Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Nikel

Nikel Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Nikel
Nikel metal cevheri parçası
ThoughtCo
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
308 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat

Özellikler

Atom numarası 28 olan nikel elementinin simgesi "Ni" dir. Nikel, periyodik tablonun onuncu sütunundaki ilk elementtir. Geçiş metali olarak sınıflandırılır. Nikel atomları 28 elektrona ve en bol izotopta 30 nötronlu 28 protona sahiptir. Oda sıcaklığında katı halde bulunur. Atom ağırlığı 58.6934'dir. Erime noktası 1728 K (1455°C veya 2651°F), kaynama noktası ise 3186 K (2913°C veya 5275°F) olarak ölçülmüştür. Yoğunluğu ise 8.912 gram/cm3 tür. Nikel, dövülebilir ve sünek olan sert, gümüşi beyaz bir metaldir. Metal yüksek bir cila alabilir ve havada kararmaya direnir. Nikel ferromanyetiktir ve adil bir ısı ve elektrik iletkenidir. Çoğu nikel bileşiği mavi veya yeşil renklidir. Nikel, bileşiklerinde −1, 0, +1, +2, +3 ve +4 oksidasyon durumları sergiler, ancak +2 durumu en yaygın olanıdır.[1]

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Nikel, Dünya'da en bol bulunan beşinci elementtir. Bu elementin dünyanın iç çekirdeğinde en çok bulunan ikinci element olduğuna inanılmaktadır. Nikel tipik olarak iki tür yatakta bulunur. Bunlar; yüzey nikel açısından zengin kayaçların yoğun ayrışmasının sonucu olan laterit yatakları ve magmatik sülfit yataklarıdır. 1848'de Norveç ilk büyük ölçekli nikel eritme tesisi kuruldu. Burada pirotin olarak bilinen bir tür nikel cevheri kullanmıştır. 1883'te, bugün dünyadaki nikelin yaklaşık %30'unun çıkarıldığı Kanada'daki Sudbury Havzasında büyük miktarda nikel yatakları keşfedildi. Bu büyük nikel yatağının eski bir meteor etkisinden kaynaklandığına inanılmaktadır. 1900'lerin başında Rusya ve Güney Afrika'da daha fazla nikel keşfedildi ve bu da nikelin endüstride güçlü bir yer almasına izin verdi.[2] Çin, dünyanın en büyük nikel üreticisidir. Nikel metali madeni Rusya, Avustralya, Yeni Kaledonya, Küba, Kanada ve Güney Afrika'da çıkarılmaktadır. Yıllık üretim 500.000 tonu aşmaktadır ve kolay işlenebilir rezervler en az 150 yıl dayanacaktır.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Nikel çok sağlam ve korozyona dayanıklı bir malzeme olduğundan, madeni para yapımı için mükemmel bir metaldir. Metal nikeli içeren ilk madeni para, %12 nikel ve %88 bakırdan yapılmış bir Amerikan madeni para olan tek sentlikti. Son derece yüksek sıcaklıklara dayanma kabiliyeti nedeniyle nikel, süper alaşımları yapmak için tercih edilen metaldir. Nikel Enstitüsüne göre, nikelin yaklaşık %65'i paslanmaz çelik üretiminde, %20'si ise diğer çelik ve demir dışı alaşımların yapımında kullanılmaktadır. Kaplamada yaklaşık %9'u kullanılmakta ve %6'sı madeni para, pil ve elektronik gibi diğer uygulama türlerine gitmektedir.

Tarihi

Göktaşları hem demir hem de nikel içerir ve daha erken dönemlerde bunları üstün bir demir formu olarak kullanırlardı. Metal paslanmadığı için Peru yerlileri tarafından bir tür gümüş olarak görülüyordu. Pai-t'ung (beyaz bakır) adı verilen bir çinko-nikel alaşımı, MÖ 200 yıllarında Çin'de kullanılıyordu. Hatta bazıları Avrupa'ya ulaştı. 1751'de Stockholm'de çalışan Axel Fredrik Cronstedt ve Los Hälsingland İsveç'teki bir madenden gelen yeni bir minerali araştırdı. Bakır içerebileceğini düşündü, ancak çıkardığı şey, 1754'te duyurduğu ve nikel adını verdiği yeni bir metaldi. Birçok kimyager bunun bir kobalt, arsenik, demir ve bakır alaşımı olduğunu düşünüyordu. Torbern Bergman tarafından 1775 yılına kadar saf nikel üretildi ve bu onun temel doğasını doğruladı.[3]

Reklamı Kapat

Etimolojisi

Nikel elementinin adı "şeytanın bakırı" anlamına gelen Almanca "kupfernickel" kelimesinden alır. Alman madenciler nikel içeren cevheri "kupfernickel" olarak adlandırdılar; çünkü cevherin bakır içerdiğini düşünmelerine rağmen ondan herhangi bir bakır çıkaramadılar. Bu cevherle dertlerini şeytanın üstüne attıklarına inandılar.[4]

Önlem ve Güven

Nikel dumanları solunum yollarını tahriş ederler ve pnömoniye neden olabilir. Nikel ve bileşiklerine maruz kalma, hassas kişilerde "nikel kaşıntısı" olarak bilinen bir dermatitin gelişmesine neden olabilir. İlk belirti genellikle cilt döküntüsü oluşmadan 7 gün öncesine kadar ortaya çıkan kaşıntıdır. Hayvanlar için nikel, küçük miktarlarda temel bir gıda maddesidir. Ancak nikel yalnızca temel bir unsur olarak uygun değildir; maksimum tolere edilebilir miktarlar aşıldığında da tehlikeli olabilir. Bu, esas olarak rafinerilerin yakınında yaşayanlar olmak üzere, hayvanların vücutlarındaki farklı yerlerde çeşitli kanser türlerine neden olabilir. Nikel, enerji santralleri ve çöp yakma fırınları tarafından havaya salınır. Daha sonra yağmur damlalarıyla tepkilerden sonra yere yerleşecek veya düşecektir. Havanın nikel gazından ayrışması genellikle uzun zaman alır.

İlginç Bilgiler ve Diğer

Süpernova 2007bi'nin patlaması, güneşimizden üç kat daha büyük bir nikel kütlesi yarattı ve bu da genişleyen gazların aylarca çok parlak bir şekilde parlamasına neden oldu. Cama nikel eklenmesi ona yeşil bir renk verir. Nikel-titanyum alaşımı nitinol, şeklini hatırlama yeteneğine sahiptir. Şeklini değiştirdikten sonra (bükerek) ısıtıldığında orijinal şekline dönecektir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/01/2021 16:02:45 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9873

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Kuantum
Sars Mers
Fosil
Deney
Kozmoloji
Evrim Ağacı
Periyodik Cetvel
Gıda
Sanat
Test
Mikrop
Hamilelik
Sürüngen
Hayatta Kalma
Maske Takmak
Botanik
Epigenetik
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Uydu
Solunum
Aşı
Avrupa
Salgın
Zehir
Kanıt
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Reklamı Kapat
Soru Sor
Not Ekle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Makina mühendisliği bilimsel bir teoridir. Ancak gerçek mühendislik, uygulama olmaksızın var olamaz.”
Paul Tillich
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku