Evrim Ağacı'ndan Bir Kitap Daha Geliyor: Şüphecilik Kitabı

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Not: Bu yazı kişisel bir anlatıdır, bu sebeple diğer yazılarımızdan farklılık gösterebilir.

Editörlüğünü Çağrı M. Bakırcı'nın üstlendiği Evrenin Karanlığında Evrimin Işığı (2017) kitabını aldıktan sonra daha öncesinde kaleme aldığım Skeptikler Kılavuzu makalesini açıp "Bunu neden bir kitap haline getirmiyoruz?" diye düşünmüştüm. Yayından kaldırılmış olsa da 2012'de Skeptikler sayfasını kurduğumdan beri hayallerimin biri her zaman bir kitap çıkarmaktı ve bunu gerçekleştirmek için de doğrudan -hazır bu konuda tecrübe kazanmış olan- Çağrı'nın kendisiyle görüştüm. İki saniye bile sürmeden onca yoğunluğuna rağmen "Yapalım!" demesiyle iş ciddiye bindi. Zaten aklında bilimsel metodolojiyi ve hatalı iddiaları ele alma konusunda bir çalışma yapmak vardı, bu sebeple daha iyi bir zamanlama olamazdı.

Evrim Ağacı sitesinin sahtebilim ve bilimsel şüphecilikle ilgili köşesiyle ilgilendiğim için, tüm bölümlerin omurgasını oluşturmam daha doğru olacaktı, böylece Çağrı da bunların üzerinden geçecek, bildiklerini ekleyecek ve yazdıklarımı revize edecekti. Onun değerli bilgi birikimi ve katkıları olmadan çok eksik bir iş yapmış olurdum. Her bakımdan eşit derecede iki yazarın da emeğinden çıkacak bir çalışma haline dönüştü. Benim bu kitap içerisinde eleştirdiğim konuların daha önceleri bir inanırı olmam ve sahtebilim dünyasında yaşamanın nasıl bir şey olduğunu bilmemle Çağrı'nın akademik hayattaki ilerlemeleri ve bilimle iç içe olması ortaya ne katı ne de yumuşak bir çalışmanın çıkmasına müsaade etmiştir. Bu yüzden kitabın sadece bilimsever ve şüpheciler için değil, her okura hitap edecek şekilde hazırlandığını söyleyebilirim. Elbette tüm bu uğraşlara rağmen beğenmeyenlerin, eleştirenlerin ve hatta kötüleyenlerin çıkabilecek olması gayet doğaldır. Ancak amacımız kendimizi beğendirmek değil, Türkiye'deki tartışma masasına yeni argümanları getirebilmek ve fayda sağlayabilmektir.

Konular antik eserlerden kayıp şehirlere, gizemli varlıklardan mistik güçlere kadar geniş bir yelpazede ele alınmaktadır. Bunları anlatan, savunan ve bilim-dışı açıklamalara sarılan nice kitaplar bulunmaktadır. Bu yüzden biz de aynı konulara eleştirisel yaklaşan ve kapsamlı bir şekilde ele alınan bir kitabın raflarda yer edinmesini istedik.

Evrim Ağacı'nın 2. kitabını aldığım ilk gün. Gerçekten muhteşem detaylarla süslenmiş ve uzun süredir hazırlanan çok önemli bir eser. İşte asıl bunu aldıktan sonra ilgilendiğim konularla ilgili bir kitap çıkarmanın zamanı gelmişti diye düşündüm, çünkü ciddi bir bilgi eksikliğini kapatmamız şarttı (Görsel Kaynak: Arsel Berkat Acar, 2017).

 

Kitabın Yazım Süreci

Belki de her yazar gibi ekranın başında otururken boş bir sayfaya bakındım ve "Nasıl başlamalıyım?" gibi bir soruyla aklımı meşgul ettim. İlk kelime yazılabilse, zaten gerisi gelecekti. Üzerinde uzunca düşündükten sonra "200 sayfayı geçer mi? Sanmıyorum..." diye endişe etmeye başlamıştım. Sosyal yaşantımızla birlikte iş ve eğitim hayatlarımıza odaklanırken, yorulmak bilmeden kim bilir kaç gecemizi gündümüze kattık, küçük bir kafenin aylık masrafını kapatacak kadar kahveleri tükettik...

Bazı konular halihazırda yayınladığımız birkaç makalede zaten mevcut, bazı okurlar "Bu konuyu zaten biliyorum, es geçeyim" deme ihtiyacında olabilir, ancak bunları olduğu gibi kitaba aktarmak yerine her birini sanki yeniden yazıyormuşuz gibi ele aldık ve size şunun sözünü verebilirim ki, sitemizde yer almayan birçok sayıdaki bilgiyi de doğrudan bu kitapta bulabileceksiniz. Bu yazım sürecinde bilmediğimiz yeni şeyler de öğrendik, yanlışlarımızı düzelttik, en son gelişmelerden faydalandık ve çok daha kapsamlı bir çalışmayı ortaya çıkardık. Bir bölümü tamamladıktan sonra eklenecek başka bir şeyin kalmadığını düşünerek gece başımızı yastığa yaslayınca ya da seyahat ederken camdan dışarıyı seyredince "Şunu da mı ekleseydim?" gibi binlerce fikirle dolup taştık, daha sonra hatırlamak amacıyla notlar aldık. Açık alanda koşan atların attıkları hızlı adımlar gibi klavyede durmak bilmeyen parmaklarımızla 200 sayfa endişesini aşıp en nihayetinde 500 sayfaya doğru ilerledik. İnanın biz de bu durum karşısında şaşırdık, üstelik o kadar "Bu detaya gerek yok" diyerek kırptığımız yerlere rağmen. Anlatılacak o kadar çok konu, ele alınabilecek o kadar çok iddia var ki, ister inanın ister inanmayın, bu çalışma bir "Her Şeyin Kitabı" olmaktansa bir "Giriş Kitabı" niteliğinde oldu.

Birçok kez geriye dönüşler yaptık, yazılan koca bir bölümü yetersiz bulup silerek baştan yazdık, yazım kurallarına ve detaylara dikkat etmek için de elimizden geleni yaptık. Mutlaka bütün bunlara rağmen gözümüzden kaçan şeyler olmuştur, ama her açıdan emeğimize değdiğini düşünmekteyim. Böyle bir işe kalkışmanın tahmin edemediğiniz kadar apayrı bir zorluğu vardı, çünkü kitabı ele alırken "baştan sona doğru" bir ilerleme söz konusu değil. Geriye ve ileriye dönük çalışarak adeta 500 sayfalık bir makale düzenliyor gibi hissediyorsunuz. Haliyle takibimizi kolaylaştırmak için alttaki tablo gibi çizelgeler oluşturduk:


28.04.2018 tarihinde kitabın mevcut durumunu gösteren tablo. Tüm yazım süreci ve tekrar gözden geçirmeyle düzenlemeler bittikten sonra redaksiyon işine başlanacak. Ardından bilgi teyidi için önceden belirlenen sözleşmeli kontrolörlere gönderilecek, hata tespiti durumunda iyileştirmeler yapılacak. Böylece kitap yayıneviyle paylaşmak için hazırlanmış olacak. Onların geribildirimleri doğrultusunda son ayarlar çekilecek ve basım aşamasına geçilecek (Görsel Kaynak: Evrim Ağacı).

 

Fark edeceğiniz gibi tabloda "1. Kitap" diye belirtilen bir kısım bulunuyor. Bir önce yayınlanan kitabın uzunluğu (600+ sayfa) sebebiyle bazı okurların ilettiği "Keşke 2 kitap halinde yayınlasaydınız, çok uzun olmuş" şeklindeki yorumlarını dikkate alarak bu kitabı da tek bir kitap olarak yayınlayıp yayınlamama konusunda düşündük. En nihayetinde 2 kitap olmasını daha uygun bulduk (tahminen ilk kitap 300+ sayfa, ikinci kitap 200+ sayfa), üstelik bunlar bir de "Büyük Baskı" olarak ayarlanırsa. Eğer ilk kitabımız olan Evrim Kuramı ve Mekanizmaları (2014) gibi "Küçük Baskı" olarak ayarlasaydık, toplamında 900+ sayfalık bir eser ortaya çıkacaktı ki biz bile konusu ne olursa olsun bu kadar uzun bir kitabı okumaktan üşenebilirdik. Buna rağmen, birbirimizle haberleşmek için mesaj kutularımız bile ayrı bir kitap uzunluğunda, bu kitabı da birkaç kere baştan sona dek okumuş kadar olduk. Ama yine de sadece okunması açısından daha kolay olsun diye değil, (1) daha ucuz olması, (2) sıkıcı olmaması ve (3) taşınabilir olması açısından ikiye ayırmak verebileceğimiz en mantıklı karardı.

Sıkıcı olup olmaması konusuna da değinmek gerekirse, mümkün olduğunca ağır terimlerden kaçındık ve gündelik hayattan örnekler vererek sadece aydınlatıcı değil, aynı zamanda sizleri gülümsetecek bilgiler de ekledik. Amaç bir şeyler öğretmekse, okuru sıkmamak ve uyutmamak gerekir. Tam aksine okurun bir sonraki sayfayı merakla çevirmesini sağlayacak şekilde hazırlamak gerekir. Ancak, konu bilim olunca elbette arada bazı pür dikkatle okunması ve kavranılması gereken bölümler vardır. Bunun için de sakin ve en az yarım saat okumak için vakit ayırabileceğiniz bir mekanda olmanızı şiddetle tavsiye ederiz. Sadeleştirmek için epey uğraştık ve özen gösterdik, ancak takdir her türlü sizindir. Ayrıca belirtmekte de fayda var, her iki kitabın içinde -telif hakları kontrol edilerek- toplamda 100'ün üzerinde görsel bulunmaktadır (çünkü görsellik hem daha az sıkıcı olmasını sağlar hem de anlattıklarımızın okurun aklında canlanmasını kolaylaştırır). Birkaç grafik tasarımcıyla çalışarak kendi görsellerimizi de oluşturduk ve bilgilerimizi de denetime tabi tutmak için değerli kişilerden oluşan bir grubun kontrol etmesini rica ettik. Bu kişileri Önsöz'ümüzün "Teşekkürler" başlığı altında görebileceksiniz.

Daha şimdiden, gelecek kitap projelerimiz nasıl olsun diye kendi aramızda görüştük ve fikirlerimizi geliştirmeye devam ediyoruz. Ancak sizin destekleriniz olmadan da bunların çoğu gerçekleştirilemezdi. Sadece işin maddi kısmından bahsetmiyorum (ki Evrim Ağacı'nın geleceği için bu sitede bir yazar olsam bile ben de Patreon üzerinden bağışta bulunuyorum, hatta bu siteyi ayakta tutmak için buradaki içerik üreticilerin çoğu bu desteği sağlıyor), gösterdiğiniz ilgi ve alaka da bizler için çok değerlidir. Siz var oldukça biz de var olacağız ve daha nice projelerle karşınıza çıkacağız.

Şimdiden, herkese iyi okumalar dilerim...


Ek Bilgi: İlk kitap hala yazım aşamasındadır. Haziran 2018 tarihinde yayınevine teslim edilmesi planlanmaktadır. Kitabın resmi ismi "Şüphecilik Kitabı" değildir, bu başlığı sadece tanıtım amacıyla kullandık.

Ana Görsel: Unsplash sitesinden alınmıştır. Canva uygulaması ile editlenmiştir.

Kargalar Çok Zeki ama Nedenini Biliyor muyuz?

Böceklerin Çiftleşme Ritüelleri

Yazar

Katkı Sağlayanlar

Şule Ölez

Şule Ölez

Editör

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim