Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Güneş'in Evrimi: Güneş Nasıl Var Oldu? Nasıl Yok Olacak?

Güneş’in Yakıtı Bittiği Zaman Ne Olacak?

Güneş'in Evrimi: Güneş Nasıl Var Oldu? Nasıl Yok Olacak?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Güneş ve Güneş Sistemimizin tüm gezegenleri bundan yaklaşık 4.5 milyar yıl önce Nebular Teoriye göre dev bir moleküler gazın ve toz bulutunun içe doğru çökmesi sonucu oluştu.

Bu çökme sonucunda bulutsu yapı daha düz bir diske benzemeye başladı. Bu disk üzerinde, tozlar ve gazlar daha yoğun bölgelerde toplanmaya başladı. Yoğun olan bölgeler daha fazla madde çektiğinden momentumun korunumu dönmeye başlamasına ve artan basınçta ışımasına sebep oldu. Maddenin çoğu merkezde toplanırken, bir kısmı da etrafında dönen diske yayıldı. Merkezde oluşan top Güneş’in yapısını oluştururken diske yayılan maddeler Güneş Sistemindeki gezegenlerin yapısını oluşturdu.

Ancak Güneş’in ve gezegenlerin oluşması için daha çok zamana gerek vardı. Güneş bu oluşumdan sonra Protostar (İlkel Yıldız) olarak 100,000 yıl geçirdi ve bu sırada iç kısımda olan basınç çekirdekteki füzyonu başlattı. Güneş’in şu anki biçimine gelebilmesi için birkaç milyon yıla daha ihtiyacı vardı ve bu zamanı aktif bir yıldız olan T Tauri yıldızı olarak geçirdi. T Tauri yıldızı, yıldızın henüz nükleer füzyonu gerçekleştirebilecek yeterli iç sıcaklığa ve basınca sahip olmadığı evresidir. Bu evre boyunca yıldız, nükleer füzyonun gerçekleşebilmesi için yavaşça çöker.

Güneş’in Nebular Teoriye göre oluşumu, geçireceği evrim ve yok oluşu.
Güneş’in Nebular Teoriye göre oluşumu, geçireceği evrim ve yok oluşu.

Geçen bunca zamanın ardından Güneş, evriminde bir adım daha ilerledi ve The Main Sequence (Ana Dizi) olarak adlandırılın evresine ulaştı. Yaklaşık 4.5 milyar yıldır bu evrededir.

Bu evrede, Güneş’in çekirdeğinde biriken hidrojen atomları nükleer füzyon sonucu helyum atomuna dönüşür ve bu dönüşüm sonucunda ortaya çıkan enerji Güneş’in enerjisini oluşturur, ardından ısı ve ışık olarak Güneş Sistemine yayılır. Nükleer füzyon, iki elementin birleşerek daha ağır bir elementin oluşmasına neden olan reaksiyonlara denir ve bu reaksiyon sonucunda çok büyük enerji açığa çıkar. Ancak merkezde biriken hidrojen atomlarının sınırı olduğu için bu olay sonsuza kadar devam edemez. Bir nevi Güneş’in yakıtı hidrojen atomlarıdır ve sınırsız bir yakıta sahip değildir.

Güneş’in Yakıtı Bittiği Zaman Ne Olacak?

Çekirdekteki hidrojen atomlarının tükenmesi sonucunda orada biriken helyum atomları kararsız hale gelecek ve çökmeye başlayacaktır. Bu durum çekirdeğin ısınmasına ve yoğunlaşmasına neden olacak ve Güneş gittikçe büyüyerek Red Giant Branch (Kızıl Dev) olarak adlandırılan evresine geçecektir. Bu genişleme sonucunda Güneş Merkür’ü, Venüs’ü ve belki de Dünya’yı kendi yörüngesi içine alacaktır.

Güneş yaklaşık 120 milyon yıl Kızıl Dev olarak yaşayacaktır. Bu süre içinde ilk olarak çekirdekte biriken helyum atomları tutuşacak ve çekirdeğin yaklaşık %6’sı ve Güneş’in kütlesinin %40’ı karbona dönüşecektir.

Bu aşamadan sonra Güneş yaklaşık 100 milyon yıl boyunca çekirdeğindeki helyum atomları tükenene kadar onları yakacaktır. Daha sonra 20 milyon yıl boyunca Güneş dengesiz hale gelecek ve kütlesini kaybetmeye başlayacaktır. Çünkü çekirdeğinde füzyon reaksiyonunu gerçekleştirebilecek yakıtı kalmadığı için Güneş’in içe çökmesini engelleyecek bir basınçta oluşmayacaktır bu nedenle Güneş içe çökmeye başlayacaktır.

Bu çökme sonucunda 500,000 yıl kadar sonra, Güneş’in mevcut kütlesinin sadece yarısı kalacaktır ve dış tarafı gezegenimsi bir bulutsu oluşturmaya başlayacaktır. Bu yapı ölmekte olan yıldızların dış katmanlarını atmaları sonucu oluşan toz ve gaz bulutuna denir. Gezegenimsi bulutsu yaklaşık 10,000 yıl içinde dağılacak ancak merkezde oluşan beyaz cüce trilyonlarca yıl hayatta kalacaktır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Güneş, hidrojen atomları bittikten sonra helyum atomlarını ve daha sonra karbon atomlarını dönüştürecektir ve en sonunda çekirdeğinde demir birikmeye başlayacaktır. Demir nükleer füzyona girdiğinde herhangi bir enerji vermeyeceği için çekirdekte Güneş’in içine doğru çökmesini engelleyecek herhangi bir baskı olmayacaktır. Çekirdekte Güneş’in kütlesinden yaklaşık 1.38 kat daha fazla demir toplandığında büyük bir patlama gerçekleşecektir ve etrafa çok büyük enerji yayılacaktır. Bu enerji Güneş Sistemindeki bütün gezegenleri yok edecektir.

Güneş kütlesi yetersiz olduğu için bir karadeliğe dönüşemeyecektir ve sonunda kendini yakana kadar beyaz bir yıldıza çökecektir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 16
  • Muhteşem! 10
  • Bilim Budur! 10
  • İnanılmaz 6
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Korkutucu! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Üzücü! 2
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • NASA. Sun. (2020, Mart 26). Alındığı Tarih: 26 Mart 2020. Alındığı Yer: NASA | Arşiv Bağlantısı
  • R. H. Petrucci, et al. (2010). General Chemistry: Principles And Modern Applications. ISBN: 978-0132064521. Yayınevi: Pearson Prentice Hall.
  • Britannica. Red Giant Star. (2020, Mart 26). Alındığı Tarih: 26 Mart 2020. Alındığı Yer: Britannica | Arşiv Bağlantısı
  • Britannica. T Tauri Star. (2020, Mart 26). Alındığı Tarih: 26 Mart 2020. Alındığı Yer: Britannica | Arşiv Bağlantısı
  • Britannica. Planetary Nebula. (2020, Mart 26). Alındığı Tarih: 26 Mart 2020. Alındığı Yer: Britannica | Arşiv Bağlantısı
  • M. Williams. What Is The Life Cycle Of The Sun?. (2015, Aralık 22). Alındığı Tarih: 26 Mart 2020. Alındığı Yer: Universe Today | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/07/2020 21:31:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8400

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Kütle
Evrimsel Psikoloji
Protein
Nörobilim
Balık Çeşitliliği
Elektrokimya
Uzaylı
Kertenkele
Öğrenme Teorileri
Kalp
Zihin
Doğa Olayları
Cinsellik
Normal Doğum
Skeptisizm
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Hastalıkların Tedavisi
Organ
Cansız
Stres
Yapay Seçilim
Canlılık
Tüyler
Örümcek
Factchecking
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Sizi harekete geçirenin ne olduğunu bulun. Çünkü dünyanın, harekete geçen insanlara ihtiyacı var.”
Howard Thurman
Geri Bildirim Gönder