Kızıl Gezegen Mars, Neden "Kızıl" Renge Sahiptir?

Kızıl Gezegen Mars, Neden "Kızıl" Renge Sahiptir?
Kızıl Gezegen Mars
Empatica
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
2,906 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Mars gezegeni, sahip olduğu kızıl renkten dolayı, geçmişte yaşamış insanların zihni ve hayal gücü içerisinde sıklıkla kan ve kötülük ile simgelenmiştir. Öyle ki, Yunan mitolojisindeki savaş tanrısı olan Ares’in diğer bir ismi de, Mars’tır. Aynı zamanda, Mars’ın yörüngesinde bulunan Phobos ve Deimos uydularının ismi de, yine Ares’in çocuklarının isminden gelmektedir. Mars gezegeni, kendine has bu rengi ile gökyüzündeki diğer yıldızlardan ve gezegenlerden çok bariz bir şekilde ayrılmaktadır ve bu yönüyle insanlar tarafından her zaman çok merak edilen ve kutsallaştırılan bir gezegen olmuştur.

Mars Neden Kırmızı?

Aslına bakılırsa Mars’ın neden kızıl bir renge sahip olduğu sorusu ile, kan veya pas renginin neden kırmızımsı renklere sahip olduğu sorusu aynı gerçeğe işaret etmektedir. Çünkü hepsinde ortak olarak demir elementi bulunur. Demir, oksijenle reaksiyona girdiğinde demir oksit bileşiği oluşur ve bu da gözümüze kırmızımsı renklerde görünür. Bu kimyasal olaya, oksidasyon tepkimesi adı verilir.

Demir oksidin neden kırmızımsı renklere sahip olduğuna gelirsek... Demir oksit, görünür ışıktaki daha çok mavi ve yeşil olan dalga boylarını emer ve sonuçta çoğunlukla kırmızımsı renge sahip olan dalga boylarını etrafa saçar ve en nihayetinde insan gözünün de kırmızı rengi algılayabilmesi sayesinde, Mars bize kızıl gözükebilmiş olur.

Reklamı Kapat

NASA’nın Mars’a göndermiş olduğu Perseverance keşif aracı tarafından 22 Nisan 2021’de çekilmiş olan ve Mars’ın yüzeyini çok net bir şekilde gösteren fotoğraf.
NASA’nın Mars’a göndermiş olduğu Perseverance keşif aracı tarafından 22 Nisan 2021’de çekilmiş olan ve Mars’ın yüzeyini çok net bir şekilde gösteren fotoğraf.
Wikimedia

Mars'ta Neden Bu Kadar Çok Demir Oksit Var?

Burada merak edilebilecek diğer bir konu ise, Mars gezegeninin yüzeyinde (görece) neden bu kadar fazla demir elementinin bulunuyor oluşudur.

Mars gezegeni oluşmadan önce, Dünya ve diğer gezegenlerin oluşumunda olduğu gibi, sadece gaz ve toz bulutundan ibaretti. Daha sonrasında, bu bulutun sahip olduğu kütle nedeniyle uzay-zamanın bükülmesine bağlı olarak, Mars bulutunun bir noktaya doğru çökmeye başlamasıyla birlikte, Dünya’da olduğu gibi, çekirdeği ve diğer gezegensel bölümleri oluşmuştur.

Ancak yüzeyinde, Dünya’dan farklı olarak daha fazla demir elementi kalmıştır. Dünya’daki demir elementi ise, daha çok, çekirdeğine çökmüştür. Bilim insanlarına göre, Mars’ın daha az kütleye sahip olması ve bu kütlenin çökmesine bağlı olarak etrafına yarattığı çekim kuvvetinin de doğal olarak daha az olması nedeniyle, demir elementinin çoğunluğu, Dünya’da olduğu gibi çekirdeğe kadar çökmemiş ve belli bir kısmının yüzeyde ve manto gibi diğer gezegensel bölgelerde birikmesine yol açmıştır.

Mars'taki Demiri Oksitleyen Oksijen Nereden Geliyor?

Ancak sorular burada bitmez. Diğer önemli bir soru da, Mars yüzeyindeki demirin nasıl bu kadar fazla oranda oksitlendiğidir. Bunun nasıl gerçekleştiği günümüzde henüz kesin bir şekilde bilinmiyor, fakat elbette tutarlı birkaç hipotez ortaya atılmış durumdadır. Bunları maddeler halinde sıralayacak olursak:

  • Mars’ta geçmişte var olan su molekülleri ile demirin reaksiyona girmesiyle oluşan oksidasyon tepkimesi ve bu tepkime sonucu ortaya demir oksit bileşiğinin çıkması,
  • Oluşan kuvvetli toz fırtınaları sırasında kayaların üzerindeki regolitlerin içerisinde yer alan kuvars kristallerinin parçalanmasıyla birlikte, oksijence zengin olan yüzeyin açığa çıkması ve sonuç olarak yüzeyde, demir ile oksijen elementlerinin etkileşmesiyle oksidasyon tepkimesinin meydana gelmesi,
  • Güneş ışığının atmosferdeki karbondioksit gibi bazı bileşikleri parçalayarak hidrojen peroksit ve ozon gibi çeşitli oksidanlar ürettiği ve bunun da demiri oksitlendirmesi.

Sonuç

Yapılan bilimsel çalışmalar büyük zaman ölçeklerini kapsadığında, hele ki bu araştırmalar Dünya-dışı bir gezegeni konu aldığında, "kesin" bir sonuca varmak da bir o kadar zorlaşmaktadır. Bundan dolayı, Mars’ın yüzeyindeki demir elementinin oksidasyon tepkimesine nasıl uğradığını öğrenmek, konunun kapsadığı büyük zaman ölçeğine paralel olarak, biz insanlar için (görece) yine büyük zaman ölçekleri gerektirebilmektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bunun yanında, Mars yüzeyi ile, sahip olduğumuz kanın aynı renge sahip oluşunun ve hatta ateşin oluşmasının bile aynı olgu ile, yani oksidasyon tepkimesi ile açıklanabiliyor oluşu, oldukça ilginç ve şaşırtıcı bir gerçektir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 10
  • Muhteşem! 6
  • Tebrikler! 4
  • Bilim Budur! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • İnanılmaz 3
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/09/2021 21:31:45 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10920

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Filogenetik
Hormon
Uçuş
Tahmin
Factchecking
Sars Virüsü
Kuyruk
Biliş
Kanıt
Kuyrukluyıldız
Kan Hastalıkları
Türlerin Kökeni
Toprak
Taksonomi
Yörünge
Goril
Ribozim
Paleontoloji
Sinir Sistemi
Bilinç
Sinir
Bilgi Felsefesi
Zeka
Aslan
Öğrenme Alanı
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın