Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Galapagos Adaları'nda Sadece 2 Nesilde Yeni Bir "Darwin'in İspinozu" Evrimleşti!

Galapagos Adaları'nda Sadece 2 Nesilde Yeni Bir "Darwin'in İspinozu" Evrimleşti! P. R. Grant
5 dakika
17,355
  • Ornitoloji
  • Hibrit Türleşme
Evrim Ağacı Akademi: Türleşme Yazı Dizisi

Bu yazı, Türleşme yazı dizisinin 23. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Taksonomi Nedir? Sınıflandırma Biliminin Temel Kurallarını Öğrenin!" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrimin ömrünüz içinde gözlenemeyeceğini sanıyorsanız, yanılıyorsunuz. Charles Darwin'in Galapagos Adaları'nı ziyaret etmesinden 1 asır kadar sonra adalara yerleşip, bölgedeki kuşların evrimini inceleyen, her ikisi de evrimsel biyolog olan Peter ve Rosemary Grant çifti, adalarda yepyeni bir ispinoz türünün evrimleştiğini tespit ettiler. Söz konusu yeni kuş türünün, ayrı bir tür olduğu, genetik haritasının analiz edilmesiyle de doğrulandı. Üstelik bu yeni kuş türü, aradan sadece 2 ispinoz nesli geçmesi sonucu evrimleşti!

Galapagos Adaları'nda 15 farklı ispinoz türü olduğu bilinmektedir. Bu ispinozlar, Güney Amerika anakarasından bu adalara göç eden (veya sürüklenen) atasal bir ispinoz türünün, ayrı adaların ayrı şartlarına adapte olması sonucu evrimleşmiştir. Ancak ispinozlar günümüzde sadece Galapagos Adaları'nda bulunmazlar. Kimi zaman, çok nadiren de olsa, adalar arasında türler geçiş yapabilirler veya anakaradan yeni türler adalara ulaşabilirler. İşte adaları ve adalardaki ispinozların her birini on yıllardır takip eden Grant çifti, 1981 yılında Galapagos'un Daphne Major adasına, normalde adada bulunmayan ve 100 kilometre uzaktaki Española adasında bulunan "büyük kaktüs ispinozu"na (Geospiza conirostris) ait bir bireyin geldiğini fark ettiler. Gelen tür, tek bir adet erkek kuştu.

Tüm Reklamları Kapat

Türler Arası Melezlenme Yoluyla Yeni Türler Evrimleşebilir!

Ancak bu tek birey, adada halihazırda bulunan ispinozlardan biri olan "ortanca yer ispinozu" (Geospiza fortis) türünün iki dişi bireyi ile sorunsuz bir şekilde çiftleşebildi. Çiftleşmekle kalmadı, ürettikleri yavru da verimli bir döldü; yani yavru üretebiliyordu. Türler arası bu çiftleşme, Hayvanlar Alemi'nde sanıldığı kadar nadir değildir; örneğin aslan ile kaplanlar, at ile eşekler çiftleşebilirler. Ne var ki bu tür melezlenmelerde yavru çoğu zaman (her zaman değil!) kısırdır. İspinozlar örneğindeyse yavrular rahatlıkla üreyebiliyorlardı.

Sadece bu örnek bile, apayrı türlerin çiftleşip de verimli yavrular üretebildiğinin, dolayısıyla yaygın olarak kullanılan "çiftleşmeye dayalı biyolojik tür tanımı"nın geçersizliğini göstermektedir. Modern bilimde bu kalıplaşmış tür tanımı yerine, filogenetik (evrimsel) tür tanımı kullanılmaktadır. Bu tanıma göre türler, birbirleriyle çiftleşebilmelerine göre değil; genetik, ekolojik, morfolojik, eşeysel farklılıklarına ve benzerliklerine göre, daha bütüncül olarak analiz edilerek sınıflandırılırlar.

