Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

2.500 Yıl Önce Yaşamış İnsanlar; Doğayla, Ruhlarla ve Ölülerle İletişim Kurma Amacıyla Kenevir (Cannabis) Tüketiyordu!

2.500 Yıl Önce Yaşamış İnsanlar; Doğayla, Ruhlarla ve Ölülerle İletişim Kurma Amacıyla Kenevir (Cannabis) Tüketiyordu!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Smithsonian Magazine isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Milattan Önce 440 yılında yaşamış olan Heredot, Tarih isimli kitabının 4. kitabında ritüelistik kenevir (ya da kanabis, Lat: "cannabis") kullanımından bahseder. Göçebe Avrasyalı toplumların ritüellerini anlatan "tarihin babası", şöyle yazıyor:

İskitler, kenevir tohumundan alırlar ve sıcaktan kıpkırmızı kesilen taşlar üzerine atarlardı. Kendirin dumanı tütmeye başlayınca, İskitler de heyecanla buharı içlerine çeker ve keyifle bağırırlardı.

Heredot'un yaklaşık 2500 yıl öncesine ait bu iddialarına yönelik fiziksel kanıt bulunmuyordu. Nihayet, Science Advances dergisinde yayınlanan bir makalede, Çin ve Almanya'dan bilim insanları, 2500 yıl öncesine ait bir mezarlıktan elde ettikleri tahta kaplar (veya maltızlar/mangallar) içerisinde dikkate değer miktarda THC kalıntıları tespit ettiler. THC, kenevire psikoaktif etkisini kazandıran kimyasal maddedir.

Max Planck İnsan Tarihi Bilimi Enstitüsü'nden Robert Spengler, gaz kromatografisi ve kütle spektrometri analizi yöntemiyle tespit ettikleri bulgularının, bitkinin bundan 2.5 milenyum önce de uyuşturucu olarak kullanıldığının somut ve tartışmaya yer bırakmaz bir kanıtı olduğunu söylüyor. Bu durum, kenevir kullanımının kökenlerinin en azından Milattan Önce 500 yılına dek gittiğini doğruluyor. Çin Bilimler Akademisi Üniversitesi'nden baş yazar ve araştırmacı Yimin Yang ise şöyle diyor:

Maltızların ölülerle birlikte gömülmüş olması, bunları kullanan kişilerin doğayla veya ruhlarla veya ölü insanlarla iletişim kurmak için tükettiklerini gösteriyor.
Kenevir buharını ortaya çıkarmak için kullanıldığı düşünülen tahta mangallar.
Kenevir buharını ortaya çıkarmak için kullanıldığı düşünülen tahta mangallar.
Smithsonian Magazine

Kenevirin Ritüelistik Tüketimine En Eski Kimyasal Kanıt!

Bu bulgular önemli, çünkü daha önceki araştırmalarda kenevirin ritüelistik bir şekilde kullanımına dair nihai kimyasal kanıtlar bulunamamıştı. Daha önceden Türkmenistan'daki tapınaklarda kenevir bitkisine ait bazı kalıntılar tespit edilmişti; ancak sonradan yapılan incelemeler bunların peynir kesmek için kullanıldığını ve kenevir tüketimiyle hiçbir ilgisi olmadığını göstermişti.

2006 yılında yapılan bir diğer çalışmada, Çin'den çıkarılan tabutlarda kenevir tohumları tespit edilmişti; ancak bitkinin dumanının tüttürüldüğüne yönelik hiçbir bulguya rastlanamamıştı.

2016 yılında, yine Çin'in Turpan havzasından çıkarılan, yetişkin bir erkeğe ait kefenin göğüs kısmı üzerine 13 farklı kenevir bitkisinin artıkları kenevir artıkları serpiştirildiği tespit edilmişti; ancak yine duman tüketimine yönelik doğrudan bir kanıt bulunamamıştı. The New York Times gazetesinden Jan Hoffman şöyle yazıyor:

Kenevir, tanrıların bitkisi olarak görülüyordu. İnsanlar, bitkinin etkili olabilmesi için pişirmeniz veya yakmanız gerektiğini biliyorlardı.

Kenevir, insan tarihinde 2 ayrı defa kültürlenmiş bir bitkidir. Bitkinin asıl üretilme nedeni tohumlarıdır; çünkü insanlar bu tohumları yiyebiliyor, yağını akıtıp kullanabiliyor, lifler (fiber, elyaf) üretebiliyor ve bu sayede ipler veya giysiler yapabiliyorlardı. Bu tür kullanıma dair ilk izleri, günümüzden 3.500 yıl önce, Asya'da görmekteyiz. Kenevirin bu soy hatlarında THC oranları dikkate değer miktarda düşüktü ve muhtemelen insanlar kenevirin psikoaktif özelliklerinden henüz haberdar değilelrdi.

Ancak Çin'in yaklaşık 3 kilometre rakıma sahip Jirzankal tepelerindeki kenevirler daha yüksek THC oranlarına sahiptir ve burada yaşayan insanlar, şans eseri bu bitkinin psikoaktif etkilerini keşfetmiş olabilirler. Bir diğer olasılık, bölgede yaşayan insanların halihazırda bu bitkinin gücünü biliyor olmaları ve gömme töreni için, bitkinin kolayca bulunduğu bu tepeleri seçmiş olmalarıdır.

Jirzankal keneviri, gücünü Orta Aysa'yı Güneybatı Asya'ya bağlayan Pamir Platosu'ndaki soy hatlarıyla çiftleşmesinden alıyor olabilir. National Geographic'ten Michelle Z. Donahue şöyle yazıyor:

Kenevir bitkilerinin psikoaktif etkilere sahip olan THC bileşeninin gücünü arttırmanın yollarından bir diğeri melezlemedir. Ancak Jirzankal'da yaşayan insanların bunu bilerek mi yaptığı, yoksa sadece mutluluk verici bir tesadüf eseri mi yaptıkları henüz net değildir.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 30
  • Merak Uyandırıcı! 20
  • Umut Verici! 9
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 7
  • Güldürdü 5
  • Muhteşem! 4
  • İnanılmaz 4
  • Bilim Budur! 3
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Smithsonian Magazine | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/09/2020 06:22:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8575

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Rna
Biyolojik Antropoloji
Biyokimya
Abiyogenez
Ara Geçiş Türleri
Sosyal Mesafelendirme
Mikroevrim
Oyun Teorisi
Gazetecilik
Diş Hekimi
Mühendislik
Kromozom
Maymun
Beslenme Bilimi
Doğa Yasası
Astronot
Uterus
Primat
Yeme
Kemik
Endokrin Sistemi
Beslenme
Şempanze
Türlerin Kökeni
Fotosentez
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Başkalarının hatalarından ders alın; çünkü hepsini kendiniz yapacak kadar uzun yaşayamazsınız.”
Martin Vanbee
Geri Bildirim Gönder