Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

V404 Cygni: Bir Kara Deliğin Çevresindeki Dev Halkalar!

V404 Cygni: Bir Kara Deliğin Çevresindeki Dev Halkalar! Chandra X-ray Observatory
V404 Cygni Halkaları
3 dakika
1,077
Evrim Ağacı Akademi: Kara Delikler Yazı Dizisi

Bu yazı, Kara Delikler yazı dizisinin 36. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Kara Delik Nedir? Kara Delik Nasıl Oluşur?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Bu görüntü, NASA'nın Chandra X-ray Gözlemevi ve Neil Gehrels Swift Gözlemevi kullanılarak çekilmiş, bir kara deliğin etrafındaki muhteşem bir halka setini içeriyor. Dev halkaların X-ışını görüntüleri, doktor muayenehanelerinde ve havaalanlarında yapılan X-ışınlarına benzer bir prensip kullanarak galaksimizde bulunan tozlar hakkında bilgi verir.

Kara delik, Dünya'dan yaklaşık 7.800 ışık yılı uzaklıkta bulunan V404 Cygni adlı ikili bir sistemin parçasıdır. Yukarıda fotoğrafı verilen bu sistem hakkında bazı temel bilgileri şöyle özetleyebiliriz:

  • Kredi: X-ray: NASA/CXC/U.Wisc-Madison/S. Heinz ve diğerleri; Optik/IR: Pan-STARRS
  • Ölçek: Görüntü, yaklaşık 80 ışıkyılı (35 arkdakika) genişliğindedir.
  • Kategori: Kara Delik
  • Takımyıldız: Kuğu
  • Gözlem Tarihi: 13 ve 29 Temmuz 2015
  • Gözlem Süresi: 18 saat 51 dakika
  • Enstrüman: ACIS
  • Tahmini Uzaklık: Yaklaşık 7.800 ışıkyılı

Kara delik, Güneş'in kütlesinin yaklaşık yarısına sahip bir yoldaş yıldızdan aktif olarak malzemeyi görünmez nesnenin etrafındaki bir diske çekmektedir. Bu malzeme, X-ışınlarında parlıyor, bu nedenle gökbilimciler bu sistemlere "X-ışını ikilisi" diyorlar.

Tüm Reklamları Kapat

5 Haziran 2015'te Swift, V404 Cygni'den bir X-ışınları patlaması keşfetti. Patlama, ışık yankıları olarak bilinen bir fenomenden yüksek enerjili halkaları yarattı. Bir kanyon duvarından sıçrayan ses dalgaları yerine, V404 Cygni ile Dünya arasındaki toz bulutlarından kara delik sisteminden gelen bir X-ışınları patlamasıyla V404 Cygni etrafındaki ışık yankıları üretildi. Kozmik toz, ev tozu gibi değil, daha çok duman gibidir ve küçük, katı parçacıklardan oluşur.

Bu birleşik görüntüde, Chandra'dan gelen X-ışınları (açık mavi), Hawaii'deki Pan-STARRS teleskopundan alınan ve yıldızları görüş alanında gösteren optik verilerle birleştirildi. Görüntü sekiz ayrı eşmerkezli halka içerir. Her halka, 2015 yılında gözlemlenen ve farklı toz bulutlarını yansıtan V404 Cygni parlamalarından gelen X-ışınları tarafından oluşturulur. (Bir sanatçının illüstrasyonu, Chandra ve Swift tarafından görülen halkaların nasıl üretildiğini açıklıyor. Grafiği basitleştirmek için, görselde sekiz yerine sadece dört halka gösteriliyor.)

V404 Cygni Halkaları (Kredi: X-ray: NASA/CXC/U.Wisc-Madison/S. Heinz ve diğerleri; Optik/IR: Pan-STARRS)
V404 Cygni Halkaları (Kredi: X-ray: NASA/CXC/U.Wisc-Madison/S. Heinz ve diğerleri; Optik/IR: Pan-STARRS)
Chandra X-ray Observatory

Madison'daki Wisconsin Üniversitesi'nden Sebastian Heinz liderliğindeki bir araştırma ekibi, 2015 yılında, 30 Haziran ile 25 Ağustos arasında sistemin 50 Swift gözlemini ve 11 ve 25 Temmuz 2015'te Chandra gözlemlerini analiz etti. O kadar parlak bir olaydı ki Chandra operatörleri, başka bir parlak patlamanın cihaza zarar vermemesi için, V404 Cygni'yi bilerek dedektörlerin arasına yerleştirdi.