Tüm Reklamları Kapat

İç Döllenme Yoluyla Popülasyon Yaratımı

Sadece 40 yıl içinde bu tek bir bireyden, 30 civarında melez yavru türedi. Melezler (hibritler), farklı türlerin çiftleşmesi sonucu oluşan canlılara verilen isimdir. Melezler kimi zaman ebeveyn türlerle çiftleşerek yeni yavrular üretebilirler; ancak bu durumda olan, kardeşlerin birbiriyle çiftleşmesiydi. Yani iç döllenme (insanlarda "ensest") yoluyla türün popülasyonu hızla büyüdü.

Tıpkı insan popülasyonlarında yakın akrabaların çiftleşmesi sonucu birçok hastalığın baş gösterebilmesi gibi, iç döllenme yoluyla üreyen bu ispinozların da bir kısmında sıradışı sorunlar görülüyordu. Örneğin 2002 ila 2003 yılları arasındaki 1 sene içinde 26 melez yavru türedi; ancak bunların sadece 9 tanesi hayatta kalabildi. Bu süreçte bir oğul annesi ile, bir dişi yavru babası ile, diğer yavrular ise birbirleriyle çiftleşerek yavrular ürettiler. 2012 yılında Grant çifti adaya yeniden uğradı ve popülasyonun 23 bireye çıktığını gördü.

İki türün çiftleşmesi sonucunda bir melezin oluşmuş olması, bu melezin ayrı bir tür olduğu anlamına gelmez. Bu canlının ayrı bir tür olduğunun genetik yöntemlerle tespit edilmesi gerekmektedir. İşte bunu yapan araştırmacılar, "Büyük Kuş" adını verdikleri bu melez türün genomunu dizilediler. Bu diziyi anne ve baba tür ile kıyaslayan uzmanlar, bu melezin yepyeni ve her iki atasından da bariz bir şekilde ayırt edilebilen bir genoma sahip olduğunu gördüler. Tür, sadece ebeveyn türlerinden değil, adadaki diğer 3 ispinoz türünden de ayrı bir genetik yapıya sahipti.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Üreme Bariyerleri Evrime Hız Katıyor!

Sadece bu da değil! Evrimi tetikleyen en önemli unsurlardan birisi, canlı popülasyonları arasında oluşan üreme bariyerleridir. Bunlar kimi zaman coğrafi olabildiği gibi, kimi diğer zaman davranışsal da olabilir. Büyük Kuş popülasyonun çiftleşmeyi tetikleyen şarkıları, her iki ebeveyn türünkinden de farklıydı. Dolayısıyla ebeveyn türlerin, bu yeni melez bireylerle çiftleşmeye yanaşmadığı da görüldü. Bu üreme bariyeri, yeni türün sadece kendi içinde çiftleşmeye zorlayarak genlerinin dış türlerle karışmasına engel oluyor. Bu da, yeni ispinoz türünün evrimine hız katan bir unsur. Yeni türün genetik analizini yapan, İsveç'teki Uppsala Üniversitesi'nden Leif Andersson şöyle söylüyor:

Daphne Major adasına gelen ve bu yeni türün çok yakın bir geçmişte türediğinden bihaber olan bir doğa bilimci, bu yeni türü, adadaki dördüncü ve ayrı bir tür olarak kategorize edecektir. İşte bu, uzun süreli saha araştırmalarının önemini vurgulamaktadır.

Tüm Bunlar Ne Demek?

Bu bulgunun evrimsel biyoloji açısından önemi büyük; çünkü hibrit türleşmenin diğer türleşme tiplerine göre çok daha hızlı bir şekilde yeni türler yaratabildiğini gösteriyor. Bu çalışma, on yıllardır süregelen türleşme tiplerinin önemine ve hızına yönelik tartışmalara yepyeni ve önemli bir veri sunuyor.

Yeni türün hayata tutunup tutunamayacağı henüz kesin değil. 2010 yılında 36 bireye ulaşarak en yüksek noktasına erişen popülasyondan, o zamandan beri yaşadığı birkaç kötü mevsim nedeniyle küçüldü. Eğer küresel ısınma gibi nedenlerle adalarda şiddetli doğa olayları yaşanacak olursa, soyu tükenecek ilk ispinozların bunlar olması çok olası.

