Gece Modu

Bu yazı, New Scientist isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Eskiden imkansız olduğu düşünülürdü. Ama aynı sularda üreyen bir dikence balığı topluluğu gözümüzün önünde iki farklı türe dönüşüyor, hem de büyük bir hızla.

Üç dikenli balık türü, 150 yıl kadar önce (evrim açısından "gözümüzü kırpma süresi") İsviçre’deki Constance Gölü’ne getirilip bırakıldı. Fakat o zamandan itibaren balık, iki farklı tipe dönüşmeye başladı: ana gölde yaşayan tip (görselde sol üstteki dişi, sol alttaki ise üremeye hazır erkek) ve göle dökülen sularda yaşayan tip (resimde sağdaki).

Ana gölde yaşayan balıkların gövdeleri daha büyük, dikenleri daha uzun ve derileri daha kalındır. Bu farklılıklar, teorik olarak, evrimden ziyade yaşam biçimlerinden kaynaklanıyor olabilir. Belki de gölde yaşayanlar daha uzun süre hayatta kalabildikleri için daha büyük gövdeli oluyorlardır?

Fakat Bern Üniversitesinden David Marques ve meslektaşları iki tip arasında belirgin genetik farklılıklar olduğunu buldular. Marques şöyle diyor:

İki yeni türün evriminin başlangıcını yakalamış olabiliriz!

Her iki balık tipinin yılın aynı zamanında ve aynı sularda üremesi bu bulguyu olağandışı kılıyor. Başından beri birbirleriyle çiftleşiyorlardı, hâlâ da birbirleriyle çiftleşiyorlar ama buna rağmen genetik ve fiziki açıdan farklı iki tipe ayrılıyorlar.

Türler Arası Ayrılma

Teksas A&M Üniversitesi Corpus Christi yerleşkesinde çalışan ve evrim araştırmalarını organizmaların genomları üzerinden yürüten Chris Bird, simpatri (aynı coğrafik alanda bulunma) denen bu tür türleşmenin, önceleri oldukça olasılık dışı olarak görüldüğünü söylüyor. Bu konudaki genel görüş, çok az istisna dışında türleşmenin yaşanabilmesi için iki popülasyonun birbiriyle çiftleşmemesi gerektiği, bunun için de fiziksel olarak ayrı yerlerde bulunmaları gerektirdiği yönündeydi. Örneğin bir dağın iki tarafında veya bir takımadanın farklı adalarında yaşamak gibi...

Çünkü hayvanlar çiftleştiğinde rekombinasyon denen süreçte gen varyantları birbirine karışır, yani annenin genleriyle babanın genleri sonraki kuşaklarda birbirine karışmış olarak bulunur. Birbiriyle çiftleşme devam ettiği sürece, belirgin biçimde farklı genetik özellikler taşıyan iki grubun oluşması olanak dışı olarak görülüyordu.

Fakat Marques ekibi, iki balık tipi arasındaki genetik farklılıkların rekombinasyona girme olasılığı düşük olan kromozom parçalarında yoğunlaştığını buldu. Sonuç olarak, iki tipin belirgin özelliklerini sağlayan gen varyant gruplarının birbirinden ayrılması olasılığı düşüyordu.

Hızlı Değişim!

Marques, Constance Gölü dikencelerinin birbiriyle çiftleşmeyen iki tür olana kadar evrimleşmeye devam edip etmeyeceklerinden emin olamadıklarını söylüyor. Ancak İsrail’deki köstebek faresi, Avustralya’daki Lord Howe Adası’nda bulunan palmiye gibi kanıtlar artarak Bird dahil birçok evrimsel biyoloğun simpatrik özelleşmenin şaşırtıcı biçimde yaygın olabileceğini düşünmesine yol açıyor.

Bird’ün ayrıca dikkat çektiği gibi, simpatrik özelleşmenin dikencelerdeki kadar hızlı geliştiği bir başka örnek daha vardır: Elma kurdu, elmanın Kuzey Amerika’ya getirilmesinden sonraki iki yüz yıl içerisinde alıç kurdundan evrimleşmiştir.

Dikencelerin ayrılma hızına gelirsek: İlaçlara direnç göstermeye başlayan kanser türlerinden böcek ilaçlarına direnç göstermeye başlayan tahtakurularına veya bir tabak içinde soframızda boy göstermemek için daha küçük kalmaya çalışan balıklara kadar, yakın zamandaki sayısız birçok örnek evrimleşmenin ne kadar hızlı olabileceğini göstermektedir.

Belki de hızlı evrimleşme bir istisna değil, normdur.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/12/2019 09:43:49 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4278

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Az önce çözdüğünüz sorundan hemen sonra bir yenisi gelecek. Bu, sorunları çözmeyi bırakmanız gerektiğini mi gösterir?”
Larry Niven
Geri Bildirim Gönder