Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Fizikçiler Küresel Yıldız Kümelerinde Karadelik Bularak 40 Yıllık Teoriyi Sarstılar!

Fizikçiler Küresel Yıldız Kümelerinde Karadelik Bularak 40 Yıllık Teoriyi Sarstılar! WTTW
Reklamı Kapat

Bu yazı, Texas Tech University isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Texas Tech Üniversitesi'nden bir astrofizikçi, kendi galaksimiz içerisindeki bir küresel yıldız kümesi içerisinde ilk defa bir karadelik bularak, bunun var olabilmesine yönelik 40 yıllık bir teoriyi sarstı.

Texas Tech Üniversitesi Fizik Bölümü'nden Doç. Dr. Tom Maccarone, ekibinin karadeliği bir dizi radyo teleskobu kullanarak tespit ettiğini söyledi. Bu teleskoplar kullanılarak karadeliklerin yakınlardaki bir yıldızı "yemesi" sırasında yayılan belli tür bir radyo frekansı yakalandı.

Keşfe dair makale, The Astrophysical Journal dergisinde yayımlandı ve Ulusal Radyo Astronomisi Gözlemevi'nin haberlerinde yer aldı.

Küresel yıldız kümeleri, evrenin en eski yıldızları olduğu düşünülen çok sayıda yıldızın oluşturduğu büyük gruplardır. En yakın komşumuz olan Proxima Centauri'nin, güneş ile komşumuz arasındaki mesafe kadar uzaklıkta bulunan diğer komşusunda bu küresel yıldız kümelerinden bulunuyor. Maccarone'ye göre bu küme içerisindeki yıldızların sayısı 1 milyon ila 10 milyon arasında değişiyor. Şunları söylüyor:

Böyle bir ortamda, bir yıldız bir diğeriyle çarpışabilir. Kabul edilen eski teoriye göre bu etkileşim, oluşan karadeliklerin küme içerisinde barınmasına engel olmaktadır. Yıldızların birbirleriyle etkileşimi, var olan karadelikleri de kümenin dışarısına itmektedir, ta ki küme içerisinde hiçbir karadelik kalmayana kadar.

Maccarone bu durumu sıcak bir kahve bardağından çıkan su buharına benzetmektedir. Su molekülleri buhar olabilecekleri kadar ısındıklarında, ortamdan uzaklaşırlar ve atmosfere kaçarlar. Üstelik bu, bardağın dibindeki sıcaklık, suyun kaynama sıcaklığından bile düşük olsa da gerçekleşir.

Eski teori, yıldızların da karadelikleri bu şekilde dışlayacağını söylüyordu. Zaman zaman, bazı karadelikler bu kümeden kaçacak kadar enerjiye ulaşabilmekteydi ve bu sayede yavaş yavaş uzaklaşmaktaydı.

Her ne kadar bu teorinin değişmesi gerekiyor olsa da, Maccarone teorinin halen geçerli olabileceğini düşünüyor. Karadelikler halen küme dışına itiliyor olabilir, ancak bu, tahmin edilenden çok daha yavaş gerçekleşiyor olabilir.

Karadelik Tespit Edildi!

2007 senesinde Maccarone, NGC4472 isimli komşu galaksideki küresel yıldız kümesi içerisinde ilk defa bir karadelik tespit etti. Ancak Maccarone, bunu radyo teleskobu kullanarak tespit etmek yerine, karadeliğin içerisine giren ve birkaç milyon dereceye kadar ısınan gazdan yayılan X-Işınlarını ölçerek gözlemlemişti. Bunu şöyle anlatıyor:

6 sene önce diğer galaksilerdeki ilk keşfi yapmıştım. Diğer galaksilerde bulmak, şaşırtıcı bir şekilde kendi galaksimizde bulmaktan çok daha kolay. Her ne kadar onlar, bizim galaksimizdekilere göre birkaç bin kat daha uzak olsa da...

Bu sene ise, o ve ekibi, kendi galaksimiz içerisinde yer alan ve karadeliklere ev sahipliği yapan 2 küresel yıldız kümesi keşfetti. Bu keşif, ABD'nin New Mexico eyaletinde bulunan Çok Büyük Radyo Teleskobu Dizisi kullanılarak, radyo dalgası emisyonları ölçülerek yapıldı. Maccarone şunları diyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bir karadelik, bir yıldızı yerken, dışarıya malzemeler fışkırır. Bu malzemenin çoğu yine karadeliğe düşer, ancak bazıları bu fışkırma sayesinde dışarıya kaçar. Bu malzeme fışkırmasını görmek için, radyo emisyonlarına bakarız. Bu küresel yıldız kümelerinde, başka bir açıklama getiremediğimiz radyo emisyonları tespit ettik.

Ayrıca Maccarone, küresel yıldız kümeleri içerisinde yer alan karadeliklerin gözlenmesinin, bu karadeliklerin birbirleriyle birleşerek daha büyük karadelikler oluşturmasını gözleme yolunda bazı kapılar açacağını söylüyor ve şunları ekliyor:

Bu birleşmeler, bizlerin 'kütleçekim dalgaları' adını verdiğimiz uzay-zaman dalgalanmalarına neden olabilir. Günümüz fiziğinin en büyük problemlerinden biri, bu kütleçekim dalgalarını gözlemektir. Çünkü bu gözlem, Einstein'ın teorisinin doğru olup olmayacağını gösterecek en güçlü test olacaktır.

Araştırmaya Michigan Eyalet Üniversitesi'nden Laura Chomiuk ve Jay Strader, Perth Curtin Üniversitesi'nden James Miller-Jones, Alberta Üniversitesi'nden Craig Heinke, Texas Austin Üniversitesi'nden Eva Noyola, Utah Üniversitesi'nden Anil Seth ve Ulusal Radyo Astronomisi Gözlemevi'nden Scott Ransom da katkı sağladı.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/07/2020 09:04:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1779

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Su Ayısı
Kütle
Evrim Ağacı
Dünya
Kuş
Hastalık
Kalp
İnsan
Kozmoloji
Hastalık Yayılımı
Savunma
Uçuş
Süpernova
Tehlike
Onkoloji
Hamilelik
Müfredat
Toplumsal Cinsiyet
Veri
Evren
Lgbt
Balık
Skeptisizm
İmmünoloji
Eşey
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim şöyle çalışır: Hata yapmıyorsan, bilim yapmıyorsun demektir. Eğer yaptığın hataları düzeltmiyorsan, kesinlikle bilim yapmıyorsun demektir. Hatalı olduğunu kabul edemiyorsan, hiç yapma daha iyi.”
Anonim
Geri Bildirim Gönder