Eşcinselliğin Genetik Temeli Olması Muhtemel; Ancak Eşcinselliğe Sebep Olan Tek Bir Gen Yok!

Yaklaşık Yarım Milyon Genomdan Elde Edilen ve Cinsel Davranışlarla İlişkili Beş DNA Bölgesi, Bireylerin Cinsel Özelliklerini Tahmin Etme Gücüne Sahip Değil!

Eşcinselliğin Genetik Temeli Olması Muhtemel; Ancak Eşcinselliğe Sebep Olan Tek Bir Gen Yok! Britannica
Yazar Jonathan Lambert Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
13,088 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Cinsiyetler, Üreme ve Cinsellik Yazı Dizisi

Bu yazı, Cinsiyetler, Üreme ve Cinsellik yazı dizisinin 23. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Cinsiyetlerin Evrimi: Cinsiyetler Neden, Ne Zaman, Nasıl Evrimleşti?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Cinsel özelliklerin genetik temeline ilişkin bugüne kadar yapılan en büyük çalışma ile, insan genomunda aynı cins birlikteliklerdeki davranışlara bağlı olan beş gen bulundu ancak hiçbiri bireylerin cinsel özelliklerini tahmin edecek kadar güvenilir değil. [Ç.N.: Aynı cins birliktelikler, eşcinsellik veya homoseksüellik olarak adlandırılır ve bu ilişkiler romantik veya cinsel olabilir. Bu konuyla ilgili olarak Cinsiyetler, Üreme ve Cinsellik yazı dizimizi okuyabilirsiniz.] [E.N.: Bu çalışma, daha önceden Psychological Medicine dergisinde yayınlanan ve Evrim Ağacı'nda yer verdiğimiz diğer bir çalışmayla benzer sonuçlar verdi.]

Science’da yayınlanan ve yaklaşık 500.000 kişinin genomlarına dayanan bulgular, daha önceki küçük çalışmaların sonuçlarını da ortaya koyuyor ve birçok bilim insanının şüphelerini doğruluyor: Cinsel yönelimin genetik bir bileşeni olmasına rağmen, hiçbir gen tek başına cinsel davranışlar üzerinde etkili değildir. MIT Broad Institute ve Harvard'da bir genetik uzmanı olan ve makalenin baş yazarı olan Andrea Ganna şöyle diyor:

"Eşcinsel geni" diye bir şey yok.

Ganna ve meslektaşları yaptıkları analizlerde cinsel davranışların %25'inin genetik olarak açıklanabileceğini, geri kalanının da daha küçükçaplı çalışmaların da bulgularına benzer olarak çevresel ve kültürel faktörlerden etkilendiğini buldular.

Reklamı Kapat

İngiltere'deki Oxford Üniversitesi'nde sosyolog olan ve üreme davranışlarının genetik temelini inceleyen Melinda Mills bu çalışmayı "sağlam bir çalışma" olarak yorumluyor. Ancak Mills, sonuçların tüm popülasyonu temsil etmeyebileceği konusunda uyarıyor.

Genomların büyük bölümü, Birleşik Krallık Biobank araştırma programından ve Mountain View, Kaliforniya merkezli tüketici-genetik şirketi 23andMe'den geliyor. Bu veri tabanlarına genetik ve sağlık bilgilerine katkıda bulunanlar ağırlıklı olarak Avrupa'dan gelmekte ve yaş oratalaması büyük. İngiltere Biobank katılımcılarının verileri toplandığında yaşları 40 ila 70 arasında; 23andMe’nin veri tabanındaki insanların yaş ortalaması ise 51.

Ayrıca çalışmanın yazarları, genetik analizler için alınan kararlara uyduklarını belirterek; bu çalışmanın trans ve interseks bireyler gibi cinsel ve cinsiyet azınlıkları (LGBTQ) içermediğini söylüyorlar.

Bilim insanları, çok uzun zamandır genlerin cinsel yönelimleri kısmen etkilediğini düşünüyorlardı. 1990'lı yıllara ait araştırmalarda, aynı yumurta ikizlerinin cinsel yönelimi paylaşma olasılıklarının çift yumurta ikizlerine veya evlat edinilmiş kardeşlere göre daha olası olduğunu göstermişti. Bazı çalışmalar, X kromozomunun Xq28 bölgesi adı verilen belirli bir kısmının, biyolojik olarak erkeklerin cinsel yönelimi ile ilişkili olduğunu ileri sürmüştü ancak daha sonraki araştırma sonuçları bu sonuçların şüpheli olduğunu ortaya koymuştur.

Ayrıca bu eski çalışmalar geniş çaplı olmayıp, erkeklere çok fazla odaklanmıştı. Bu durum, bilim insanlarının cinsel yönelim ile ilişkili birçok varyantı algılama yeteneğini engelledi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Son çalışmada ise, Ganna ve meslektaşları, SNPs (İng: "Single Nucleotide Polymorphism, Tr: "Tek Nükleotit Çokbiçimliliği") adı verilen tek harfli DNA değişiklikleri için yüz binlerce insanın genomlarına bakmak için GWAS (İng: "Genome Wide Association Study, Tr.: "Genom Boyu İlişkilendirme Çalışması") yöntemini kullandılar. Ortak özelliği olan birçok insan belirli SNPs'leri de paylaşıyorsa, SNPs'lerin bu özelliklerle bir şekilde ilişkili olma olasılığı vardır.

Araştırmacılar, çalışma katılımcılarını aynı cinsiyetten biriyle seks yaptığını bildiren ve bildirmeyenleri iki gruba ayırdı. Sonra araştırmacılar iki ayrı analiz yaptılar. Birinde, bir milyondan fazla SNPs değerlendirdiler ve birbirleriyle daha fazla ortak SNPs'ye sahip olan kişilerin de benzer cinsel davranışlar bildirip bildirmediklerine baktılar. Bilim insanları, genetiğin cinsel davranıştaki değişiklikleri sadece % 8-25 oranında açıklayabildiğini buldular.

Ganna ve meslektaşları ikinci analizlerinde, hangi SNPs'lerin aynı cins cinsel davranışlarla ilişkili olduğunu görmek istediler ve bu bireyler arasında yaygın olan beş tanesini buldular. Bununla birlikte, bu beş SNPs, cinsel davranışlardaki farklılıkların %1'inden daha azını açıklamayı başarmıştır.

Ganna bu durumun, çoğu araştırmacının henüz bulamadığı cinsel davranışları etkileyen birçok gen olduğunu gösterdiğini söylüyor. Çok daha büyük bir çalışmanın, eksik varyantların tanımlanmasına yardımcı olabileceğini düşünüyor.

Reklamı Kapat

Ancak Ganna, bu SNPs'lerin herhangi bir kişide cinsel yönelimi güvenilir bir şekilde tahmin etmek için kullanılamayacağına dikkat çekiyor çünkü hiçbir genin tek başına cinsel davranışlar üzerinde büyük bir etkisi yoktur.

Araştırmacılar, aynı cins cinsel davranışlarında bulunan bazı SNPs'leri tanımlamış olsalar da, genetik varyantların ne yaptığından emin değiller. Bu genlerde biri koku ile ilgili ve Ganna bunun cinsel çekimde rolü olduğunu söylüyor. Başka bir SNPs, erkek tipi kellik ile ilişkili; seks hormonlarının seviyelerinden etkilenen bir özellik, bu hormonların aynı cins cinsel davranışla da bağlantılı olduğunu gösteriyor.

Ganna’ya göre bu sonuçlar insan cinselliğinin karmaşıklığını gösteriyor. Ayrıca, bu kadar hassas bir konuyla ilgili ayrıntılı bulguların kamuoyuna açıklanmasının zor olacağını bilerek, bu çalışmayı diğer araştırmacılar bir meydan okuma olarak sunmuş oldular.

Çalışma araştırmacıları sonuçların yanlış yorumlanmamasını sağlamak için ve bulguları halka iletmenin en iyi yolunu bulmak için, LGBTQ grupları ve bilim-iletişim uzmanlarıyla birlikte çalıştılar. Ayrıca, hassas ve jargon içermeyen bir dil kullanarak sonuçları halka açıklayan bir web sitesi de tasarladılar.

Reklamı Kapat

İngiltere, Cambridge yakınlarındaki EMBL Avrupa Biyoinformatik Enstitüsü'nün genetikçisi ve direktörü Ewan Birney bu çabayı alkışlıyarak; bu iletişimin bir mayın tarlasında gerçekleştiğini söylüyor.

Bazı araştırmacılar ve LGBTQ savunucularının bu tür bir araştırma yürütülmesini sorgulamalarına rağmen, Birney bunun önemli olduğunu söylüyor. Eşcinsel davranışlar hakkında birçok sosyolojik araştırma yapıldı ancak bu inanılmaz derecede karmaşık bir konu. Birney, tartışmaya güçlü, biyolojik temelli bir bakış açısı getirmenin zamanının geldiğini söylüyor.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 30
  • Bilim Budur! 13
  • Merak Uyandırıcı! 12
  • Umut Verici! 11
  • Muhteşem! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 7
  • İnanılmaz 6
  • Güldürdü 2
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Nature | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Cinsiyetler, Üreme ve Cinsellik Yazı Dizisi

Bu yazı, Cinsiyetler, Üreme ve Cinsellik yazı dizisinin 23. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Cinsiyetlerin Evrimi: Cinsiyetler Neden, Ne Zaman, Nasıl Evrimleşti?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/11/2021 18:00:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8627

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Alkol
Analiz
Karbonhidrat
Maske
Tehdit
Samanyolu Galaksisi
Uçak
Doğa Gözlemleri
Manyetik
Çin
Gezegen
Stres
Beyaz
Sinir Hücresi
Metal
Skeptisizm
Gelişim
Primat
Covıd-19
Canlı Cansız
Virüs
Hipotez
Ribozim
Uzaylı
Halk Sağlığı
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et