Dijital Flört Şiddetinin Basamakları: Love-Bombing, Ghosting ve Gaslighting Nedir?

Dijital Flört Şiddetinin Basamakları: Love-Bombing, Ghosting ve Gaslighting Nedir?
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
6 dakika
2,051 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Flört şiddeti; bireylerin partnerleri tarafından, vücut bütünlüğüne, ruh bütünlüğüne veya sosyal anlamda hayatlarına etki eden şiddete maruz kalmalarıdır. Bu, dijital ortamlarda olabileceği gibi, gündelik yaşamda ve fiziki bağlamlar içerisinde de gerçekleşebilir. Heteroseksüel ilişkilerde görüldüğü kadar homoseksüel ilişkilerde de partnerlerin birbirlerine flört şiddeti uygulayabilir. Bu şiddet, çoğunlukla sözlü başlayıp, sonra fiziksel boyuta taşınabilmekte ve hatta taraflardan biri üzerinde cinsellik baskısına dönüşebilmektedir. Özellikle çocukluk çağında aile üyelerinden şiddet gören, travma ve istismar yaşayan bireylerin partner şiddetine eğilim gösterdiği bilinmektedir. Çocukluk yaşamında bu tip durumlarla karşılaşan bireyler, sadece flört şiddeti uygulayıcılığı rolünde değil, aynı zamanda maruz kalan rolünde de olabilmektedir.

Flört Şiddetine Neden Olan Etkenler Nelerdir?

Flört şiddetinin bir diğer etkeni, düşük benlik saygısı, bedene ve dünyaya ilişkin negatif biliş yapısı gibi durumlardır. Bilişsel anlamda negatif tutum ve davranışlar, kişilerin romantik ilişkilere karşı algılarını sağlıksız şekilde konumlandırmalarına neden olur. Böylelikle birey, "manipüle edildiğini", "kullanıldığını" ve esasında "araçsallaştırıldığını" fark edememektedir. Flört şiddetine maruz kalan ve duyguları istismar edilen birey, karşı tarafın uyguladığı baskıyı; "Beni seviyor.", "Beni kıskanıyor." şeklinde kanıksayabilir.

Yahut, manipüle eden, kullanan ve gayet tabi çıkar ilişkileri dahilinde karşı tarafı bir araç olarak gören şiddetin öznesi, yaptıklarını bilinçli bir şekilde yapmayabilir. Bahse konu ilişkilerin, flört şiddetine maruz kalan bireyler için de uygulayan bireyler için de oldukça yıkıcı ve yıpratıcı bir süreç olduğu bilinmektedir.

Reklamı Kapat

Toplumsal cinsiyet kodları, "erkeklik" ve "kadınlık" gibi kimliklerin meşrulaştırıldığı sosyal, kültürel ve tarihsel bir yapının ürünüdür. Bu kodların, içinde yaşanılan toplumdaki karşılığının ne olduğu, hangi anlamın tezahürü olduğu ve pratikte nasıl uygulandığı son derece elzemdir. Velhasıl, romantik ilişkilerin semiyotiği, içinde yaşanılan topluma özgü bir çerçeve sunmakta ve o toplumun içerisinde üretilmektedir.

Literatürde flört şiddeti ile alakalı yapılan araştırmaların sonucunda, flört şiddetine en çok maruz kalanların kadınlar olduğu bulgusu, toplumsal cinsiyet kodlarını anlamak bakımından dikkate değerdir. Özellikle travmatik yaşantılara sahip insanların bu tip ilişkilere çekilmesi ve ardından madde bağımlılığı, riskli davranışlarda bulunma ve partner şiddetinin öznesi haline gelme potansiyelinin de arttığı gözlenmiştir. Flört şiddetinin psikolojik alt yapısında, güç ve kontrol aracılığı ile partner üzerinde iktidar kurma, esasında karşı tarafı zihinsel, duygusal ve fiziki manada yönetme isteği yatmaktadır. Tüm bunların bir çeşit istismar türü olduğu anlaşılmalıdır.

