İklim Krizi ile Mücadelede Ormanları Korumak Önemli; ancak "Deniz Ormanlarını" Korumak Çok Daha Önemli!

İklim Krizi ile Mücadelede Ormanları Korumak Önemli; ancak "Deniz Ormanlarını" Korumak Çok Daha Önemli!
Denizaltı Kelp Ormanları
Underwater Pat
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
5 dakika
1,809 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Çağımızın en önemli küresel sorunu hiç tartışmasız İklim Değişikliği'dir. Bu nedenle İklim Değişikliği ile mücadele etmek, insanlığın karşı karşıya olduğu en ciddi meseledir. Bu zamana dek birçok tür ile sayısız insan toplumu ve uygarlık, çeşitli nedenlerden ötürü yok oldu ve bu yok oluşların büyük çoğunluğu, bel bağladıkları doğanın, alışageldikleri biçimlerin dışında davranmasıydı. Çoğu durumda bu canlıların bizzat suçu yoktu; çevrenin doğal değişimine ayak uyduramayarak yok oldular. Ancak şu anda içinde bulunduğumuz iklim krizinin sebebi doğrudan biziz. Neyse ki günümüzde, bu antik türlerden ve uygarlıklardan farklı olarak, çok güçlü bir problem çözücümüz var: bilim. Tabii onu kullanmamız gerekiyor.

Bilimsel bilgimiz ve kültürümüz bize, doğadaki karbonun, özellikle son yüzyılda artan endüstriyel devrim nedeniyle ciddi oranda arttığını açık bir şekilde göstermektedir. Öyle ki son 150 yılda, atmosferdeki karbon seviyesi, milyonda 280 parçadan, milyonda 416 parçaya yükselmiştir - ki bu da yaklaşık %50 oranında bir artışa karşılık gelmektedir![1]

İklim Değişikliği ile mücadelenin ilk adımı, insan kaynaklı karbon salınımını bir an önce azaltmaktır. Ancak karbon salınımı sadece insan kaynaklı değil, aynı zamanda hem canlıların yaptığı solunum ile, hem de organik maddelerin ayrışması sürecinde de meydana gelebilir. Biz bu yazımızda, karbon salınımının biyolojik tarafına odaklanacağız.

Reklamı Kapat

Biyolojik Karbon Salınımı

Bildiğimiz üzere, karalardaki en iyi karbon tutucular bitkiler, ağaçlar ve dolayısıyla ormanlardır. Bunun nedeni, fotosentez işleminde karbonu yakalayıp organik maddeye, yani şekere dönüştürmeleridir.

Ancak burada anlaşılması gereken çok önemli bir nokta var: Bu süreç boyunca karbon miktarı hiç değişmez. Karbon, atmosferden alınıp canlıların bedenine geçiyor olsa da doğada yine aynı oranda bulunmaktadır. Sadece atmosferde değil, bitkinin kendisinde bulunacaktır. Bitki, bu karbonu ya kendi besini olarak tüketir ya da üremesine katkı sağlaması için meyveye dönüştürür. Ama her durumda, eninde sonunda bitki öleceği için veya meyveler diğer canlılar tarafından tüketileceği için, bu karbon yeniden toprağa karışacaktır. İşte bu nedenle, topraktaki karbon miktarı, bitkilerde tutulan karbon miktarından daha fazladır. FAO'nun (Gıda ve Tarım Örgütü) istatistiklerine göre, Dünya üzerindeki karbonun; %19'u bitkilerde, %81'i ise toprakta bulunmaktadır.[2]

Sürekli olarak toprağa karışmakta olan bu karbon depoları, aynı zamanda yine sürekli olarak ayrıştırıcılar tarafından tüketilmektedir ve buradan nihayetinde yine atmosfere geri salınmaktadır. Bu nedenle, ormanlardaki karbon salınımının net değeri sıfırdır.

Denizel Bitkiler ve Karbon Döngüsü

Fakat tüm bu bilgiler, karalardaki karbon tutma kapasitesini ve salınımını göstermektedir. İşin bir de, deniz boyutu vardır - ki yazımızın ana konusunu oluşturmaktadır.

Karalardaki bitkilerin evrimsel atası konumunda bulunan denizel bitkiler; fitoplanktonlar, mavi-yeşil algler ve kırmızı alglerden meydana gelmektedir. Bu deniz bitkileri, karalardaki akrabaları gibi, fotosentez yaparak kendi besinini üreten ototrof canlılardır. Denizlerin yüzeyinden itibaren, yaklaşık 200 metre derinliğe kadar yaşayabilmektedirler. Bu bölgeye "fotik bölge" denmektedir. Fotik bölgeden daha derin bölgelere Güneş ışığı çok daha az geldiği veya hiç gelmediği için, bu bölgeden derinlerde fotosentetik canlılar yaşayamaz. Aynı zamanda bu canlılar, dünyadaki oksijenin yaklaşık olarak %70'ini üretmekten sorumludurlar ve bu özellikleri nedeniyle, dünyadaki yaşamın varoluşunda çok önemli bir konumda yer alırlar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Fotik Zon'da Bulunan Deniz Bitkileri
Fotik Zon'da Bulunan Deniz Bitkileri
University of Virginia

Bu bitkiler de karalardaki kuzenleri gibi karbon tutma ve depolama özelliğine sahiplerdir. Denizel bitkiler, karasal bitkilerde olduğu gibi, öldüklerinde ve dolayısıyla ayrışma sürecine girdiklerinde atmosferden yakaladıkları karbon, ürettikleri oksijenin salınması gibi tekrardan atmosfere geri salınmaktadır. Buna da kısaca, karbon döngüsü denir. Öyle ki, küresel karbon döngüsünün %83'ü okyanuslarda meydana gelmektedir.[3] Sadece bu orandan bile, denizlerdeki birincil üreticilerin, yani bitkilerin karbon yakalama payının büyüklüğünü anlayabiliriz.

Bahsettiğimiz gibi karbon döngüsü, karbonun atmosferdeki oranını en nihayetinde belirli bir dengeye ulaşmasını sağlamaktadır ve bu, sürekli olarak devam etmektedir. Yani, biyolojik yolları kullanarak İklim Değişikliği ile mücadele etmek, her ne kadar kısa vadede olumlu sonuçlar verebilecek olsa da, uzun vadede sonuçsuz kalacaktır. Bu nedenle asıl olarak, atmosfere insan kaynaklı karbon salınımının azaltılması gerekmektedir. Çünkü insanlar, fosilleşmiş ve dolayısıyla karbon döngüsünden tamamen çıkmış olan karbonu (petrol ve doğal gazı), jeolojik katmanların derinliklerinden çıkarmakta ve yakarak enerjiye dönüştürmektedir; bu sırada da atmosfere bu fazladan karbonu eklemektedir. İşte iklim krizini tetikleyen ana problem budur.

Makroalgler ve Karbonun Denizin Derinliklerine Hapsedilmesi!

Fakat yakın geçmişte, Nature'da yayınlanan bir makale, bu algıyı bir miktar değiştirmiştir.[4] Araştırmanın ana konusu olan makroalgler, yani deniz yosunları (örneğin, en tepede gösterdiğimiz deniz altı kelp ormanları) öldüklerinde, karasal bitkiler gibi hemen toprağa karışmak yerine, güneş ışığından maksimum verim elde edebilmek için denizde dik durabilmelerini sağlayan gaz keselerinden dolayı, oksijenin daha bol bulunduğu fotik bölgedeki zemine batmadan, deniz yüzeyinde bir süre yüzerler ve bu şekilde uzun mesafeler kat ederler. Ardından, denizin daha derin olduğu bölgelere varan makroalgler, gaz keseciklerinin patlaması nedeniyle, denizin derinliklerine doğru batmaya başlarlar.

Bir Makroalgin Ölümüyle Birlikte Başlayan Derin Deniz Yolculuğu
Bir Makroalgin Ölümüyle Birlikte Başlayan Derin Deniz Yolculuğu
Harvard University

En nihayetinde denizin dibine batan deniz yosunları, bulunduğu derinlikte oksijen azlığı nedeniyle, kıyı ve kara ekosistemlerindeki gibi yoğun bir ayrışmaya maruz kalmaz, çünkü oksijenin bulunmadığı yerde, ayrıştırıcılar da yaşayamaz. Dolayısıyla, karbon salınımı bu derinliklerde azalacağı için, karbon döngüsü de tıkanmış olur.