Kuş Hala Kuş Değil Mi; Evrim Bunun Neresinde?

Evrim, türlerin birbirine dönüşmesi demek değildir. Türlerin yeni türlere evrimi (makroevrim veya türleşme), evrimsel süreçlerin bir sonucudur; tanımı değil. Evrim; popülasyon içi gen ve özellik dağılımlarının nesiller içindeki değişimidir. Yani evrim, genellikle mikroevrim üzerinden tanımlanır. Bunun sebebi, bu mikroevrimsel değişimlerin birikerek makroevrime dönüşmek zorunda olmasıdır. Bu, su damlalarının birikerek bir gölü oluşturması gibidir. Gölü, basitçe su damlaları ile tanımlamak mümkündür. Bir su birikintisini göle çeviren şey, bilim-üstü bir müdahale değil, sadece suyun uzun vadede damlamaya devam etmesidir. Bu konuyla ilgili şu videomuzu izleyebilirsiniz:

Öte yandan kuşların "kuş" kalması da terminolojik bir hatadan ibarettir. Bu konuda şöyle bir videoyu daha önceden hazırlamıştık, onu izlemenizi tavsiye ederiz:

Dolayısıyla kendimize şunu sormalıyız: Evrimsel süreçler, iki nesilde adalarda hiç görülmemiş, yepyeni bir türün evrimini mümkün kılıyorsa... Aradan bin, on bin nesil geçseydi ne tür canlılarla karşılaşacaktık?

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
14
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Muhteşem! 2
  • İnanılmaz 2
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • M. Starr. A New Bird Species Has Evolved On Galapagos And Scientists Watched It Happen. (24 Kasım 2017). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2018. Alındığı Yer: Science Alert | Arşiv Bağlantısı
  • S. Luntz. We Just Observed A New Species Evolving Right In Front Of Us. (24 Kasım 2017). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2018. Alındığı Yer: IFLS | Arşiv Bağlantısı
  • R. Golloway. Galapagos Finches Caught In Act Of Becoming New Species. (23 Kasım 2017). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2018. Alındığı Yer: BBC | Arşiv Bağlantısı
  • P. University. Galapagos Study Finds That New Species Can Develop In As Little As Two Generations. (23 Kasım 2017). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2018. Alındığı Yer: Phys | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Türleşme Yazı Dizisi

Bu yazı, Türleşme yazı dizisinin 23. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Taksonomi Nedir? Sınıflandırma Biliminin Temel Kurallarını Öğrenin!" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/11/2022 10:31:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7309

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Ses
Zeka
Psikoloji
Sahtebilim
Güneş
Galaksi
Üreme
Kalp
Popülasyon
Beslenme
Endokrin Sistemi
Hekim
Farmakoloji
Toplumsal Cinsiyet
Hastalık Kontrolü
Genel Halk
Test
Su Ayısı
Genetik Müdahale
Samanyolu Galaksisi
Adaptasyon
Primatlar
Entropi
Kitap
Şempanzeler
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Galapagos Adaları'nda Sadece 2 Nesilde Yeni Bir "Darwin'in İspinozu" Evrimleşti!. (23 Temmuz 2018). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7309
Bakırcı, Ç. M. (2018, July 23). Galapagos Adaları'nda Sadece 2 Nesilde Yeni Bir "Darwin'in İspinozu" Evrimleşti!. Evrim Ağacı. Retrieved November 29, 2022. from https://evrimagaci.org/s/7309
Ç. M. Bakırcı. “Galapagos Adaları'nda Sadece 2 Nesilde Yeni Bir "Darwin'in İspinozu" Evrimleşti!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 23 Jul. 2018, https://evrimagaci.org/s/7309.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Galapagos Adaları'nda Sadece 2 Nesilde Yeni Bir "Darwin'in İspinozu" Evrimleşti!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, July 23, 2018. https://evrimagaci.org/s/7309.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.