Love-Bombing: Canım Cicim Ayları...

"Love-bombing", yani Türkçe karşılığı ile "aşk bombardımanı", narsistik partnerin uyguladığı flört şiddetidir. Yabancı literatürde çoğunlukla psikologlar ve sosyologlar, bu kavram üzerine yoğunlaşarak günümüz flört ilişkilerini çözümlemeyi amaçlamıştır. Narsistik bireyler, genellikle ihtiyaçları karşılanmamış çocuklar olarak büyümelerinden ötürü, doldurulamayan boşluklarını doldurabilmek için her daim arayış içerisinde olurlar. Bu kapsamda, gerek sosyal yaşam gerek sanal ortamda partner arayışına girmeleri ve bu partnerden sürekli onay beklemeleri oldukça yaygın bir örnektir.

Aşk bombardımanını uygulayan narsistik özne, flört etmek istediği kişiye mesaj, arama ve sosyal medyada "beğeni" yağmurunda bulunur. Böylelikle, partner ağına çekmek istediği kişinin ilgisini kazanır. Bunu yapmasındaki temel sebep ise, bir öteki (partner) üzerinden kendisini görebilmektir. Karşı tarafı boğduğu her aşk mesajı, her güzel söz, aslında kendisine yansıyan bir ışık gibidir. Narsistik partnerin tek amacı, kendisini her daim onaylayan ve üzerinde duygusal egemenlik kurabileceği bir öteki bulmaktır. Partner, kendisine gösterilen ilginin, "kendisinin özel ve değerli biri olduğu" düşüncesi sonucunda olduğu hayaline kapılarak, narsistik bireyden etkilenmeye başlamaktadır.

Ancak bir süre sonra aşk bombardımanı uygulayan özne, "yeterince onaylanmadığı" ve artık karşı taraftan "beslenemediği" için sıkılıp, bir anda karşı taraf ile tüm iletişimi kesmek ister. Böylelikle kaçan kovalanır hesabı ile düşünen narsistik özne, karşı tarafa "ghosting" uygulamaya başlar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ghosting: Hayalete Dönüşen Narsistler

"Hayaletleme" olarak çevrilebilecek olan "ghosting", bir görünüp bir ortadan kaybolma anlamında kullanılır. Bu durum, flört döneminin başlangıcı boyunca atılan mesaj, arama ve ilgi gösterilerinin sona ermesi demektir. Hayaletleme sonucunda, karşı taraf ne olduğunu anlayamadığı için, kendisinde bir sorun olduğu kanısından hareketle narsistik partnerin kendisini terk ettiğini düşünmektedir. Narsistik partner, öteki üzerinden yeterince beğenildiğini ve önemsendiğini göremezse, ötekinin bakışından bertaraf ederek bir başka "öteki" arayışına girer. Bir görünüp bir kaybolmak, böyle durumlarda hayaletlemeye maruz kalan partnerin yaşadığı "psikolojik" flört şiddetini göstermektedir. Narsistik partnerin zor karakterine maruz kalan birey, ilişkinin gidişatını konuşmak istediğinde ise sanrıya zorlamaya ("gaslighting"), yani karşı tarafın manipülasyonuna maruz kalmaktadır.

Gaslighting: Sanrıya Zorlama Yoluyla Manipülasyon

Türkçe’de "gaz lambası" anlamına gelen "gaslight" sözcüğünden türetilen "gaslighting" kavramı, 1938 yapımı Gas Light adlı bir tiyatro oyunu vasıtasıyla literatüre girmiştir. Bu tanımlama, ikili ilişkilerde bir tarafın diğer tarafa karşı, yürüttüğü yıldırma ve algı yönetimi stratejisini ifade etmek için kullanılır. Türkçede "sanrıya zorlama" veya kısaca "manipülasyon" olarak kullanılabilir.