Reklamı Kapat

Araştırmacılar, deniz yosunlarının hepsi olmasa da, yaklaşık %11'inin bu şekilde derin denizlere batabileceğini söylemektedir.[5] Bu oran, ilk etapta oldukça az gibi görünüyor olsa da, denizlerdeki karbon döngüsünün büyüklüğünü hesaba kattığımızda, aslında çok büyük bir sayının yüzdesini tanımlamaktadır. Öyle ki bu oran, yılda yaklaşık 200 milyon ton karbonun tutulmasına karşılık gelmektedir - ki bu da, New York eyaletinin 1 yılda yaptığı karbon salınımından daha fazladır![6], [7]

Sonuç

Anlayacağımız, karbonu denizin derinliklerine hapsedebilmesi ve uzun yıllar boyunca tekrardan atmosfere geri salmaması nedeniyle, denizel bitkilerden olan makroalglerin, İklim Değişikliği ile olan mücadelemizde önemli bir yeri bulunmaktadır. Her ne kadar, insanlar tarafından aljinat ve diğer çeşitli gıda malzemeleri için sürekli olarak işgal altında olsalar da; örneğin kelplerde olduğu gibi, bir günde yaklaşık yarım metre gibi ciddi bir büyüme sergileyebilmeleri sayesinde, çok hızlı bir şekilde eski durumlarına geri dönebilirler. Bu eşsiz özellikleri nedeniyle makroalgler, Küresel Isınma ve İklim Değişikliği'nin önüne geçilmesinde, insan kaynaklı karbon salınımının azaltılmasına ek bir biyolojik unsur olarak şimdi olduğu gibi, gelecekte de çok önemli bir rol oynayacaktır!

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 10
  • Tebrikler! 6
  • Muhteşem! 4
  • İnanılmaz 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ NASA. The Causes Of Climate Change. (01 Ocak 2020). Alındığı Tarih: 09 Mayıs 2021. Alındığı Yer: NASA | Arşiv Bağlantısı
  • ^ FAO. Forests And Climate Change, Carbon And The Greenhouse Effect. (01 Ocak 2020). Alındığı Tarih: 09 Mayıs 2021. Alındığı Yer: FAO | Arşiv Bağlantısı
  • ^ IUCN. Blue Carbon. (01 Ocak 2020). Alındığı Tarih: 09 Mayıs 2021. Alındığı Yer: IUCN | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. Krause-Jensen, et al. (2021). Substantial Role Of Macroalgae In Marine Carbon Sequestration. Nature Geoscience. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Bedolfe. Seaweed Could Be Scrubbing More Carbon From The Atmosphere Than We Expected. (06 Ekim 2017). Alındığı Tarih: 09 Mayıs 2021. Alındığı Yer: Oceana | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Hurlimann. How Kelp Naturally Combats Global Climate Change. (04 Temmuz 2019). Alındığı Tarih: 10 Mayıs 2021. Alındığı Yer: Harvard University | Arşiv Bağlantısı
  • ^ EIA. Total Carbon Dioxide Emissions, 2017. (01 Ocak 2020). Alındığı Tarih: 10 Mayıs 2021. Alındığı Yer: EIA | Arşiv Bağlantısı
  • Britannica. Photic Zone. (01 Ocak 2020). Alındığı Tarih: 10 Mayıs 2021. Alındığı Yer: Britannica | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/09/2021 01:07:42 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10458

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Şempanze
Factchecking
Psikiyatri
Irk
Evrimsel Biyoloji
Diyet
Covid-19
Koaservat
Santigrat Derece
Hayvan Davranışları
İletişim
Pandemi
Doğru
Ölümden Sonra Yaşam
Kedigiller
Deprem
Samanyolu Galaksisi
Hamilelik
Meteor
Moleküler Biyoloji
Böcekler
Genler
Cinsiyet Araştırmaları
Atom
Bilişsel
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın