Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Evrimsel İlişkiler Nasıl Tespit Edilir?

Evrimsel İlişkiler Nasıl Tespit Edilir? Pixabay
12 dakika
562
  • Evrimsel Biyoloji
Evrim Ağacı Akademi: Evrime Giriş Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrime Giriş yazı dizisinin 27. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Evrim Nedir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Bilim insanları, organizmalar arasında evrimsel ilişkiler kurmalarını sağlayan bilgiler toplar ve tıpkı bir dedektif gibi belirli kanıtlara dayanarak gerçekleri açığa çıkarır. Filogeni alanındaki evrim incelemeleri, morfolojik (biçim ve işlev) ve genetik olmak üzere iki tür kanıta odaklanır.

Benzerliğin İki Ölçütü

Benzer fiziksel özellikler ve genetik diziler paylaşan organizmalar, bu benzerlikleri içermeyen türlere kıyasla daha yakın akrabalar olma eğilimindedir. Hem morfolojik, hem genetik açıdan benzer özellikler homolog yapılar olarak adlandırılmaktadır. Bu yapıların benzerliği, yapıları barındıran türlerin ortak bir evrimsel geçmişe sahip olmasından kaynaklanır. Örneğin aşağıdaki şekilde de gösterildiği gibi yarasaların ve kuşların kanatları, insanların kolları ve atların ön bacakları, homolog yapılardır. Bahsi geçen yapıların tek bir kemikten oluşmadığı; şekil ve boyut bakımlarından farklı olmasına karşın birkaç kemik grubunun benzer bir düzende bulunduğuna dikkat ediniz.

Tüm Reklamları Kapat

S. Hillebrand, ISFWS; U. S. BLM
V. Kankariya; Wikimedia Commons
Wikimedia Commons

Dış Görünüş Yanıltıcı Olabilir!

Bazı türler, çok yakın akraba olabilir. Ancak son derece küçük bir genetik değişiklik, büyük bir morfolojik fark yaratarak bu iki akrabadan birinin çok daha farklı bir görünüş kazanmasına sebep olmuş olabilir. Örneğin aşağıdaki şekilde kafatasları gösterilen şempanze ve insanlar, genetik bakımdan birbirlerine oldukça benzerdir ve genlerinin %99'u ortaktır.[1] Ancak insanlar ve şempanzeler, iskelet açısından karşılaştırıldıklarında, yetişkin bireylerde çenenin ne kadar öne çıktığı, vücuda oranla kol ve bacak uzunlukları gibi farklar da dahil olmak üzere bu türlerin kayda değer ölçüde anatomik farklılıklara sahip oldukları görülür.

Şempanze çenesi (a), insan çenesine (b) kıyasla çok daha öndedir.
Şempanze çenesi (a), insan çenesine (b) kıyasla çok daha öndedir.
Pastorius, Wikimedia Commons

Tabi doğada bunun tam tersi de görülmektedir. Bazı türler, çok uzak akrabalık ilişkilerine sahip olmalarına karşın birbirlerine çok benzer görünümde olabilir. Bunun bir açıklaması, iki türün de benzer çevresel etkiler altında benzer özelliklerin evrimine sahne olmasıdır. Örneğin birçok balık ve balina türlerinde, balinalar memeli olmasına rağmen, su içinde süzülmeyi kolaylaştıracak bir vücut yapısı, yüzgeçler, diğer vücut bölümleri ve kuyruk yapıları yüzeysel düzeyde birbirine benzerdir; zira bu özellikler aynı çevresel baskı, yani suda hareket etme ve manevra yapma baskısı çerçevesinde evrimleşmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Balinalar ve balıklar, yarasalar ve kuşlar gibi tür çiftlerindeki bu benzer özelliklere ve anatomik yapılara homolog yapılar adı verilir. Bu özellikler, birbirleriyle olan benzerliklerini yakın akrabalık ilişkilerine değil, yakınsak evrime borçludur. Örneğin böcekler de, yarasalar da, kuşlar da kanatlı varlıklardır. Bizler de, bu türlerdeki kanat benzeri yapıların tamamına, aynı işlevi yerine getirmeleri ve yüzeysel olarak benzer biçimlere sahip olmaları sebebiyle kanat deriz. Bununla beraber, kanatların gelişiminde (embriyogenez) gözlemlenen farklar, böceklerin, kuşların ve yarasaların kanatlı bir ortak ata paylaşmadıklarını gösterir. Aşağıdaki görselde gösterilen kanat yapıları, iki ayrı soy ağacında birbirinden bağımsız olarak evrimleşmiştir.

Benzer özellikler homolog veya analog olabilir. Homolog yapılar, ilgili yapının geliştiği bir evrimsel geçmişi paylaşan türlerde bulunur; analog yapılar ise ortak bir geçmişi paylaşmazlar. Yani incelenen özellik veya yapı, yüzeysel düzeyde ne kadar bir başka özelliğe veya yapıya benzerse benzesin, benzer seçilim baskıları çerçevesinde benzediği özellikten farklı bir şekilde evrimleşmiştir. Bilim insanları da incelenen organizmaların filogenisine ışık tutmak için önce bir özelliğin homolog mu olduğunu, analog mu olduğunu belirlemelidir.

Bal arısının kanadı, kuş ve yarasa kanatları ile benzer yapıdadır ve aynı özelliğe (uçmaya) hizmet eder. Kuş ve yarasa kanatları homolog yapılardır; ancak bal arısı kanatları kemikli yapıda değildir, kitin dış iskelet yapısındadır.
Bal arısının kanadı, kuş ve yarasa kanatları ile benzer yapıdadır ve aynı özelliğe (uçmaya) hizmet eder. Kuş ve yarasa kanatları homolog yapılardır; ancak bal arısı kanatları kemikli yapıda değildir, kitin dış iskelet yapısındadır.
(a) U.S. BLM; (b) S. Hillebrand, USFWS; (c) J. Sullivan

Moleküler Düzeyde Karşılaştırmalar

DNA teknolojisinin ilerlemesiyle birlikte, DNA dizilimi de dahil olmak üzere moleküler düzeyde bilgilerin nasıl kullanıldığına ışık tutan moleküler sistematik alanı da gelişmiştir. Bir proteinin amino-asit dizilimindeki farklılıkları, bir genin tek tek nükleotid dizilimindeki farklılıkları veya genlerin düzenlemelerindeki farklılıkları da içeren moleküler karakterler çerçevesinde yapılan yeni analizler, bu teknolojilerin gelişiminden önce yapılan sınıflandırmaları doğrulamakla kalmamakta, hatalı sınıflandırmaları da ortaya çıkarmaktadır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Moleküler karakterlerin temel alındığı filogenilerde incelenen iki organizmanın DNA dizileri birbirine ne kadar benzerse, iki organizmanın o kadar yakın akraba olduğu varsayılır. Farklı genler evrimsel olarak farklı hızlarda değişir ve bu hız da iki tür arasındaki akrabalık ilişkilerinin nasıl belirlendiğini etkiler. Hızla evrimleşen diziler, yakın akraba türler arasındaki ilişkileri belirlemek için kullanılır; daha yavaş evrimleşen diziler ise uzak akraba türler arasındaki ilişkileri belirlemek için kullanılır. Örneğin ökaryotlar ve arkeler gibi çok farklı türler arasındaki ilişkileri belirlemek için kullanılan genler, ribozomal RNA genleri gibi her iki grupta da bulunan ve çok eski, yavaş evrimleşen genler olmalıdır. İncelenen türler arasındaki akrabalık ilişkilerinin bir sağlaması, farklı diziler kullanarak filogenetik ağaçları karşılaştırma yoluyla yapılabilir.

Bazen uzak akraba organizmalardaki iki DNA dizisi, şans eseri belirli bölgelerde yüksek oranda baz paylaşabilir. Böylesi bir durum da incelenen organizmaların akraba olmadıkları halde yakın akraba olarak görünmelerine neden olur. Örneğin, meyve sineği ile insan DNA'ları %60 oranında benzerdir.[2] Bu tür karışıklıkları önlemek amacıyla bilgisayar tabanlı istatiksel algoritmalar geliştirilmiştir ve filogeninin belirlenmesinde hem morfolojik, hem moleküler bilgilerden faydalanılmaktadır.

Evrim İş Başında! Filogeni Neden Önemlidir?

