Kobalt

Kobalt Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Kobalt
Kobalt taşı
Shutterstock
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
2,670 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 28. yazısıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Kobalt
  • İngilizce İsim Cobalt
  • Sembol Co
  • Atom Numarası 27
  • Grup 9
  • Periyot 4
  • Oda Sıcaklığında Faz Katı
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d7
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu [Ar] 3d7 4s2
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 58.9331944 Da (0.00000400 Da)
  • Blok d
  • Kategori Geçiş metali
  • Görünüm Katı parlak gri metal
  • Atomik Yarıçap 135 pm
  • Kaynama Sıcaklığı 3200 K
  • Erime Sıcaklığı 1768 K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 8.9 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda 2.5×10−5 kg/kg
  • Şehir Toprağında 0.0141 kg/kg
  • Meteoritlerde 0.059 %
  • Deniz Suyunda 2×10−11 kg/L
  • İnsan Vücudunda 0.000003 %
  • Güneş'te 2.3×10−3 silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde 2.3×10−3 silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü 75 GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü 180 GPa
  • Poisson Oranı 0.31
  • Young Modülü 209 GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke İsveç
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı G. Brandt, 1735
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı G. Brandt, 1735
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Özellikler

Kobalt elementinin kimyasal sembolü "Co"dur. Periyodik cetveli 4'üncü periyodunun 9B grubunun geçiş metalidir. Atom numarası 27 ve atom ağırlığı 58.9331'dir. Oda sıcaklığında katı fazda bulunmaktadır. Yoğunluğu 8.86 gram/cm3'tür. Genellikle değerlik elektron sayıları +2 ve +3'tür. Erime noktası 1768K (1495°C veya 2723°F) olarak ölçülmüştür. Kaynama noktası ise 3200K (2927°C veya 5301°F) olarak bilinir.[1]

Kobalt, sert ferromanyetik, gümüş-beyaz, sert, parlak ve kırılgan bir elementtir. Demir gibi, manyetize edilebilir. Fiziksel özelliklerinde demir ve nikele benzer. Element kimyasal olarak aktiftir ve birçok bileşik oluşturur. Kobalt havada stabildir ve sudan etkilenmez, ancak seyreltik asitler tarafından yavaşça etkileşime geçer. Kobalt, -3 ile +4 arasında değişen oksidasyon durumlarıyla mevcuttur. En yaygın oksidasyon durumları +2 ve +3'tür.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Kobalt serbest bir element olarak bulunmaz, ancak yer kabuğundaki minerallerde bulunur. Kobalt cevherleri arasında eritrit, kobaltit, skutterudit ve glokodot bulunur. Kobaltın çoğu Afrika'da çıkarılır ve nikel, bakır, gümüş, kurşun ve demir dahil olmak üzere diğer metallerin madenciliğinin bir yan ürünüdür. Dünyanın en büyük kobalt üreticileri Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Çin ana karası, Zambiya, Rusya ve Avustralya'dır. Finlandiya, Azerbaycan ve Kazakistan'da da bulunur. Dünya üretimi yılda 17.000 tondur.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Kobalt pek çok alaşımda (gaz türbinli uçak motorlardaki parçalar için süper alaşımlar, korozyona dirençli alaşımlar, yüksek hızlı çelikler, semente karbürler), petrol ve kimya endüstrileri için katalizör olarak, boyalar için kurutma maddesi olarak ve mürekkeplerde kullanılır. Kobalt mavisi, ressam paletinin önemli bir parçasıdır ve zanaatkarlarda porselen, seramik, vitray, fayans ve emaye takılarda kullanılır. Radyoaktif izotoplar, kobalt-60, gıdayı ve tüketiciyi korumak için tıbbi tedavide ve ayrıca gıdayı ışınlamak için kullanılır. Kobalt, demir gibi mıknatıslanabilir ve bu nedenle mıknatıs yapımında kullanılır. Özellikle güçlü mıknatıslar yapmak için alüminyum ve nikel ile alaşımlanmıştır. Kobalt metali, çekici görünümü, sertliği ve korozyona karşı direnci nedeniyle bazen elektrokaplamalarda kullanılır.

Tarihi

MÖ 1361-1352 arasında hüküm süren Firavun'un mezarı, kobaltla koyu mavi renkli küçük bir cam nesne içeriyordu. Kobalt mavisi, Çin'de daha önce biliniyordu ve çanak çömlek boyları için kullanıldı. 1730'da Stockholm'den kimyager Georg Brandt, bazı yerel bakır işleyiciler sayesinde koyu mavi bir cevherle ilgilenmeye başladı ve sonunda, şimdiye kadar tanınmayan bir metal içerdiğini kanıtladı ve bazen gümüş cevheri ile karıştırıldı. Sonuçlarını 1739'da yayınladı. Yeni bir metali ortaya çıkardığı iddiası, yeni elementinin gerçekten bir demir ve arsenik bileşiği olduğunu söyleyen diğer kimyagerler tarafından yıllarca tartışıldı, ancak sonunda kendi başına bir element olarak kabul edildi.[3]

Etimolojisi

Kobalt elementinin adı, "goblin" anlamına gelen Almanca kelime "kobold"dan gelir. Madenciler, cevher çıkarma konusunda batıl inançları olduğu için kobalt cevherine bu adı verdiler.

Önlem ve Güven

Kobalt, çevreye yaygın bir şekilde dağıldığından, insanlar havayı soluyarak, su içerek ve kobalt içeren yiyecekleri yiyerek ona maruz kalabilir. Kobalt çevrede genellikle serbestçe bulunmaz; ancak kobalt parçacıkları toprağa veya tortu parçacıklarına bağlı olmadığında, bitkiler ve hayvanlar tarafından alım daha yüksektir ve bitkilerde ve hayvanlarda birikme meydana gelebilir.

Kobalt, B12 vitamininin bir parçası olduğu için insanlar için faydalıdır. Kobalt, kırmızı kan hücrelerinin üretimini uyardığı için hamile kadınlarda kansızlığı tedavi etmek için kullanılır. Günlük toplam kobalt alımı değişkendir ve 1 mg'a kadar çıkabilir.

Bununla birlikte, çok yüksek kobalt konsantrasyonları insan sağlığına zarar verebilir. Hava yoluyla çok yüksek konsantrasyonlarda kobalt soluduğumuzda, astım ve zatürre gibi akciğer etkileri yaşarız. Bu, esas olarak kobaltla çalışan insanlarda ortaya çıkar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İlginç Bilgiler ve Diğer

Kobalt, tarih öncesi çağlardan beri keşfedilen ilk metaldir.[4]

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 28. yazısıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/10/2021 13:29:35 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9871

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Bilişsel
Bilimsel
Metal
Obstetrik
Göğüs
Canlı Cansız
Filogenetik
Zeka
Deniz
Yapay Seçilim
Uydu
Vaka
Viral
Evrimsel Tarih
Büyük Patlama
Evrim
Alan
Yatay Gen Transferi
Öğrenme Alanı
Lipit
Veri
Kanıt
Kas
Elektron
Olasılık
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın