Gezegen ile Yıldızlar Arasında Bir "Geçiş Formu" Olan Kahverengi Cücelerin Gizemi Yavaş Yavaş Çözülüyor!

Gezegen ile Yıldızlar Arasında Bir "Geçiş Formu" Olan Kahverengi Cücelerin Gizemi Yavaş Yavaş Çözülüyor!
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  EmrePeynircioglu Podcast Seslendirmeni Emre Peynircioglu
3 dakika
669 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Kahverengi cüceler, kütleleri gezegenler ve yıldızlar arasında olan astronomik nesnelerdir. Kütlelerinin sınırlarının tam olarak nerede olduğu sorusu, özellikle yapıları düşük kütleli yıldızlarınkine çok benzediğinden, tartışma konusu olmaya devam ediyor. Peki bir kahverengi cüceyle mi, yoksa çok düşük kütleli bir yıldızla mı karşılaştığımızı nasıl bileceğiz?

Cenevre Üniversitesi'nden (UNIGE) ve İsviçre Ulusal Araştırmada Yeterlilik Merkezi (NCCR) PlanetS'ten bilim insanları tarafından yönetilen uluslararası bir ekip, Bern Üniversitesi ile işbirliği içinde, yıldızları ayıran sınırın yakınında kütleleri olan 5 nesne tespit etti. Bu hahverengi cüceler bilim insanlarının bu gizemli nesnelerin doğasını anlamalarına yardımcı olabilecek. Sonuçlar Astronomy & Astrophysics dergisinde yayınlandı.[1]

"Başarısız Olmuş Yıldızlar"

Jüpiter ve diğer dev gaz gezegenleri gibi, yıldızlar da esas olarak hidrojen ve helyumdan oluşur. Ancak gaz gezegenlerin aksine, yıldızlar o kadar büyük ve kütleçekim kuvvetleri o kadar güçlüdür ki, hidrojen atomları birleşerek helyum üreterek büyük miktarda enerji ve ışık yayar.

Reklamı Kapat

Kahverengi cüceler ise hidrojeni kaynaştıracak kadar büyük değildir ve bu nedenle yıldızlar gibi muazzam miktarda ışık ve ısı üretemezler. Bunun yerine, hidrojenin daha ağır bir atomik versiyonunu olan döteryumu nispeten küçük miktarlarda kaynaştırırlar. Bu süreç, daha az verimlidir ve kahverengi cücelerden gelen ışık, yıldızlardan gelen ışıktan çok daha zayıftır. Bu yüzden bilim insanları genellikle kahverengi cücelere "başarısız olmuş yıldızlar" olarak nitelerler. UNIGE Fen Fakültesi Astronomi Bölümü'nde araştırmacı, NCCR PlanetS üyesi ve çalışmanın ilk yazarı Nolan Grieves şöyle diyor:

Kahverengi cücelerin kütle limitlerinin tam olarak nerede olduğunu bilmiyoruz. Bu limitler kahverengi cüceleri milyarlarca yıl boyunca hidrojen yakabilen düşük kütleli yıldızlardan ayırt etmemizi sağlar. Kahverengi cüceler ise kısa bir yanma aşamasına ve sonra daha soğuk bir hayata sahiptir. Bu sınırlar, örneğin kahverengi cücenin kimyasal bileşimine veya oluşma şekline ve ayrıca başlangıç ​​yarıçapına bağlı olarak değişir

Bu gizemli nesnelerin ne olduğu hakkında daha iyi bir fikir edinmek için örnekleri ayrıntılı olarak incelememiz gerekiyor. Ancak kahverengi cücelerin oldukça nadir olduklarını da artık biliyoruz. Araştırmacılar şöyle diyor:

Şimdiye kadar sadece yaklaşık 30 kadar kahverengi cüceyi doğru bir şekilde tanımladık.

Gökbilimcilerin ayrıntılı olarak bildiği yüzlerce gezegenle karşılaştırıldığında, bu sayı oldukça azdır. Hele ki daha büyük boyutları nedeniyle kahverengi cüceleri tespit etmenin, gezegenleri tespit etmekten çok daha kolay olduğu düşünülürse...

Bulmacanın Yeni Parçaları

Uluslararası ekip, başlangıçta Transit Exoplanet Survey Satellite (TESS) ile TESS İlgi Çekici Nesneler (TOI) olarak tanımlanan 5 yoldaşı tanımladı: TOI-148, TOI-587, TOI-681, TOI-746 ve TOI-1213. Bunlara "yoldaşlar" deniyor, çünkü ilgili ev sahibi yıldızlarının yörüngesinde dönerler. Bunu 5 ila 27 günlük periyotlarla yaparlar, Jüpiter'in 0,81 ila 1,66 katı yarıçapa sahiptirler ve 77 ila 98 kat daha büyük kütleye sahiptirler. Bu, onları kahverengi cüceler ve yıldızlar arasındaki sınıra yerleştirir. Bu 5 yeni nesne, bu nedenle değerli bilgiler içerir. UNIGE Astronomi Bölümü'nde araştırmacı olan Monika Lendl şöyle diyor:

Her yeni keşif, kahverengi cücelerin doğası hakkında ek ipuçları ortaya koyuyor ve nasıl oluştuklarını, neden bu kadar nadir olduklarını daha iyi anlamamızı sağlıyor.

UNIGE'de profesör ve NCCR PlanetS üyesi François Bouchy tarafından açıklandığı gibi, bilim insanlarına bu nesnelerin kahverengi cüceler olduğunu gösteren ipuçlarından biri, boyutları ve yaşları arasındaki ilişkidir:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kahverengi cücelerin, döteryum rezervlerini yakıp soğudukça zamanla küçülmeleri beklenir. Burada, en eski iki nesnenin, TOI 148 ve 746'nın daha küçük bir yarıçapa sahip olduğunu, daha genç iki yoldaşın ise daha büyük yarıçapa sahip olduğunu bulduk.

Yine de bu nesneler sınıra o kadar yakın ki, kolayca çok düşük kütleli yıldızlar olabilirler ve gökbilimciler hala kahverengi cüce olup olmadıklarından emin değiller. Grieves şöyle diyor:

Bu ek nesnelerle bile, kahverengi cüceler ve düşük kütleli yıldızlar arasındaki farklar hakkında kesin sonuçlar çıkaracak sayılara hâlâ sahip değiliz. Daha fazlasını öğrenmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç var.
Okundu Olarak İşaretle

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Güldürdü 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ N. Grieves, et al. (2021). Populating The Brown Dwarf And Stellar Boundary: Five Stars With Transiting Companions Near The Hydrogen-Burning Mass Limit. Astronomy & Astrophysics, sf: A127. doi: 10.1051/0004-6361/202141145. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/09/2021 18:53:48 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10915

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Virüs
Saç
Mars
Genom
Bilim
Kimyasal Bağ
Onkoloji
Foton
Bitkiler
Görüş
Bakteri
Doğa
İnsanın Evrimi
Mers
Arı
Allah
Akciğer
Modern
Meteor
Üreme
Oyun Teorisi
Bilişsel
Beyaz
Sahtebilim
Şehir Hastanesi
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın