Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Talyum

Talyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Talyum YouTube
talyum
2 dakika
2,294
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 81. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Özellikler

Talyum, sembolü "Tl" ve atom numarası 81 olan kimyasal bir elementtir. Talyum, periyodik tablonun 13. grubunda bulunmakta olup, alüminyum ailesinin bir üyesidir. Ayrıca talyum altın, platin ve kurşun gibi ağır metaldir.

Fiziksel Özellikler

Talyum, kurşuna benzeyen mavimsi beyaz bir metaldir. Yapısı gereği çok yumuşaktır ve kolayca erir. Sıradan bir bıçakla kesilecek kadar yumuşaktır. Talyum 302 °C (576 °F) erime noktası ve 1.457 °C (2.655 °F) kaynama noktasına sahiptir. Yoğunluğu santimetre küp başına 11.85 gramdır.

Talyum suda kısmen çözünür. Bu sayede topraktan yer altı sularına geçişi sağlanabilir. Ayrıca talyum çamur içerisinde adsorpsiyon yoluyla da yayılabilir. Talyumun toprak içinde oldukça hareketli olduğu söylenebilir.

Kimyasal özellikler

Talyum oldukça aktif bir elementtir. Havadaki asitlerle ve oksijenle reaksiyona girer. Havaya maruz kaldığında, kolayca soyulabilen, ince bir talyum oksit (Tl2O) tabakası oluşturur. Kaplama soyulursa, kısa bir sürede yenisi oluşur.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Talyum nadir bir element değildir, hatta yer kabuğunda gümüşten 10 kat daha fazladır. Element, esas olarak silvit ve polüsit gibi potasyum mineral madenlerinde bulunur; ancak talyum mineralleri, elementin aksine, oldukça nadirdir. Crookesirte ve lorandite gibi birkaç mineral yapısı bulunmaktadır. Talyum bileşiğinin dünya üretimi yılda yaklaşık 30 tondur. Rezervlerin ne kadar büyük olduğuna dair güvenilir ve kapsamlı bir değerlendirme henüz bulunmamaktadır.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Talyum zehirli bir element olduğu için kullanımı oldukça sınırlıdır. Özellikle talyum sülfat, bir kemirgen öldürücü ilaç olarak kullanılmıştır. Fakat şu anda çoğu gelişmiş ülkede bu zehrin evlerde kullanımı yasaklanmıştır. Çıkarılan talyumun büyük bir miktarı elektronik endüstrisinde fotoelektrik hücrelerde kullanılır. %8 talyum içeren cıva alaşımının erime noktası, cıvadan 20°C daha düşüktür. Bu özelliği sayesinde, düşük sıcaklık termometrelerinde ve anahtarlarda kullanılır.

Tarihi

Londra'daki Kraliyet Bilim Koleji'nden William Crookes, saf olmayan sülfürik asit spektrumunda yeşil bir çizgi gözlemleyen ve bu çizginin yeni bir element anlamına geldiğini fark eden ilk bilim insanıdır. Keşfini Mart 1861'de Chemical News'da duyurmuştur; fakat bu görüşü ile lgili yaptığı araştırma oldukça azdır.

Tüm Reklamları Kapat

1862 yılında Fransız bilim insanı Claude-August Lamy, talyumu daha derinlemesine araştırdı ve metalden külçe olarak ayırmayı başardı. Talyumun kesin keşfi Lamy'ye atfedildi.

Etimolojisi

Talyum, "yeşil bir dal" anlamına gelen Yunanca 'thallos' kelimesinden türetilmiştir.

Önlem ve Güven

Talyumun Sağlığa Etkileri

Talyumun element ve bileşikleri toksiktir ve dikkatli kullanılmalıdır. Talyum insanlar tarafından çok yaygın olarak kullanılmaz. Genel olarak elektro-teknik ve kimya endüstrilerinde kullanılır. Bu uygulamalar insanların talyum elementine maruz kalmasına neden olabilir. İnsan vücudu talyumu özellikle deri, solunum organları ve sindirim sistemi yoluyla emebilir.

Talyum zehirlenmesine genel olarak büyük miktarlarda talyum sülfat içeren kemirgen zehrinin kazara alınması neden olur. Talyum maruziyetinde mide ağrıları ve sinir sistemi sorunları görülecektir. Bazı durumlarda hasar o kadar geri döndürülemez olur ki ölümle sonuçlanabilir. İnsan vücudunda talyum birikimine bağlı olarak yorgunluk, baş ağrısı, depresyon, iştahsızlık, bacak ağrıları, saç dökülmesi ve görme bozuklukları gibi kronik etkiler oluşur.

Talyumun Çevreye Etkileri

Periyodik tablodaki komşularının, cıva ve kurşunun neden olduğu etkilerin aksine, talyum tarafından çevrede önemli bir kirlenme olmamıştır. Talyum, kemirgenler için çok zehirlidir ve bu nedenle kemirgen pestisiti olarak uygulanır. Talyum ayrıca bitkiler üzerinde yapraklardaki renk değişiklikleri ve büyümenin azalması gibi olumsuz etkilere sahiptir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 81. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
16
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Bilim Budur! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/04/2024 01:06:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10055

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Hava
Uyku
Kütle
Yas
Çeşitlilik
Kanat
Yeni Koronavirüs
Bebek Doğumu
Neandertal
Diş Hekimi
Yeni Doğan
Konuşma
Sosyal
Bilimkurgu
Kuantum
Kalıtım
Epidemik
Goril
Eğilim
Çeviri
Epistemoloji
Ornitoloji
Amerika Birleşik Devletleri
Göğüs
Yaşanabilir Gezegen
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Aslan, et al. Talyum. (27 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 21 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10055
Aslan, S., Bakırcı, Ç. M. (2021, January 27). Talyum. Evrim Ağacı. Retrieved April 21, 2024. from https://evrimagaci.org/s/10055
S. Aslan, et al. “Talyum.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 27 Jan. 2021, https://evrimagaci.org/s/10055.
Aslan, Sevcan. Bakırcı, Çağrı Mert. “Talyum.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, January 27, 2021. https://evrimagaci.org/s/10055.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close