Halkalar gökbilimcilere yalnızca kara deliğin davranışı hakkında değil, aynı zamanda V404 Cygni ve Dünya arasındaki kozmik manzara hakkında da bilgi veriyor. Örneğin, X-ışınlarındaki halkaların çapı, ışığın sektiği araya giren toz bulutlarına olan mesafeleri ortaya çıkarıyor. Bulut, Dünya'ya daha yakınsa halka daha büyük görünür ve bunun tersi de geçerlidir. Işık yankıları, geniş halkalar veya haleler yerine dar halkalar olarak görünür çünkü X-ışını patlaması yalnızca nispeten kısa bir süre sürmüştür.

Tüm Reklamları Kapat

Chandra & Swift tarafından görülen yüzüklerin nasıl üretildiğini gösteren çizim
Chandra & Swift tarafından görülen yüzüklerin nasıl üretildiğini gösteren çizim
Chandra X-ray Observatory

Araştırmacılar ayrıca toz bulutlarının özelliklerini araştırmak için halkaları kullandılar. X-ışını spektrumlarını (yani bir dizi dalga boyu üzerindeki X-ışınlarının parlaklığını) farklı bileşimlere sahip bilgisayar toz modelleriyle karşılaştırdılar. Farklı toz bileşimleri, farklı miktarlarda düşük enerjili X-ışınlarının emilmesine ve Chandra ile algılanmasının engellenmesine neden olacaktır. Bu, vücudumuzun farklı bölümlerinin veya bagajımızın farklı miktarlarda X-ışınlarını emmesine benzer bir ilkedir ve yapıları ve bileşimleri hakkında bilgi verir.

Ekip, tozun büyük olasılıkla grafit ve silikat taneleri karışımları içerdiğini belirledi. Ek olarak, Chandra ile iç halkaları analiz ederek, toz bulutlarının yoğunluklarının her yönde aynı olmadığını buldular. Önceki çalışmalar, onların olmadığını varsaymıştı.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Kara Delikler Yazı Dizisi

Bu yazı, Kara Delikler yazı dizisinin 36. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Kara Delik Nedir? Kara Delik Nasıl Oluşur?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
27
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Chandra X-RAY Observatory | Arşiv Bağlantısı
  • S. Heinz, et al. A Joint Chandra And Swift View Of The 2015 X-Ray Dust Scattering Echo Of V404 Cygni. (5 Mayıs 2016). Alındığı Yer: arXiv.org doi: 10.3847/0004-637X/825/1/15. | Arşiv Bağlantısı
  • S. E. Motta, et al. The Black Hole Binary V404 Cygni: An Obscured Agn Analogue. (8 Temmuz 2016). Alındığı Tarih: 7 Haziran 2022. Alındığı Yer: arXiv.org doi: 10.1093/mnras/stx466. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/06/2024 17:11:12 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11901

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Metabolizma
Evrim Ağacı Duyurusu
Çiftleşme
Evrim Tarihi
Uzun
Toprak
Olumsuz
Dinozor
Kartal
Tahmin
Video
Botanik
Diş Sorunları
Sayı
Savaş
Primat
Nöroloji
Allah
Nüfus
Bilim Tarihi
Zeka
Makroevrim
Demir
Avcı
Tohum
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
C. X. Observatory, et al. V404 Cygni: Bir Kara Deliğin Çevresindeki Dev Halkalar!. (21 Haziran 2022). Alındığı Tarih: 19 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11901
Observatory, C. X., Turunç, A. A., Bakırcı, Ç. M. (2022, June 21). V404 Cygni: Bir Kara Deliğin Çevresindeki Dev Halkalar!. Evrim Ağacı. Retrieved June 19, 2024. from https://evrimagaci.org/s/11901
C. X. Observatory, et al. “V404 Cygni: Bir Kara Deliğin Çevresindeki Dev Halkalar!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 21 Jun. 2022, https://evrimagaci.org/s/11901.
Observatory, Chandra X-RAY. Turunç, Ali Ahmet. Bakırcı, Çağrı Mert. “V404 Cygni: Bir Kara Deliğin Çevresindeki Dev Halkalar!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, June 21, 2022. https://evrimagaci.org/s/11901.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close