Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Doğada Altıgen Geometri Neden Bu Kadar Yaygın?

Doğanın, İnsanlar Arasında Popüler Olan Geometrik Şekilleri Tercih Etmesinin Bir Sebebi Var!

Doğada Altıgen Geometri Neden Bu Kadar Yaygın? Blogspot
Altıgen şeklini doğada en sık gördüğümüz yer olan bal peteği
9 dakika
5,063
  • Doğa Bilimleri

Dışarıya çıkıp biraz dolaşacak olursanız, doğada insan yapımı olmayan bol miktarda geometrik şekil olduğunu fark edersiniz: Salyangoz kabuğundaki spiral geometri, sahillerdeki fraktal geometri, denizyıldızlarının radyal simetrisi veya bir çiçeğin taçyapraklarının simetrisi buna sadece birkaç örnektir. Özellikle de altıgenler doğada sıklıkla görülür: Arı kovanları bunun en yaygın örneğidir; ancak kesinlikle tek örnek bu değildir. Bazalt sütunlar ve böcek gözleri de altıgen desenler oluşturur. Ama altıgenleri bu kadar özel yapan nedir?

Kutsal geometriye inanan insanlar, doğadaki belirli geometrik şekillere güç ve önem yüklemekte ve bu geometrik şekilleri, Evren'de yüce bir güç tarafından kurulan düzenin bir kanıtı olarak görmektedir. Bu küçük grubun içerisindeki daha da küçük bir grup ise, özellikle altıgenlerle ilgilenmektedir. Günümüzde, altıgenlere hem sembolik hem de gerçek anlamda ibadet etmeye adanmış çevrimiçi topluluklar bulunmaktadır. Bu kişiler, Altıgen Farkındalığı Ayı gibi kutlamalar yapmakta ve gündelik yaşamlarında "transendantal hekzagonal gelecek" gibi uyduruk terimler kullanmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Geometri dersini ruhsal bir aydınlanma olarak görmeyenler içinse bu, biraz aşırıya kaçmak olabilir. Her ne kadar bu yeni çağ inancının temelini oluşturan altıgenler, şaşırtıcı bir şekilde doğada birçok alanda gerçekten de karşımıza çıkıyor ve kimi özellikleri ciddi manada şaşırtıcı olsa da, bu özelliklerin büyük bir kısmını mistisizme başvurmaksızın, sadece lise düzeyinde bilimsel gerçekleri kullanarak açıklamak mümkündür.

Dört Bir Yanımız Altıgen!

Öncelikle, doğada altıgenleri gördüğümüz bazı yerlere bir bakış atalım.

Tüm Reklamları Kapat

Satürn'deki Altıgen Bulutlar

Satürn'ün kuzey kutbunda, sürekli olarak devam eden bir bulut oluşumu bulunmaktadır:

Ancak bu, sıradan bir bulut oluşumu değildir; bu oluşumun altıgen şeklinde olduğu oldukça açık bir şekilde gözlenebilmektedir. Üstelik bu altıgenin altı kenarının her biri Dünya'nın çapından daha uzundur! Aşağıdaki fotoğrafta bu altıgen bulutu net olarak görebilirsiniz:

Bilim insanları, bu altıgenin oluşumunu, bir kovadaki suyu yeterince hızlı karıştırdığınızda suyun altıgen şeklinde girdap oluşturmasına benzer bir akışkanlar mekaniği mekanizmasıyla izah etmektedir.[1] Belli bir yüksekliğe kadar doldurulmuş bir kova suyu belli bir frekansta çok hızlı bir şekilde karıştırdığınızda, su üzerine binen kuvvetlerin dengelendiği noktada dairesel değil, altıgen bir girdap oluşmaktadır (farklı yükseklik ve karıştırma frekanslarıyla beşgen, kare, üçgen ve elips gibi farklı geometriler de elde etmek mümkündür):

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Physical Review Letters

Jeolojik Altıgenler: Şeytan Kulesi ve Devler Kaldırımı

Dünya'ya geri dönecek olursak, Kaliforniya'da Şeytan Kulesi (İng: "Devil's Postpile") olarak bilinen yerde yüz bin yıldan daha az bir süre önce gerçekleşen bir lav akıntısı, garip kayaç yapılarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Aslında bu yapılar jeolojik olarak pek de sıradışı olmayan bazalt sütunlardan oluşmaktadır. Ancak bunları sıra dışı yapan şey, bu bölgede bulunan çoğu yapının altıgen şeklinde olmasıdır:

Buna benzer bir oluşum, Kuzey İrlanda kıyısındaki Devler Kaldırımı (Giant's Causeway) olarak bilinen yerde de bulunmaktadır:

Bu jeolojik kayaçların oluşum mekanizmaları da net olarak bilinmektedir: Bu kayaçları oluşturan volkan patlaması sonucu bölgeyi kaplayan lav, soğuduğu sıralarda büzüşmeye başlamıştır. Büzüşmeden dolayı kayaç üzerinde bir gerilim oluşmuştur ve bu da çatlamalara sebep olmuştur. Sonrasında bu çatlaklar kendi gerilimlerinin sebep olduğu baskıyla dağılıp, bu baskıyı boşaltmaya başlamışlardır. Kayaçlarda biriken gerilimi en fazla boşaltan kırılma açısı, bir altıgenin de bir iç açısının ölçüsü olan 120 derecedir. Bu alanı kaplayan lavın her yeri aynı hızda soğusaydı, bu bölgelerdeki şekillerin hepsi mükemmel düzgünlükte altıgen sütunlar olurdu.

İrlanda'da bulunan Giant's Causeway (Devler Kaldırımı) bölgesi.
İrlanda'da bulunan Giant's Causeway (Devler Kaldırımı) bölgesi.
Wikimedia Commons

En Meşhur Altıgenler: Arı Petekleri

Şüphesiz, en göz önünde olan doğal altıgen şekiller, arı yuvalarında, yani bal peteklerinde karşımıza çıkmaktadır. Dünyayı altıgen gözlerle gören arılar, altıgen oluşturma konusunda da olağanüstü derecede beceriklidirler.[2] Arı kovanları gerçekten muhteşem yapılardır; ancak arıların peteklerinin şekli, zekice planlanmış bir mimariye değil, gerilim kuvvetlerine ve basit geometriye bağlıdır.

Bal peteklerinin altıgen biçiminde inşa edilmesinin nedeni, altıgenlerin belirli bir alanı en az malzeme kullanarak en verimli şekilde kullanmaya en uygun biçim olmasıdır. Herhangi bir alan altıgenler kullanılarak boşluksuz ve üst üste binmeler olmadan doldurulabilir. Üçgenler ve kareler yan yana/üst üste boşluksuz kullanılabilir; ancak çember ve beşgenlerde kimi boşluklar oluşacaktır. Altıgenler de birbirini tekrar eden üçgenlerden meydana geldiği için ortaya çıkardıkları mozaik, alan ya da enerji israfını en aza indirir.[3] Bu konuda daha fazla bilgi için buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Bal peteği, dairesel ve altıgen oluşumlar
Bal peteği, dairesel ve altıgen oluşumlar
Pixabay

Doğadaki Diğer Altıgenler

Altıgen, günlük hayatımızda diğer birçok alanda da rol oynamaktadır. Örneğin bazı kristaller ve kar tanelerinin (birçoğu) altıgen şeklindedir. Her ikisi de çıplak gözle altıgen şeklinde görünürler; çünkü mikroskobik ölçekteki moleküler yapıları altıgendir:

Organik bileşikler altıgenler ile gösterilir. Bunların çoğunun ana atom zincirinde karbon vardır. Bir karbon atomu başka bir karbon atomuyla bağ kurduğunda, bu bağın açısı 120'den azdır. Ancak altı adet karbon atomu bağ kurduğu zaman, bu açı 120'ye eşit olur. Sonuç olarak, altı adet bağ kurmuş karbonlar (örneğin benzen) mükemmel bir altıgen oluştururlar:

Wikimedia Commons

Altıgenleri Bu Kadar Stabil Yapan Ne?

Altıgen geometrinin stabilitesini anlayabilmek için, bir baloncuğu düşünmemiz gerekiyor: "Baloncuk" dediğimiz şey, içi hava dolu etrafı sıvı dolu olan bir gaz kesesidir. Bu gazın etrafındaki sıvı bir şampanyada veya gazlı içecekte olduğu gibi bolca sıvı da içerebilir, bir yüzeyde biriken sabun baloncukları örneğinde olduğu gibi çok ince bir tabaka şeklinde de olabilir.

Burada sorulması gereken, baloncukların neden herhangi bir şekle sahip olduğudur. Neden her biri düzensiz şekiller oluşturmaz da, kendi başlarınayken küresel bir şekle girerler? Bunun sebebi, sıvılar üzerindeki kuvvetlerdir: Sıvının iç kısımlarındaki moleküller üzerindeki kuvvetler oldukça dengelidir; bunlar tüm moleküllerin her yöne doğru az çok eşit miktarda çekilmesini sağlar. Ancak sıvının havayla kesişimindeki yüzeyde kalan moleküllerin üst kısmında (havaya bakan taraflarında) başka sıvı molekülleri olmadığı için ve hava da su moleküllerini diğer su molekülleri kadar güçlü bir şekilde çekmediği için, bu en üst katmandaki moleküller, sıvının içindeki moleküller kadar dengeli değildir. Bu, yüzey gerilimi adını verdiğimiz bir kuvvet oluşturur ve bu kuvvet, sıvıları yüzey alanını minimize edecek şekillere girmeye teşvik eder. Yüzey gerilimi hakkında daha fazla bilgiyi buradaki yazımızdan alabilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Yerçekimsiz (veya mikroyerçekimli) ortamlarda bu, baloncukların küresel bir şekle girmesi demektir. Küresel bir geometri, en küçük yüzey alanıyla en fazla hacmi doldurmayı sağlayan şekildir - ki bu, aynı zamanda en düşük enerji seviyesine karşılık gelir. Zaten bu nedenle bir yaprak üzerindeki su damlası da küresele-yakın bir şekle girer:

İnce bir sabun filmindeyse, sabun molekülleri arasındaki çekim kuvveti baloncukları durmaksızın sündürerek, yüzey gerilimi baloncuğun iç basıncı ile dengelenene kadar ufaltır. Sabun baloncuklarının kapladığı geometri ne kadar karmaşık olursa olsun, yüzey gerilimi ile iç basınç arasındaki bu dans, baloncukların yüzeyi en verimli geometride kaplayacağı noktaya kadar devam eder; çünkü bu baloncuklarda biriken enerji, en düşük enerji seviyelerine doğru aktıkça, beraberinde baloncuğun geometrisini de sürükleyerek onu yassılaştırır. Bu verimlilik, aynı zamanda en az malzeme kullanarak en fazla alanın kaplanmasına karşılık gelir.

Bunu, düz bir yüzeyde devrilen bir su bardağı dolusu suda da görebiliriz. Yüzeye dökülen su, 1 atom kalınlığında bir tabaka oluşturana dek yayılmaz. Yüzey gerilimi ile suyun yayılmasına neden olan kütleçekimi arasındaki denge sağlanana kadar su, yüzeye yayılır. O noktada, yüzey koşullarına bağlı olarak 1-2 milimetrelik bir kalınlığa ulaştığında artık dengelenir ve su molekülleri, yayıldıkları alanı (içinde bulundukları kuvvet ve enerji şartları altında) en verimli şekilde kaplayabilecekleri bir noktada dururlar.

Özetle, doğada altıgenlerin oluşması için, bu geometrinin özellikle tasarlanmasına veya ayarlanmasına gerek yoktur! Şekil verilebilir (esnek, İng: "malleable") çemberler kullanarak düz ve köşeli bir yüzeyi doldurmayı denerseniz göreceğiniz şudur: Bu esnek çemberler köşeli yüzeyi tam olarak doldurduğunda (ama birbirlerinin üzerine çıkacak kadar fazla sıkıştırılmadıklarında), birbirlerine dokundukları kenarlar boyunca sünerek, kendiliklerinden altıgen şekline girerler. Bunun basamakları aşağıda görülebilir:

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
İNSANLIĞI YENİDEN BÜYÜLEMEK

İnsanlar bu gezegenin ‘kanseri’ midir? Yeryüzünün ve tüm canlı türlerinin varlığını tehdit eden, evrimdeki korkunç bir anomali durumunu mu oluştururlar?

Bu sorular, insan ruhuna – akıl ve yenilik yaratma yetilerine – modern çağda neredeyse eşi benzeri görülmemiş büyüklükte bir hakaret anlamına gelir. Bunlara yönelik anti-hümanist tepki ise on sekizinci yüzyıl aydınlanmasının geliştirdiği ve on dokuzuncu yüzyıldaki çeşitli sosyalizmlerin beslediği akıl, laiklik, bilim ve insanın evrenselliğine yönelik vurgunun yerini alan narsisist bir mistisizm, mizantropi ve toplumsal dingincilik ortaya koyar.

Ömrü boyunca radikal ve öncü bir çevreci olan Murray Bookchin, bu sorulara ses getiren bir cevap vermişti, ‘Hayır!’ Anti-hümanizmin çeşitli biçimlerine yönelik çoğu zaman nükteli ve amansız eleştiriler içeren araştırmasında Bookchin, bizi kuşatan sorunların toplumsal irrasyonalizmden kaynaklandığını ve bu sorunların mistisizm ve dinginciliğe geri çekilmekle değil, yalnızca akıl ve hayal gücü ile çözülebileceğini ileri sürmektedir. Bookchin meselenin bizlerin fazlasıyla insan, akılcı ve medeni olmamızla değil, bilakis yeterince insan, akılcı ve medeni olmayışımızla ilgili olduğu hususunda uyarmaktadır. Derin ekolojistlerin, sosyobiyologların, Malthusçuların, ‘Gaiacıların’ ve çoğu postmodernistin biyolojist ve indirgemeci düşüncelerine kışkırtıcı bir biçimde meydan okuyan bu heyecanlı kitapta Bookchin, aydınlanmacı hümanizm adını verdiği şeyi önermektedir – zamanımıza sinen ve bizi zayıflatan cesaret eksikliğine karşı düşünce, umut ve yenilenmeye yönelik bir mesaj.

Devamını Göster
₺55.00
İNSANLIĞI YENİDEN BÜYÜLEMEK

1993 yılında Alfaro ve arkadaşları tarafından gösterildiği üzere, iki daire birbirine doğru ittirilecek olursa, bu daireler arasında bir çizgi oluşur ve dairelerin kesişim noktalarında 120 derecelik açılar belirir.
1993 yılında Alfaro ve arkadaşları tarafından gösterildiği üzere, iki daire birbirine doğru ittirilecek olursa, bu daireler arasında bir çizgi oluşur ve dairelerin kesişim noktalarında 120 derecelik açılar belirir.
Brilliant
2002 yılında Wichiramala'nın gösterdiği üzere, eğer 3 daire bu şekilde birbirine bastırılacak olursa, yine hep 120 derecelik açılarla kesişen bir konfigürasyon ortaya çıkar.
2002 yılında Wichiramala'nın gösterdiği üzere, eğer 3 daire bu şekilde birbirine bastırılacak olursa, yine hep 120 derecelik açılarla kesişen bir konfigürasyon ortaya çıkar.
Brilliant
Daha fazla sayıda dairenin sıkıştırılması halinde en optimal konfigürasyonun matematiksel çözümü halen açık bir sorudur. Fakat genel olarak 120 derecelik açıların korunacağı düşünülmektedir.
Daha fazla sayıda dairenin sıkıştırılması halinde en optimal konfigürasyonun matematiksel çözümü halen açık bir sorudur. Fakat genel olarak 120 derecelik açıların korunacağı düşünülmektedir.
Brilliant

Yukarıdaki silsileyi takip edecek olursanız, birbirine bastırılan dairelerin fiziksel kuvvetler altında geometrik olarak hep 120 derecelik açılarla paketlendiğini görürsünüz. İç açılarının her biri 120 derece olan tek bir geometrik şekil vardır:

Her bir iç açısı 120 derece olan tek geometrik şekil, altıgendir. Bu nedenle daha çok sayıda daire birbirine doğru baskılandığında, her biri bu konfigürasyona girecektir.
Her bir iç açısı 120 derece olan tek geometrik şekil, altıgendir. Bu nedenle daha çok sayıda daire birbirine doğru baskılandığında, her biri bu konfigürasyona girecektir.
SlidePlayer

Yani arıların pek bir bilgiye sahip olmasına gerek yoktur; bal petekleri, fiziksel kuvvetler altında, doğal olarak altıgen şekle dönüşmektedir. Çoğu arı, bal peteklerini birbirine o kadar yakın ve sık inşa eder ki, petekler fiziksel basınç altında eğilip bükülür ve düzenli bir dağılım sebebiyle altıgen ve birbirine bitişik bir örüntü halini alır.

Yani esasında dairesel olarak inşa edilen petekler, sık dokundukları için altıgen bir şekil alırlar. Bu olaya "kendi kendine organizasyon" (İng: "self-organization") denir ve yalnızca fizik yasaları altında bu şekil oluşabilmektedir. Bu durumu, sabun baloncuklarında görmek mümkündür:

Sabun baloncukları doğru fiziksel kuvvetler altında patlamadan birbirine bastırılabilecek olursa, doğal olarak altıgen bir geometriye sahip olmaktadırlar.
Sabun baloncukları doğru fiziksel kuvvetler altında patlamadan birbirine bastırılabilecek olursa, doğal olarak altıgen bir geometriye sahip olmaktadırlar.
Reddit

Gerçekten de, aşağıdaki hızlandırılmış videoda dev hornet türü bir arının inşa ettiği peteklerin arı tarafından özellikle altıgen yapılmadığı (hatta oldukça kaba bir yuvarlak şeklinde inşa edildiği), sadece komşu gözenekler sıkışık bir alana zorlandığında fiziksel kuvvetler altında altıgene dönüştüğü görülmektedir:

Sonuç

Görülebileceği gibi altıgenler, doğada en büyük gezegenlerden, mikroskobik bileşiklere kadar her yerde bulunmaktadır. Ancak bu bolluğun sebebi, altıgenlerin özel bir tarafı olmasından ziyade, doğada üretilebilen en basit şeklin bir çember olması ve esnek çemberlerin basınç altında kendiliğinden altıgene dönüşmesidir. Arıların peteklerinden gezegenlerdeki devasa bulutlara, jeolojik oluşumlardan kar tanelerine kadar her altıgen, tamamen bilimsel açıklamalarla aydınlatılabilmektedir.

Bilim insanları ve filozoflar, bir düzlemi en verimli şekilde dolduracak şeklin altıgen olduğunu bin yıllardır düşünmekteydi; ne var ki bu düşünce, ancak 1999'da Thomas C. Hales'in "Bal Peteği Varsayımı" (İng: "The Honeycomb Conjecture") makalesiyle kanıtlanabildi.[4] Ayrıca 19. yüzyılın sonlarında, Belçikalı fizikçi Joseph Plateau, yukarıda anlattığımız şekilde oluşan 120 derecelik filmler üzerindeki kuvvetlerin hepsinin dengede olduğunu ve bu geometrinin mekanik olarak en kararlı düzenleme olduğunu hesaplamayı başardı.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
48
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 10
  • Bilim Budur! 8
  • Tebrikler! 5
  • İnanılmaz 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Grrr... *@$# 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Inverse | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/02/2023 10:57:45 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11666

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Kişilik
Galaksi
Evrenin Genişlemesi
Uydu
Kuşlar
Süpernova
Kuantum
Astrofotoğrafçılık
Covıd-19
Mikrobiyoloji
Antropoloji
Teori
Kimyasal
Değişim
Sinek
Damar
Korku
Sağlık Bakanlığı
Kuantum Fiziği
Kök Hücre
Mit
Manyetik Alan
Öğrenme Teorileri
Allah
Orman
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
J. Carmichael, et al. Doğada Altıgen Geometri Neden Bu Kadar Yaygın?. (18 Nisan 2022). Alındığı Tarih: 8 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11666
Carmichael, J., Özyazgan, O., Karagözoğlu, M., Bakırcı, . (2022, April 18). Doğada Altıgen Geometri Neden Bu Kadar Yaygın?. Evrim Ağacı. Retrieved February 08, 2023. from https://evrimagaci.org/s/11666
J. Carmichael, et al. “Doğada Altıgen Geometri Neden Bu Kadar Yaygın?.” Edited by Mert Karagözoğlu. Evrim Ağacı, 18 Apr. 2022, https://evrimagaci.org/s/11666.
Carmichael, Joe. Özyazgan, Okan. Karagözoğlu, Mert. Bakırcı, . “Doğada Altıgen Geometri Neden Bu Kadar Yaygın?.” Edited by Mert Karagözoğlu. Evrim Ağacı, April 18, 2022. https://evrimagaci.org/s/11666.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.