Kopernikyum

Özellikler

Kopernikyum, sembolü "Cn" ve atom numarası 112 olan sentetik bir kimyasal elementtir. Kopernikyum, hakkında çok az şey bilinen bir elementtir. Metal olarak sınıflandırılır ve oda sıcaklığında katı halde bulunacağı tahmin edilir. Bilinen izotopları son derece radyoaktiftir ve hepsi, sadece laboratuvar ortamında üretilmiştir. En kararlı izotopu olan kopernikyum-285, yaklaşık 28 saniyelik bir yarı ömre sahiptir. Kopernikyum, ilk olarak 1996 yılında, Almanya, Darmstadt yakınlarındaki Helmholtz Ağır İyon Araştırma Merkezi'nde üretilmiştir. İsmini, gökbilimci Nicolaus Copernicus'dan almıştır.

Kopernikyum, kütle numaraları 277'den 285'e kadar olan 5 izotopa sahiptir. İnsan yapımı transuranyum elementlerin atom ağırlığı, o elementin en uzun ömürlü izotopuna bağlıdır. Gelecekte daha uzun yarı ömürlü yeni bir izotop üretilebileceğinden, bu atom ağırlıkları geçici kabul edilmektedir.^[1] Kopernikyum izotoplarının hiçbiri kararlı değildir. İçlerindeki en kararlısı, yarı ömrü 34 saniye olan ²⁸⁵Cn'dir.^[2]

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

112. element olan kopernikyumun ilk atomları, Sigurd Hofmann tarafından tespit edilmiş ve 1996 yılında Almanya, Darmstadt'daki Ağır İyon Araştırmaları Derneği'nde (GSI) üretilmiştir. Kopernikyum, doğada bulunmayan yapay olarak üretilen bir elementtir. Bunun nedeni, bu kimyasal elementin tüm izotoplarının çok kısa yarılanma ömürlerinin olmasıdır. Bilim adamları kurşun-208 çekirdeğini çinko-70 çekirdekli bir ağır iyon hızlandırıcıda çarpıştırmıştır ve sonuçta yarı ömrü 0.24 milisaniye olan kopernikyum-277 izotopu üretilmiştir. Kopernikyum, kısa bir yarı ömre sahip olduğundan, nükleer laboratuvarlar dışında üretimi mevcut değildir.^[3]

Uygulama ve Kullanım Alanları

Elementin yaygın bir uygulaması yoktur; çünkü çok kararsız ve kısa ömürlüdür. Sadece deneysel kimyada ve temel bilimsel araştırmalarda kullanılır. Kopernikyumun bilinen bir biyolojik rolü yoktur. Oldukça radyoaktif olmasıyla beraber, şimdiye kadar yalnızda 75 kopernikyum atomu üretilmiştir.^[4]

Tarihi

Kopernikyum, ilk olarak Peter Armbruster, Gottfried Münzenber ve ekibi tarafından 9 Şubat 1996'da Darmstadt, Almanya'daki Ağır İyon Araştırmaları Derneği'nde çalışan ekip tarafından üretilmiştir. Kurşun atomlarını, lineer hızlandırıcı olarak isimlendirilen bir cihazla çinko iyonlarıyla çarpıştıran ekip, yaklaşık 0.24 milisaniye (0.00024 saniye) yarı ömre sahip bir izotop olan kopernikyum-277 atomlarını üretmiştir. ^[5]

Etimolojisi

Element; Bohr atom modelinin tanıtılmasına yol açan, güneş sistemi modelini ortaya çıkaran, Rönesans bilim insanı, ünlü matematikçi ve astronom Nicolaus Copernicus'un adını almıştır.^[5]

Önlem ve Güven

Kopernikyum, radyoaktif yapısı nedeniyle zararlı olarak kabul edilir. Bununla birlikte, sağlık etkileri ile ilgili belirli ayrıntıları sunmak için yeterli araştırılma yapılmamıştır. Son derece kısa yarı ömrü nedeniyle (yaklaşık 0,24 milisaniye), kopernikyumun çevre üzerindeki etkileri önemsenmeyecek derecede azdır.^[3]

İlginç Bilgiler ve Diğer

• Cp sembolü ilk olarak başka bir metal için önerilmiş, ancak 1949'a kadar lutenium elementi için zaten kullanıldığı için reddedilmiştir. Bu nedenle on yıldan fazla bir süredir sembolsüz bir şekilde, 112. element olarak kullanılmıştır.^[6]
• Kopernikyum; röntgenyum, bohriyum, darmstadtiyum, hassiyum ve meitneryium ile aynı zamanda keşfedilmiştir.
• Kopernikyum, var olan en ağır elementtir ve hidrojenden tam 200 kat daha ağırdır.^[4]