Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Demir

Demir Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Demir ThoughtCo
Demir elementi örneği.
3 dakika
14,893
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 26. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Özellikler

Demir elementi sembolü "Fe"dir. 4'üncü periyod 8B gurubuna ait bir geçiş elementidir. Atom numarası 26 ve atom ağırlığı 55.845'dir. Oda sıcaklığında katı fazda bulunur. Yoğunluğu 7.874 gram/cm3 dür. Erime noktası 1811K (1538°C veya 2800°F) olarak ölçülmüştür. Kaynama noktası ise 3134K (2861°C veya 5182°F) olarak bilinir.[1]

Demir, en çok kullanılan ve en ucuz metaldir. Parlak, sünek, dövülebilir ve gümüş grisi bir metaldir. Dört farklı kristal formda var olduğu bilinmektedir. Kuru havada değil, nemli havada paslanır. Seyreltik asitlerde kolaylıkla çözünür. Demir kimyasal olarak aktif bir metaldir ve iki büyük kimyasal bileşik serisi oluşturur bunlar; iki değerlikli demir (II) veya demirli bileşikler ve üç değerlikli demir (III) veya ferrik bileşiklerdir.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Demirin, evrende en bol bulunan onuncu element olduğu düşünülmektedir. Demir ayrıca Dünya'yı oluşturan en bol (kütlece %34,6) elementtir. Dünya'nın çeşitli katmanlarındaki demir konsantrasyonu, iç çekirdekteki katmandan dış kabuktakine kadar yaklaşık %5 oranında değişmektedir. Bu demirin çoğu, hematit, manyetit ve takonit mineralleri gibi çeşitli demir oksitlerde bulunur. Dünyanın çekirdeğinin büyük ölçüde metalik bir demir-nikel alaşımından oluştuğuna inanılmaktadır.

Dünya'daki yeni demir üretimi yılda 500 milyon tonun üzerindedir ve geri dönüştürülmüş demir 300 milyon ton kütleye erişebilir. Ekonomik olarak işlenebilir demir cevheri rezervleri 100 milyar tonu aşmaktadır. Ana madencilik alanları Çin, Brezilya, Avustralya, Rusya ve Ukrayna'dır ve ABD, Kanada, Venezuela, İsveç ve Hindistan'da önemli miktarlarda çıkarılmaktadır.

İnsan Vücudundaki Demir Miktarı

Demir, tüm yaşam biçimleri için temel bir elementtir ve toksik değildir. Ortalama bir insan vücudunda yaklaşık 4 gram demir bulunmaktadır. Bu demir miktarının çoğu hemoglobinde, yani kanda bulunur. Hemoglobin, akciğerlerimizdeki oksijeni doku solunumu için gerekli olan hücrelere taşır. İnsanın her gün 10-18 miligram demire ihtiyacı vardır. Pekmez, bira mayası, kakao ve meyan kökü gibi yiyecekler bol miktarda demir içermektedir.[2]

Uygulama ve Kullanım Alanları

Demir, dünya çapında üretilen tüm metal tonajının %95'i dahil olmak üzere tüm metaller içinde en çok kullanılanıdır. Düşük maliyet ve yüksek mukavemet kombinasyonu sayesinde vazgeçilmezdir. Uygulamaları, yiyecek kaplarından aile arabalarına, kazıyıcılardan çamaşır makinelerine, kargo gemilerinden kağıt zımbalara kadar uzanmaktadır. Çelik, en iyi bilinen demir alaşımıdır ve bu sayede demirin aldığı bazı formlar şunları içerir bunlar; pik demir, dökme demir, karbon çeliği, ferforje, alaşımlı çelikler, demir oksitlerdir.

Tarihi

Mısır'da MÖ 3500 yıllarından kalma demir nesneler bulunmuştur. Yaklaşık %7,5'i nikel içermektedir. Bu da meteorik kökenli olduklarını gösterir. Bugünün Türkiyesi olan Küçük Asya'nın eski Hititleri, MÖ 1500'lerde cevherlerinden ilk demiri eriten kişilerdi ve bu yeni, daha güçlü metal onlara ekonomik ve politik güç verdi. Aynı zamanda Demir Çağı da böylelikle başlamıştır. Çeşitli demir türlerini ilk açıklayan kişi, 1722'de konuyla ilgili bir kitap yazan René Antoine Ferchault de Réaumur'du. Aynı yüzyılda başlayan Sanayi Devrimi de büyük ölçüde bu metale dayanıyordu.

Tüm Reklamları Kapat

Etimolojisi

Demirin adı, Germenik ve Keltik dillerdeki "iren"den gelmektedir ve bu elementi tanımlamak için kullanılmaktadır. Demirin kimyasal sembolü ise Latince ferrum kelimesinden gelir. Bu ise, "kıyafetleri düzleştirmek için üzerlerine metal cisim bastırma işi" anlamına gelmektedir ve bu nedenle İngilizcede "iron" hem demir, hem de ütü anlamında kullanılmaktadır.

Önlem ve Güven

Aşırı demir oksit konsantrasyonlarının solunması, akciğer kanserojenlerine maruz kalan işçilerde akciğer kanseri gelişme riskini artırabilir. Demir(III)-O-arsenit, pentahidrat çevreye zararlı olabilir; bitkilere, havaya ve suya özellikle dikkat gösterilmelidir. Ortamda kalıcı olduğu için kimyasalın ortama girmesine izin verilmemesi şiddetle tavsiye edilir. İnsanlar için daha yaygın bir sorun, anemiye yol açan demir eksikliğidir.

İlginç Bilgiler ve Diğer

Haçlı Seferleri sırasında yapılan kılıçların yapımında kullanıldığı için demir kelimesi muhtemelen "kutsal metal" anlamına gelen önceki kelimelerden türetilmiştir.[3]

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 26. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
25
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 22
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Bilim Budur! 5
  • İnanılmaz 4
  • Muhteşem! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Umut Verici! 2
  • Grrr... *@$# 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/07/2024 19:26:11 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9857

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
2019-Ncov
Bilişsel
Çin
Kadın Sağlığı
İnsan Evrimi
Odontoloji
Hastalık
Akciğer
Bilim İnsanı
Evrim Ağacı Duyurusu
Elektron
Sahtebilim
Ana Bulaşma Mekanizması
Öne Çıkan
Klinik Mikrobiyoloji
Kuyrukluyıldız
Doğru
Orman
Enzim
Mars
Makina
Göç
Ses
Toprak
Çiçek
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
C. Yazıcı, et al. Demir. (7 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 14 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9857
Yazıcı, C., Bakırcı, Ç. M. (2021, February 07). Demir. Evrim Ağacı. Retrieved July 14, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9857
C. Yazıcı, et al. “Demir.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 07 Feb. 2021, https://evrimagaci.org/s/9857.
Yazıcı, Cansu. Bakırcı, Çağrı Mert. “Demir.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 07, 2021. https://evrimagaci.org/s/9857.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close