadır? Yenidoğanlar ve küçük çocuklar meraklıdırlar ve çevrelerini çoğunlukla elleriyle incelerler. Ellerini kullanarak yeni ve tanımadıkları şeyleri toplar ve ağızlarına alırlar. Bu da türümüzün evrimsel süreçteki önemli basamaklarından biridir. Aslında bu davranış bize has değildir, birçok diğer primat türü de insanlar gibi etraflarını incelemeye ve yeni objeleri ağızlarına almayı severler. Bunun evrimsel açıdan avantajı oldukça barizdir: bu şekilde meraklı bir hayvan yavrusu, besleyici değeri olan besinlere erişebilmeyi ve seçebilmeyi öğrenir. Tabii bu sırada zararlı yiyecekleri de tespit eder. Beynimiz zaten deneme-yanılma yoluyla öğrenecek biçimde evrimleşmiştir. Evrimin bir öngörüsü olmadığı için, beyin gelişimimiz de kusursuz değildir ve hatalar yaparak öğrenmek zorundayızdır.

Birçok çocuk ve bebek pislik yeme evresinden geçer; ancak sadece az bir kısmı bunu büyüdüğünde de devam ettirir. Pika denilen bu davranışın bazı durumlarda nedeninin besin yetmezliği olduğu tespit edilmiştir. Özellikle demir ve çinko gibi mineralleri yeterince almayan çocuklarda bu davranışın sürdürüldüğü görülmektedir. Bu durum, vücudun besinsizliğe verdiği bir tepki olarak düşünülebilir. Benzer şekilde, mineraller açısından yeterince beslenen ancak karnı yeterince doyurulmayan yavrular da bu tür davranışlara başvurabilirler. Bu da açlığa verilen bir tepki olarak görülebilir.

Çoğunlukla bu davranış olumsuz değildir, hatta bir problem olarak bile görülmez. Bebek büyüdükçe bu davranışı atlatacaktır. Üstelik bu süreçte, savunma sisteminin birçok farklı mikropla tanışma ve onlara karşı savunma geliştirme imkanı da olur. Bu sebeple de evrimsel süreçte bu davranış desteklenmiş olabilir. Öte yandan bu davranış abartılı boyutlara ulaşırsa ve ufak parçalar halinde denemeyi aşarak, baya baya yiyecek olarak kabullenme haline dönüşürse müdahale etmek gerekebilir. Çünkü toprak içerisinde vücudumuzun ihtiyacından fazla kurşun bulunur ve bu, kurşun zehirlenmesine neden olabilir. Benzer şekilde toprak, iç parazitler için bir yuva gibidir ve sayısız parazit bu şekilde vücudumuza girebilir. Hatta toprak içerisindeki bazı malzemeler sindirilemeyeceği için bağırsak tıkanıklıklarına neden olabilir.

Bu davranıştan çocukları caydırmanın en güzel yolu onlarla iletişim kurmaktır. Çocuklarınıza toprak yemenin neden kötü ve tehlikeli bir davranış olduğunu, yukarıda izah ettiğimiz gibi anlatabilirsiniz. Zaten buna devam edip de hastalanırsa, beyin otomatik olarak ödül-ceza mekanizmasından ötürü toprak yemenin kötülüğü konusunda ikna olacaktır. Ancak eğer ki vaziyet kontrol edilebilir gibi değilse, o zaman evinizdeki bitkileri kaldırmanız, boya döküntülerini süpürmeniz ve herhangi bir toksik maddenin (sigara izmariti, kibrit, temizleme malzemeleri, ilaçlar, vs.) ortalıkta bulunmadığından emin olmanız gerekir. Aksi takdirde davranış giderek tehlikeli bir hal alabilir. Çocuğunuz evin dışında oynarken de yakından takip etmeniz gerekebilir. Elleri kirliyse ağzına götürmemesi gerektiğini öğretmeniz gerekir.

Ayrıca doktorlardan da yardım almanız çok önemlidir! Doktorunuza çocuğunuz için sağlıklı beslenme türünü sorabilir ve öğrenebilirsiniz. Ayrıca belki bazı kan testleri yaparak demir ve kurşun miktarını ölçtürmeniz, bu davranışın sürüyor olmasının nedenini fark etmenizi sağlayabilir. Doktor tavsiyesi dahilinde multivitamin içerikli ilaçlarla çocuğunuzun gelişimini destekleyebilirsiniz. Tüm bunlar, bu davranışı azaltıcı etkiye sahip olacaktır. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/07/2020 05:37:16 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2115

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Stephen Hawking
Tür
Bakteri
Yağ
Kozmoloji
2019-Ncov
Ecza
İnfografik
Hastalık Dağılımı
Hasta
Canlı
Hormon
Erkek
Öğrenme Alanı
Kamuflaj
Fizik
Cinsel Seçilim
Factchecking
Doktor
İhtiyoloji
Evrimleşme
Hafıza
Hastalıkların Tedavisi
Bilinç
Fotoğraf
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Gerçek, herkesin kolaylıkla inandığı basit bir ifadedir. Suçu ispatlanana suçsuzdur. Bir hipotez ise kimsenin inanmak istemediği yeni bir öneridir. Etkili olduğu ispatlanana kadar suçludur.”
Edward Teller
Geri Bildirim Gönder