Filogenetik analiz, kendi türümüz dahil olmak üzere türlerin evrimsel geçmişine ilişkin kavrayışımızı artırmanın yanında birçok pratik kullanıma da sahiptir. Örneğin filogenetik analiz, hastalıkların evrimi ve yayılması konusuna da ışık tutarak koruma çabaları dahilinde alınan kararlara katkıda bulunmaktadır. Örneğin antibiyotiklere dirençli patojenik bir bakteri olan MRSA (metisilin dirençli Staphylococcus aureus) üzerine 2010 yılında yapılan bir çalışmada son 40 yıl boyunca bu türün kökenini ve yayılımı izlenmiş; dirençli türün Avrupa'daki çıkış noktasından Güney Amerika, Asya, Kuzey Amerika ve Avustralasya'daki enfeksiyon ve evrim merkezlerine taşınma zamanlaması ve modelleri oluşturulmuştur.[3] Çalışmada edinilen bir başka bulgu da bakterinin insanlara doğal yollarla çok az, belki yalnızca bir defa bulaştığını; ardından bulaştığı bireylerden yayıldığını öne sürmektedir. Bu da, çok sayıda bireyin bakteriyi bir yerden alıp bir başka yere taşımış olması ihtimaliyle çelişmektedir. Bu bilgiler ışığında halk sağlığı yetkilileri, bakterinin yayılımını önlemek adına hasta bireylere temaslı kişilerin derhal tespit edilmesi gerektiğine kanaat getirmiştir.

Filogenetik analizin yararlı olduğu ikinci bir alan da koruma biyolojisidir. Biyologlar, filogenetik ağaçların sadece bir dalındaki türler yerine ağacın tamamındaki türleri korumanın daha uygun savunur. Ağacın tamamındaki türleri korumak, ağacın içerdiği tür varyasyonunun daha iyi bir şekilde korunmasını sağlayabilmektedir. Bu bağlamda koruma çabaları, örneğin yakın bir tarihte türleşmiş çok sayıda kardeş türe sahip bir tür yerine kardeş türlere sahip olmayan tek bir türü korumaya odaklanmalıdır. Zira evrimsel bağlamda farklı özellikler taşıyan tek bir türün soyu tükenirse ağacın tümündeki varyasyon miktarı orantısız şekilde azalacaktır; buna karşın yakın akraba türler kümesindeki bir türün soyunun tükenmesi, varyasyon bağlamında büyük bir etki yaratmaz.

2007 yılında yayınlanan bir çalışmada, akrabalar arasındaki mesafeler ve yok olma tehdidi göz önünde bulundurularak küresel ölçekte memeli türlerinin korunmasına yönelik çeşitli öneriler getirilmiştir.[4] Bu öneriler, yalnızca türün karşı karşıya olduğu yok olma riskinin temel alındığı önceliklendirme çalışmalarından farklıdır ve çalışma kapsamında orangutan, dev ve küçük pandalar, Afrika ve Asya filleri gibi tehdit altında ve değerli büyük memelilerin yanında bir dizi kemirgen, yarasa, kır fareleri ve kirpiler gibi daha az bilinen bazı türlerin de evrimsel farkları sebebiyle koruma altına alınması önerilmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Buna ek olarak, geyik faresi ve bazı gerbil türleri de dahil olmak üzere evrimsel çeşitlilik açısından çok büyük önem arz etmeyen, ancak kritik tehlike altında olan türler de vardır. Koruma alanında alınan kararlar birçok kriterden etkilenmektedir; ancak filogenetik çeşitliliğin korunması, evrim ile türemiş çeşitliliğin korunmasına yönelik objektif bir bakış açısı getirmektedir.

Filogenetik Ağaçlar

Bilim insanları, filogenetik ağaçları nasıl oluşturur? Günümüzde filogenetik ağaçların oluşturulmasında kullanılan en yaygın yöntem, kladistik adı verilen bir yöntemdir. Bu metod çerçevesinde organizmalar, akrabalık dereceleri ve türedikleri ata göz önünde bulundurularak kladlar adı verilen gruplara ayrılır. Örneğin aşağıdaki şekilde gölgeli bölgede gösterilen tüm türler, amniyotik yumurtaları olan tek bir atadan evrimleşmiştir. Dolayısıyla bu organizmaların tümü, amniyotik yumurtalara sahiptir ve monofiletik grup olarak da adlandırılan tek bir klad oluştururlar. Kladlar, bir dalın başından başlayarak tüm ataları ve torunları içermelidir.