Psikoloji menşeili bir kavram olan sanrıya zorlama , birine yapmadığı bir şeyi, farkında olmadan üretilen bir rıza sonucunda "yapmış" gibi ikna etme yöntemidir. Bu durum, flört ilişkileri içerisinde uygulandığı zaman bir psikolojik şiddet/istismar türüne girer. Karşı tarafı manipüle eden kişi, o kişinin gözünde "masum" görünebilmek için, kendisini "yanlış anladığı" çerçevesinde bir söylem tekniği geliştirir.

Gashlighting’e maruz kalan birey, partnerinin duygusal ve zihinsel istismarına uğradığı için bir süre sonra partnerine bağımlılık geliştirebilir. Bağımlılığın ortaya çıkması, sürekli manipüle edilen bir zihinden dolayı istismar edilen bireyi bir müddet sonra kendinden sürekli şüphe duyan birine dönüşmenin sonucudur. Bu konuda daha kapsamlı bir incelemeyi buradaki yazımızda bulabilirsiniz.

Reklamı Kapat

Dijital Flört Şiddeti, Bir Çeşit İktidar Kurma Çabasıdır!

Partner ilişkisi üzerinden düşünüldüğünde, dijital medyanın giderek artan şiddet içerikli yansımalarında "flört şiddetinin" dijital görünümlerinin ortaya çıktığı söylenebilir.

Flört şiddetinin dijital temsilleri olarak adlandırılabilecek olan "love bombing", "ghosting" ve "gaslighting" gibi uygulamalar, Foucault’nun da dediği gibi, iktidar ilişkilerinin bir tezahürü olarak anlaşılabilir. Foucault, iktidarın merkezsiz, her an her yerde olabilen ve dil ile üretilen söylemler üzerinden anlaşılabileceğini söylemektedir.

Narsistik birey, partnerini aşk bombasına tutarak güç ve kontrol arzusunu aşk söylemlerine indirgeyerek, iktidarını kurmaktadır. Böylelikle aşk söylemlerinin iktidarı altında kalan birey, kontrol edilen partner olarak, karşı tarafın bir görünüp bir kaybolmasına ("ghosting") aldırmayacak kadar pasif hale getirilebilir.

Ayrıyeten, zihinsel ve duygusal manipülasyonunu bir arada yaşamak çoğu zaman fiziksel şiddetten daha olumsuz sonuçlar doğurabilmektedir. Sosyal ilişkilerin zedelenmesi (aile, arkadaş vb.), benlik saygısının azalması ve dijital ilişki bağımlılığı gibi olumsuz gelişmeler, bir tarafın benlik kontrolünü ötekinin devralmasının karşılığıdır.

Reklamı Kapat

Sonuç

Sonuç olarak, flört şiddeti salt fiziki bir yaptırım olmaktan çıkarak, dijital ağlar içerisinde kendini farklı söylemler üzerinden kurabilen akışkan bir yapıya bürünmüştür. Nitekim psikolojik ve duygusal anlamda istismar edilen kişiler, bu istismarın farkında dahi olmayarak, kendilerini manipüle eden kişiler ile yaşadıkları ilişkiyi "duygusallık" zannedebilmektedir.

Bu yöntemlerden haberdar olmak, ilişki kurduğunuz kişilerin bu yöntemleri kullanarak sizi üstü örtülü bir şekilde manipüle etmesine engel olabilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/09/2021 22:04:14 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10844

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Koruma
Doğa Yasası
Solunum
Pandemik
Evrimsel Süreç
Çocuklar İçin Bilim
Evrimsel Antropoloji
Hastalık Dağılımı
Balıkçılık
Yaşamın Başlangıcı
Hidrotermal Baca
Komplo Teorisi
Balina
Periyodik Cetvel
Demir
Canlı Cansız
İnsan Türü
Habercilik
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Zaman
Transkripsiyon
Spor
Uluslararası Uzay İstasyonu
Beslenme Davranışları
Sars Mers
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın