Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Jüpiter'in Uydusu Europa Sivri Buzlarla Kaplı Olabilir!

Jüpiter'in Uydusu Europa Sivri Buzlarla Kaplı Olabilir! The Independent
4 dakika
67
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Güneş Sisteminde sadece birkaç uydu Jüpiter'in uydusu Europa kadar ilgi çekicidir. Küresel bir tuzlu su okyanusu neredeyse uydunun etrafını sarıyor ve Dünya'daki herhangi bir okyanustan daha fazla su içeriyor. Bu uçsuz bucaksız okyanusun üzerinde ise yüzey sıcaklığı -184 oC'ye kadar düşen buz tabakasının oluşturduğu bir kabuk bulunuyor.

Bilim insanları, uydunun yüzeyini yoğun radyasyon bombardımanına maruz bırakan Jüpiter'in aynı zamanda uydunun tamamının yerçekimi etkisiyle inlemesine neden olduğunu tahmin etmektedir. Europa'daki sıvı su, uzayda mikroskobik yaşam aranacak gelecekteki uzay çalışmaları için oldukça cezbedici bir hedeftir.

Ancak gelecekte bir uzay aracının dünya dışı mikroskobik yaşam arayabilmesi için öncelikle uzun, sivri buzlardan oluşan bir tabakayı geçmesi gerekecek. Gezegen bilimcileri ve jeomorfologlardan oluşan ekibin öne sürdüğü savlar Nature Geoscience dergisinde yayımlandı.

Tüm Reklamları Kapat

Wikipedia Commons

Söz konusu araştırma Europa'nın yeryüzünde nadir bulunan buz biçimleriyle kaplı, dikenli bir buz dünyası olduğunu iddia ediyor.  Bizim dünyamızda buz; kırağı, iğnemsi buz, park yerlerindeki sulu karlar ya da daha tuhaf yığınlar gibi birçok farklı biçim alabilir. Ancak Cardiff Üniversitesinden jeomorfolog Daniel Hobley'in belirttiğine göre, Europa'nın yüzeyi inanılmaz derecede soğuk olduğundan buz erimiyor ve tekrar donuyor. Burada belirtmek gerekir ki buz tamamen düz değildir, küçük kristallerden oluşur. Hobley, bu konuda şöyle söylüyor:

Bu kristallerin her biri, ışığı buzdan yansıtacak ya da kıracak bir lens potansiyeline sahiptir.

Milyonlarca yıl boyunca Europa'daki buzlar güneş ışınlarının enerjisiyle gaza dönüşmüştür. Güneş ışığı tek başına bıçak şeklinde büyük buz parçaları şekillendirmek için yeterli değildir. Europa, Jüpiter etrafındaki yörüngesiyle kendi dönüşü eşleşecek şekilde gelgitsel olarak Jüpiter'e kilitlenmiştir. Başka bir ifadeyle, Europa'nın Jüpiter'e bakan yüzü hep aynıdır. Hobley'e göre bu aynı zamanda Europa'nın göğünde Güneş ışığının açısının sabit olduğu anlamına geliyor. Yani bu uyduda mevsimler bulunmuyor.

Hobley ve çalışma arkadaşları Dünya'da hangi bölgenin Europa'ya benzeyebileceğini düşündüler. Güney Amerika'da Venezuela'dan Arjantin'e kadar uzanan sıradağları, yani Andlar'ı incelediler.

Andlar'ın en tepe noktalarında buz bulunmaktadır ve kış buzun erimemesini sağlayacak kadar soğuk geçer. Dahası Ekvator civarında Güneş'in açısı yüksek ve sabittir, tıpkı Europa'nın orta kısmı üzerinde olduğu gibi.

Tüm Reklamları Kapat

Hobley ve ekibi ayrıca Andlar'da penitente denilen bir buz şeklinin oluştuğunu biliyorlardı. Penitenteler adını İspanyolca konuşan bazı Hristiyanların kutladığı ve keşişlerin sivri beyaz başlıklar giydiği bir paskalya bayramından alır.

Penitenteler ile ilgili ilk bilimsel gözlemleri 1830'larda yapan Charles Darwin, bu sivri buzları rüzgârın şekillendirdiğini düşünmüştü. Ancak 2001'de, Boulder'deki Colorado Üniversitesi'nden fizikçi Meredith Betterton katıdan gaza prosesi aracılığıyla laboratuvarda penitente üretmeyi başardı.

Dağ zirvelerinde Güneş ışığı, genişliğinin iki katı uzunlukta bıçaksı yapılar bırakarak buzda oyuklar açar. Penitenteler yüksek enlemlerde oluşmaz, çünkü kışın güneşin gökteki konumu aşağıdadır; buz kristalleri ışığı aşağıya doğru keskin biçimde iletemez.

Bu üçgensi oyukların dibi daha sıcak olurken kenarları daha soğuk kalır. Hobley, Europa'da bunların çok çok yavaş biçimde oluştuğuna dikkat çekiyor, her milyon yılda bir 30 santimetre kadar yavaş yükseliyorlar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ancak Europa'nın yüzeyi 50 milyon yıldır hemen hemen hiç değişmeden kaldığı için bunların oluşabilmesi için yeterince zaman geçmiş olmalı. Hesaplamalara göre Europa'daki penitenteler neredeyse 15 metre olabilir.

Kendisi bu araştırmada yer almayan astronom William Grundy, çalışmanın önemini vurgulamakla birlikte yine de temkinli olmak gerektiği görüşünde. Zira çalışma bazı tahminlere dayanıyor ve sağlamlaşması için daha fazla gözlemle desteklenmesi gerekmekte. Grundy, insansız uzay aracı Galileo tarafından çekilen görüntülerin uzamsal çözünürlüğünün bu savları ortaya koymak için biraz bulanık olduğuna dikkat çekiyor.

Ortaya konulan iddia, radar ve sıcaklık görüntüleriyle destekleniyor. Hobley, Europa'nın orta kısmının radarı, ses kayıt odalarının duvarlarındaki yumurta kabı şekilli ses kesici bölmeler gibi absorbe ettiğini söylüyor ki bu, penitente şekillerinden kaynaklanabilecek bir durum.

Dahası Plüton'da bıçaksı metan buzlarının bulunduğunu biliyoruz. Grundy'nin tahminine göre, Güneş'e Europa'dan çok daha uzak olan Uranüs uyduları da katı karbondioksitten oluşan bıçaksı arazilere sahip olabilir.

Hobley, zemine inişte asıl tehlikenin sivri bir buzun robotları etkilemesinden çok bir probun bıçaksı yapılar arasındaki çukurlarda kaybolması olduğu konusunda uyarıyor. Daha önce asteroidlere ve kuyrukluyıldızlara uzay probu indirme girişimlerinde probların ters döndüğü ya da çatlaklar arasına sıkıştığı olmuştu.

Bu aşılamaz bir problem değil, yalnızca bir mühendislik ve astronomi meselesi. Gelecekteki inişlerde Europa'nın yüzeyindeki daha genç bir bölge hedef alınabilir. Bu bölgelerde buz, derin çukurlar oluşturacak kadar zaman bulamamıştır. Ayrıca çok fazla bıçaksı buzlarla kaplı olmaması gereken daha yüksek enlemler de kullanılabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Europa'yı araştırmak için planlanan iki yörünge görevi bulunmaktadır: NASA 2020 yılı civarında Europa Clipper'ı göndermeye hazırlanmaktadır, ESA da  Jupiter Icy Moons Explorer'ı (JUICE) 2022 yılında göndermeyi planlamaktadır.

Europa'nın bıçaksı buzları iniş için tehdit edici olsa da bir uzay aracının Europa'nın saklı kısımlarını araştırmak için iniş yapmasına gerek kalmayabilir. Çünkü güçlü kanıtlar gösteriyor ki uydu, uzaya bir yörünge aracının yakalayabileceği şekilde su püskürtüyor!

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
0
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler, akademik dergiler veya resmi bilim kurumları tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/06/2024 13:00:16 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12772

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Saç
Carl Sagan
Ana Bulaşma Mekanizması
Küresel
Yapay Zeka
Fotosentez
Aminoasit
Geometri
Sağlık
Ses Kaydı
İlişki
Avcı
Einstein
İhtiyoloji
Gelişim
İnsan Türü
Mikroevrim
Ağaç
Doğal
Evrim Tarihi
Dil
Video
Kimyasal
Yıldızlar
Doğru
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. Can, et al. Jüpiter'in Uydusu Europa Sivri Buzlarla Kaplı Olabilir!. (2 Eylül 2020). Alındığı Tarih: 20 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/12772
Can, M., Kayalı, Ö. (2020, September 02). Jüpiter'in Uydusu Europa Sivri Buzlarla Kaplı Olabilir!. Evrim Ağacı. Retrieved June 20, 2024. from https://evrimagaci.org/s/12772
M. Can, et al. “Jüpiter'in Uydusu Europa Sivri Buzlarla Kaplı Olabilir!.” Edited by Ögetay Kayalı. Evrim Ağacı, 02 Sep. 2020, https://evrimagaci.org/s/12772.
Can, Mümin. Kayalı, Ögetay. “Jüpiter'in Uydusu Europa Sivri Buzlarla Kaplı Olabilir!.” Edited by Ögetay Kayalı. Evrim Ağacı, September 02, 2020. https://evrimagaci.org/s/12772.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close