Kertenkeleler, tavşanlar ve insanlar, amniyotik yumurtalı tek bir ortak atadan evrimleşmiştir. Dolayısıyla bu türler, Amniyota kladına dahildir. Vertebrata kladı ise bu türlere ek olarak balık ve bofa balığı türlerini de içerir.
Kertenkeleler, tavşanlar ve insanlar, amniyotik yumurtalı tek bir ortak atadan evrimleşmiştir. Dolayısıyla bu türler, Amniyota kladına dahildir. Vertebrata kladı ise bu türlere ek olarak balık ve bofa balığı türlerini de içerir.
Libre Texts

Kladlar, referans alınan dala göre büyüyebilir veya küçülebilir. Bu bağlamda göz önünde bulundurulması gereken faktör, klad veya monofiletik gruba dahil edilen tüm organizmaların tek bir dalda birleşmesi gerekliliğidir.

Paylaşılan Özellikler

Kladistik üç varsayıma dayanır. Birincisi, canlıların ortak bir atadan türeme yoluyla akraba olduklarıdır ki bu, evrimin temel dayanaklarından da birisidir. İkincisi, türleşmenin bir türün bir noktada yalnızca ikiye ayrılmasıyla gerçekleştiği varsayımıdır. Bu varsayım, biyologlar tarafından genel kabul görmesine karşın biraz tartışmalıdır, zira türleşmeyi basite indirger. Üçüncü varsayım ise incelenen özelliklerin zaman içinde farklı bir özellik olarak kabul edileceği düzeyde değiştiği varsayımıdır.

Tüm Reklamları Kapat

Bu varsayımlara ek bir başka varsayım da bir özelliğin değişim doğrultusunun belirlenebileceği varsayımıdır. Yani bir başka deyişle, yukarıdaki örnek çerçevesinde amniyotik yumurtaların, amniyotik olmayan yumurtaların devamında türemiş bir özellik olduğu varsayılır. Bu fenomen, özellik değişiminin kutupsallığı olarak adlandırılmaktadır ve klad dışı bir grubun referans alınmasıyla belirlenir. Örneğin, böceklerin yumurtaları amniyotik yapıda değildir; dolayısıyla amniyotik olmayan yumurtalar, daha eski bir özelliktir. Örneğimiz temelinde kertenkele, tavşan ve insanlar iç grubu oluşturmakta; batrak, bofa balığı ve balık ise dış grubu oluşturmaktadır. Dış grup, analizimize konu olan iç gruptan önceki bir tarihte ayrılmıştır. İç grup üyelerinin barındırdığı özellikleri birbirleri arasında karşılaştırarak ve ardından iç grubu dış grupla karşılaştırarak hangi özelliklerin evrimsel değişimler olduğunu; dolayısıyla iç grubun filogenisinin dallanma noktalarını belirleyebiliriz.

Eğer bir özellik, bir grubun tüm üyelerinde bulunuyorsa bu özellik ortak bir atasal özelliktir; zira kladın her bir üyesi, ana daldan evrimleşirken özellik, kayda değer bir değişikliğe uğramadan kalıtılmıştır. Bu özellikler, kladı bir araya getiren özellikler olarak faydalıdır; ancak incelenen özelliğin klad üyelerinde büyük oranda aynı olması, kladistik çerçevede klad üyeleri arasındaki ilişkileri belirleme çabalarını zorlaştırmaktadır.

Buna karşın, yukarıdaki şekilde paylaşılan amniyotik yumurta özelliği, ayırıcı bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. İncelenen organizmalar arasında yalnızca bazıları bu özelliğe sahiptir ve özellik, özelliğe sahip olan bireyler için "paylaşılan türemiş özelliktir". Bu bağlamda ayırıcı faktörler, kladın üyeleri arasındaki ilişkiler hakkında bize bir şeyler söylemektedir. Örneğin örneğimiz bağlamda ayırıcı faktör olarak amniyotik yumurtalar belirlendiğinde kertenkelelerin, tavşanların ve insanların balıklar, bofa balıkları ve batraklardan daha yakın gruplandırıldığı görülmektedir.

Bir özelliğin "kalıtılmış", "atasal" veya "türemiş" olması, filogenetik ağacın neresinden baktığımıza göre değişmektedir. Örneğin günümüze daha yakın bir dalda atasal veya kalıtılmış olarak kabul edilebilecek bir özellik, daha uzak bir dalda türemiş olarak değerlendirilir. Bilim insanları bu terimleri filogenetik ağaçların oluşturulması sırasında kümeler arasında ayrımlara giderken faydalı bulmaktadır, ancak anlamlarının bu çerçevede bağlam ile belirlendiğini unutmamak önemlidir.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Rengeyiği Türkleri: Dukhalar

Bir hayvanı evcilleştirmeyi başarmış ender avcı-toplayıcı topluluklardan biri olan Dukhalar, Moğolistan’ın kuzeyindeki Hövsgöl bölgesinde yaşayan göçer bir Türk halkıdır. Yerleşik düzene geçişle birlikte insanın kendisini doğadan ayrı ve üstün bir konuma yerleştirdiği günümüz insan merkezci Batı toplumlarının aksine, doğayı canlı bir varlık olarak kabul ederek tüm canlılara saygıyla yaklaşan eşitlikçi bir topluluk olan Dukhalar, bize tarihin en önemli olaylarından biri kabul edilen evcilleştirmenin sonuçlarını anlamamız bakımından eşsiz bir fırsat sunuyor.

Peki, yaşadıkları coğrafyayı evi olarak kabul eden bu göçer avcı-toplayıcı insanlar böylesine devasa bir evle nasıl ilişki kuruyor, ne gibi kurallara dikkat ediyorlar? Bir liderin olmadığı Dukhalarda eşitlikçi toplumsal ilişkiler nasıl yürütülüyor? Evcilleştirme Dukhalar için ne anlama geliyor? Rengeyikleri insanlardan ne gibi bir fayda sağlıyor? Dukhalar ava gitmeden önce ve av esnasında nelere dikkat ediyorlar? Ayı, Sibirya halkları için neden özel bir yere sahip? Hayvan kemikleriyle nasıl fal bakılıyor ve rüyalar bir avcıya nasıl bir pusula gibi yön gösteriyor?

Kültürel antropolog Selcen Küçüküstel’in aralıklarla altı yıla yayılan bir alan çalışmasının sonucu olan bu kitap, Dukhaların yaşamını tüm detaylarıyla ortaya sererken “yeryüzündeki tüm canlılık belirtilerini hızla tükettiğimiz günümüz dünyasının uzak bir köşesinde insan, hayvan ve doğa arasındaki karmaşık ilişkilerin bir kısmına ışık tutmayı amaçlıyor.”

“Çevrende gördüğün her şeyin bir ruhu vardır, hem de her şeyin… Bu yüzden soluk aldığın her an, bunu fark etmeli ve çok dikkatli olmalısın! Böylece hiçbir canlının ruhuna saygısızlık yapmamış olursun.”

Devamını Göster
₺71.00
Rengeyiği Türkleri: Dukhalar

Doğru İlişkileri Seçmek

Özellik verilerine dayanarak bir filogenetik ağaç veya kladogram oluşturmak, genellikle bilgisayarlar ile yapılan, çok büyük verilerin derlendiği görevlerdir. Bilgisayar, tüm kladların kalıtılmış özelliklerinin takip edilebildiği bir ağaç çizer; ancak kapsamlı bir ağaç oluşturmak, birçok karar almayı gerektirir. Örneğin bir klad içinde bulunan bir türün bir özelliği hariç tüm diğer özellikleri kalıtılmışsa ne olur? Bu sorunun muhtemel bir cevabı, özelliğin atada evrimleştiği, ancak ilgili türde tersine evrimle yok olduğudur. Bunun yanında bir özellik, iki ayrı kladda bulunuyorsa bu özelliğin iki ayrı soyda farklı şekillerde evrimleştiğini varsaymak gerekir. Bu tür tutarsızlıklar özellik verilerine bakılarak çizilen ağaçlarda yaygın olarak karşımıza çıkmaktadır ve "taksonlar arasındaki ilişkilerin en doğru ifadesine" yönelik karar alım süreçlerini zorlaştırmaktadır.

Bilim insanları, "en iyi ağacı" oluşturmak için genellikle maksimum parsimoni adı verilen bir ilkeye başvururlar. Maksimum parsimoni ilkesi, tıpkı Occam'ın Usturası gibi olayların en basit ve en açık şekliyle gerçekleştiğini öne sürer. Dolayısıyla bu ilke takip edilerek belirlenen bir ağaç da en az tersine evrimi, en az birbirinden bağımsız evrimleşmiş özellikleri ve en az ağaç boyu değişimleri içeren ağaç olacaktır. Bilgisayar programları, bu ilke çerçevesinde tüm mümkün ağaç kombinasyonlarını değerlendirerek en basit evrimsel yolaklara sahip az sayıda ağacı belirler. Bilim insanları da bir grup organizmada homolog özelliklerden başlayarak bu özelliklerin evrimleşmesine sebep olmuş olaylar sırasını en basit ve açık haliyle bulabilirler.

Bu araçlar ve kavramlar, bilim insanlarının Dünya'daki yaşamın evrimsel tarihine ışık tutmak için kullandıkları stratejilerden yalnızca birkaçıdır. Yeni teknolojiler, son zamanlarda insanların mantarlarla, mantarların bitkilerle olduğundan daha yakın bir akrabalık ilişkisi içerisinde olması gibi beklenmedik ilişkiler içeren şaşırtıcı keşifleri ortaya çıkarmıştır. Bu elbette kulağa inanılmaz geliyor. DNA dizileri hakkındaki bilgiler arttıkça, bilim insanları Dünya'daki tüm yaşamın evrimsel tarihini haritalandırmaya daha da yaklaşacak.

Özet

Filogenetik ağaçlar çizmek için bilim insanları, öncelikle organizmalar arasında evrimsel ilişkiler kurabilmek amacıyla inceledikleri türlere yönelik özellik bilgilerini toplamalıdır.

Morfolojik ve moleküler düzeydeki verilere dayanarak homolog özellikler ve genler belirlenir.

Organizmalar arasındaki benzerlikler, ortak bir evrimsel geçmişe dayanabilir veya ilgili benzerlik, iki türde de birbirinden bağımsız bir şekilde evrimleşmiş olabilir. Özellik, ortak bir geçmişe dayanıyorsa yapı homolog, ortak bir geçmiş paylaşmıyorsa analogdur.

Homologluk bilgisi belirlendikten sonra bilim insanları, kladistik adı verilen disipline başvurarak evrimsel bir zaman çizgisi çekerler. Bunun ardından olayların, en akla yatkın gerçekleşme sırasının muhtemelen en kısa ve en basit yol olacağını ifade eden maksimum parsimoni ilkesine başvurulur. Evrimsel olaylarda ise bu, eldeki kanıtlarla tutarlı olan tüm ağaçlar arasından en az büyük ayrıma sahip olan ağaçtır.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Evrime Giriş Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrime Giriş yazı dizisinin 27. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Evrim Nedir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
15
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 2
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/01/2023 02:08:10 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13683

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Kütle
Eğilim
Enzim
Tüyler
Sağlık Bakanlığı
Vejetaryen
Dalga
Amerika
Sahte
Genetik Değişim
Evren
Arı
Beslenme Bilimi
Köpekbalığı
Balık Çeşitliliği
Öne Çıkan
Analiz
Manyetik
Moleküler Biyoloji
Kan Hastalıkları
Mikoloji
Stephen Hawking
Doğa Yasası
Güve
Gazetecilik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
L. Texts, et al. Evrimsel İlişkiler Nasıl Tespit Edilir?. (14 Ocak 2023). Alındığı Tarih: 27 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13683
Texts, L., Karagözoğlu, M. (2023, January 14). Evrimsel İlişkiler Nasıl Tespit Edilir?. Evrim Ağacı. Retrieved January 27, 2023. from https://evrimagaci.org/s/13683
L. Texts, et al. “Evrimsel İlişkiler Nasıl Tespit Edilir?.” Edited by Mert Karagözoğlu. Evrim Ağacı, 14 Jan. 2023, https://evrimagaci.org/s/13683.
Texts, Libre. Karagözoğlu, Mert. “Evrimsel İlişkiler Nasıl Tespit Edilir?.” Edited by Mert Karagözoğlu. Evrim Ağacı, January 14, 2023. https://evrimagaci.org/s/13683.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.