Köpekler, İnsanların Kasıtlı Veya Kasıtsız Hareketlerini Ayırt Edebiliyorlar!

Köpekler, İnsanların Kasıtlı Veya Kasıtsız Hareketlerini Ayırt Edebiliyorlar! Unsplash
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  Cansın HazanBayrak Podcast Seslendirmeni Cansın Hazan Bayrak
2 dakika
1,898 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Oldukça uzun olan ortak tarihimiz boyunca, köpekler insanlarla bağ kurmak için bir dizi beceri geliştirdiler. "Otur", "yat" ve "yuvarlan" gibi insan eylemlerini anlamlandırma yetenekleri de bu becerilerinden sadece biridir.

Ancak köpeklerin insan niyetlerini anlayıp anlamadığı veya yalnızca sonuçlara yanıt verip vermediği belirsizliğini koruyor. Bir başkasının niyetlerini tanıma ya da en azından onları tasavvur etme yeteneği, Zihin Kuramı'nın temel bir bileşenidir. Zihinsel durumları kendine ve başkalarına atfetme yeteneği, uzun zamandır eşsiz bir şekilde insana özgü olarak kabul edilen bir yetenektir. Peki köpekler, Zihin Kuramı'nın bu temel bileşenine, yani bilerek yapılan bir şey ile kazara yapılan bir şey arasındaki farkı söyleme yeteneğine sahip mi?

Almanya'daki bir araştırma ekibi, bu soruyu cevaplamak için, köpeklerin hem kasıtlı hem de kasıtsız olarak yiyecek ödülleri verilmediğinde nasıl tepki verdiğini inceleyen bir deney yaptı. Deneycinin eylemlerinin kasıtlı veya kasıtsız olmasına bağlı olarak köpeklerin farklı tepkiler verdiğini keşfettiler. Araştırmacılar, bunun, köpeklerin bilerek veya yanlışlıkla yapılan eylemleri ayırt edebildiğini gösterdiğini söylüyor.

Reklamı Kapat

Araştırmacılar, bu sonuçlara ulaşmak için "aciz/isteksiz" paradigmasını kullanarak bir deney yaptılar. Deneyde, deneklerin kasıtlı olarak (isteksiz koşul) veya kasıtsız olarak (yapamama koşulu) ödüllerini esirgeyen bir insan deneyciye karşı farklı tepki gösterip göstermediğini incelediler. İnsan ve hayvan bilişi çalışmalarında yerleşik bir paradigma olmasına rağmen, aciz/isteksiz paradigması daha önce köpekleri araştırmak için hiç kullanılmamıştı.

Deney, her biri üç koşulda test edilen 51 köpekle gerçekleştirildi. Her koşulda köpek, test edecek insandan şeffaf bir bariyerle ayrıldı. Temel durum, insanın köpek maması parçalarını bariyerdeki bir boşluktan köpeğe vermesiydi. "İsteksiz" durumda, insan, bariyerdeki boşluktan ödülü aniden geri çekti ve önüne koydu. "Aciz/sakar" durumunda insan, ödülü bariyerdeki boşluğa getirdi ve onu boşluktan geçirmeyi "denedi" ama "yanlışlıkla" düşürdü. "Engelli/aciz" durumunda, insan yine köpeğe bir ödül vermeyi denedi, ancak bariyerdeki boşluk kapatıldığı için yapamadı. Her koşulda ödül, bariyerin test eden tarafında kaldı. Dr. Juliane Bräuer şöyle diyor:

Köpekler, gerçekten de insanlara eylemde bulunma niyeti atfedebiliyorlarsa, iki imkansız koşula kıyasla isteksiz durumda farklı tepkiler vermelerini beklerdik. Ve tam olarak gözlemlediğimiz şey buydu.

Araştırmacılar tarafından ölçülen birincil davranış, köpeklerin reddedildikleri ödüle yaklaşmadan önce bekledikleri zamandı. Araştırmacılar, eğer köpeklerin insan niyetlerini tanımlayabiliyorlarsa, ödülü almamaları gereken isteksiz durumda ödüle yaklaşmadan önce, ödülün onlar için olduğu iki imkansız koşulda olduğundan daha uzun süre bekleyeceklerini tahmin ettiler.

Köpekler, isteksiz koşullarda, aciz koşullarda olduğundan daha uzun süre beklemekle kalmadılar, aynı zamanda oturma veya uzanma olasılıkları da daha yüksekti - eylemler genellikle yatıştırıcı davranışlar olarak yorumlandı- ve kuyruklarını sallamayı bıraktılar. Çalışmanın ilk yazarı Britta Schünemann şöyle diyor:

Çalışmamızdaki köpekler, bir insan deneycinin eylemlerinin kasıtlı veya kasıtsız olmasına bağlı olarak açıkça farklı davrandılar.

Göttingen Üniversitesi'nden Hannes Rakoczy şöyle diyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu, köpeklerin gerçekten insanların eylemdeki niyetini tanımlayabileceğini gösteriyor.

Ekip, bulgularının şüpheyle karşılanabileceğini ve deneycilerin davranışsal ipuçları veya önceki köpek eğitiminden bilgi aktarımı gibi alternatif açıklamaları ele almak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu kabul ediyor.

Yine de, makale şu sonuca varıyor: Bulgular, köpeklerin Zihin Teorisi'nin en az bir yönüne, eylemdeki niyeti tanıma kapasitesine sahip olabileceğine dair ilk önemli kanıtları sunuyor.

Okundu Olarak İşaretle

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 14
  • Tebrikler! 6
  • Güldürdü 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • İnanılmaz 2
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/09/2021 00:24:23 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10940

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Yeme
Molekül
Yüksek
Anksiyete
Çiftleşme
Editör Seçkisi
Ses
Nükleik Asit
Hava
Hafıza
Cinsel Seçilim
Balina
Basınç
Kuş
Covıd-19
Orman
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Hominid
Mers
İntihar
Abd
Ölümden Sonra Yaşam
Bilim
Bilim Tarihi
Genel Görelilik
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın